•  
  •  
 

Title

Difficult Heritage of the 20th Century from the Perspective of the Biography of Things

Polish Title

Trudne dwudziestowieczne dziedzictwo z perspektywy biografii rzeczy

Author ORCID Identifier

https://orcid.org/0000-0003-3806-4408 Kobiałka Dawid

Abstract

This paper discusses the concept of difficult/dark heritage from a theoretical perspective known as the biography of things. First, I analyse Polish archaeological research on difficult/dark heritage. Second, I describe in greater detail the biography of things as a tool for studying relationships between people, things and places. The last part of the paper is a case study presenting the biographies of three objects found in the grounds of a prisoner-of-war camp in Czersk. I aim to prove the following theses: 1) archaeologies of the recent past cannot be understood simply as the archaeology of martyrdom; 2) material culture from the recent past allows us to create different kinds of narratives connected with dark heritage.

Polish Abstract

Artykuł podejmuje problematykę tzw. trudnego dziedzictwa z perspektywy koncepcji teoretycznej określanej w literaturze mianem biografii rzeczy. W pierwszej części tekstu omawiam polskie badania w ramach archeologii współczesności nad trudnym dziedzictwem. Następnie szkicuję bliżej założenia biograficznego podejścia do badania relacji między ludźmi, rzeczami i miejscami. Ostatnia część pracy to studium przypadku, w którym krótko prezentuję biografie trzech przedmiotów pochodzących z terenu pierwszowojennego obozu jenieckiego w Czersku – obiektu niewątpliwie będącego przykładem trudnego dziedzictwa. Celem pracy jest próba prezentacji tezy mówiącej, że archeologie współczesności nie mogą być sprowadzane jedynie do archeologii martyrologii i że kultura materialna z niedawnej przeszłości pozwala na szkicowanie różnego rodzaju narracji związanych z trudnym dziedzictwem.

Keywords

difficult heritage, biography of things, archaeologies of the recent past, material culture, martyrology

Polish Keywords

trudne dziedzictwo, biografia rzeczy, archeologie współczesności, kultura materialna, martyrologia

References

Archaeologies of the Contemporary Past (2001), V. Buchli, L. Gavin (ed.), Routledge, London–New York.

Archeologia totalitaryzmu. Ślady represji 1939–1956 (2015), O. Ławrynowicz, J. Żelazko (ed.), Instytut Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego; Instytut Pamięci Narodowej Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w Łodzi, Łódź.

Archeologia współczesności (2016), A.I. Zalewska (ed.), SNAP, Warszawa.

Biran A., Poria Y., Oren G. (2011), Sought Experiences at (Dark) Heritage Sites, “Annals of Tourist Research”, 38 (3), p. 820–841, https://doi.org/10.1016/j.annals.2010.12.001

Burström M. (1996), Other Generations’ Interpretation and Use of the Past: the Case of the Picture Stones on Gotland, “Current Swedish Archaeology”, 4, p. 21–40.

Contemporary Archaeologies – Excavating Now (2009), C. Holtorf, A. Piccini (ed.), Peter Lang, Frankfurt am Main.

Cultural Heritage and Prisoners of War. Creativity Behind Barbed Wire (2012), G. Carr, H. Mytum (ed.), Routledge, New York.

Domańska E. (2006), Historie niekonwencjonalne. Refleksja o przeszłości w nowej humanistyce, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań.

Frąckowiak M., Kajda K. (2015), Żyjemy w skażonych krajobrazach. Archeologia i przywracanie pamięci o przeszłych zbrodniach, “Biografia Archeologii”, 1 (2), p. 27–37.

Głosek M. (2013), Udział Profesora Andrzeja Nadolskiego w badaniach cmentarzy polskich oficerów na Wschodzie, [in:] P. Strzyż, W. Świętosławski (ed.), Broń zwierciadłem epoki. Andrzeja Nadolskiego bronioznawcze dokonania i inspiracje, Łódzkie Towarzystwo Naukowe, Łódź, p. 75–79.

Gosden C., Marshall Y. (1999), The Cultural Biography of Objects, “World Archaeology”, 31 (2), p. 169–178, https://doi.org/10.1080/00438243.1999.9980439

Hanson T. (2016), The Archaeology of the Cold War, University Press of Florida, Gainesville.

Harrison R., Schofield J. (2010), After Modernity. Archaeological Approaches to the Contemporary Past, Oxford University Press, New York.

Holtorf C. (2000–2008), Monumental Past: the Life-Histories of Megalithic Monuments in Mecklenburg-Vorpommern (Germany). A living electronic monograph. University of Toronto. Centre for Instructional Technology Development, http://hdl.handle.net/1807/245

Holtorf C. (2002), Notes on the Life History of a Pot Sherd, “Journal of Material Culture”, 7, p. 49–71, https://doi.org/10.1177/1359183502007001305

Holtorf C. (2008), The Life-History Approach to Monuments: an Obituary?, [in:] J. Goldhahn (ed.), Gropar & Monument. En vänboktill Dag Widholm, Högskolan i Kalmar, Kalmar, p. 411–427.

Kajda K. (2016), Mam już dość prostej martyrologii. W stronę humanistyki afirmatywnej, “Biografia Archeologii”, 2 (2), p. 4–11.

Kajda K., Kobiałka D., Kostyrko M., Pawleta M. (2017), Między pamięcią a zapomnieniem: archeologia pierwszowojennego obozu jenieckiego w Czersku. Katalog wystawy, Instytut Archeologii UAM w Poznaniu; Muzeum im. J. Rydzkowskiego w Chojnicach, Poznań–Chojnice.

Karlsson H. (2001), The Dwarf and the Wine-Cooler: A Biography of a Swedish Megalith and its “Effect-in-History”, [in:] O. Jensen, H. Karlsson (ed.), Archaeological Conditions. Examples of Epistemology and Ontology, Göteborg University, Göteborg, p. 25–40.

Karpus Z., Rezmer W. (1997), Tuchola. Obóz jeńców i internowanych 1914–1923, vol. I, part 1, Wydawnictwo UMK, Toruń.

Katyń w świetle badań terenowych 1994–1995 (2003), M. Głosek (ed.), Dom Wydawniczy Duet, Toruń.

Kobiałka D. (2008), Z życia dwóch naszyjników. Problemy biograficznego podejścia do rzeczy, “Kultura Współczesna”, 57 (3), p. 201–216.

Kobiałka D. (2018), 100 Years Later: the Dark Heritage of the Great War at a Prisoner-of-War Camp in Czersk, Poland, “Antiquity”, 92 (363), p. 772–787, https://doi.org/10.15184/aqy.2018.67

Kobiałka D., Kostyrko M., Kajda K. (2017), The Great War and its Landscapes Between Memory and Oblivion: The Case of Prisoners of War Camps in Tuchola and Czersk, Poland, “International Journal of Historical Archaeology”, 21 (1), p. 134–151, https://doi.org/10.1007/s10761-016-0348-3

Kola A. (2000), Bełżec, the Nazi Camp for Jews in the Light of Archaeological Sources. Excavations 1997–1999, Council of Protection of Memory of Combatant Martyrdom, Warsaw.

Kola A. (2005), Archeologia zbrodni. Oficerowie polscy na cmentarzu ofiar NKWD w Charkowie, Uniwersytet Mikołaja Kopernika; Rada Ochrony Pamięci Walki i Męczeństwa, Toruń.

Kola A. (2016), Archeologia cmentarzysk katyńskich w Charkowie (Piatichatki) i Kijowie (Bykownia), [in:] A.I. Zalewska (ed.), Archeologia współczesności, Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich, Warszawa, p. 65–90.

Kopytoff I. (2005), Kulturowa biografia rzeczy: utowarowienie jako proces, [in:] M. Kempny, E. Nowickia (ed.), Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, p. 249–274.

Macdonald S. (2009), Difficult Heritage. Negotiating the Nazi Past in Nuremberg and Beyond, Routledge, London, https://doi.org/10.4324/9780203888667

Majorek M., Grupa M. (2015), Auschwitz II Birkenau. Wyniki badań archeologicznych infrastruktury obozowej zwierciadłem życia więźniów, [in:] O. Ławrynowicz, J. Żelazko (ed.), Archeologia totalitaryzmu. Ślady represji 1939–1956, Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Oddział; Instytut Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, p. 169–184.

Marcinkiewicz A. (2016), Cmentarz obozu jeńców wojennych w Czersku w świetle materiałów archiwalnych ze zbiorów Muzeum Historyczno-Etnograficznego w Chojnicach, “Zeszyty Chojnickie”, 32, p. 250–259.

Matuszewski R., Wojciechowski I. (1986), Karabin Mannlicher wz. 1985, TBiU no. 109, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa.

Milewski J. (1993), Szlakiem zapomnianej zbrodni pruskiej I wojny światowej w Czersku w Borach Tucholskich, “Gazeta Kociewska”, 40, p. 8–9.

Minta-Tworzowska D. (1994), Klasyfikacja w archeologii jako sposób wyrażania wyników badań, hipotez oraz teorii archeologicznych, Wydawnictwo UAM, Poznań.

Minta-Tworzowska D. (2012), Klasyfikacja i typologia w archeologii, [in:] S. Tabaczyński, A. Marciniak, D. Cyngot, A.I. Zalewska (ed.), Przeszłość społeczna, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, p. 409–428.

Moshenska G. (2013), The Archaeology of the Second World War. Uncovering Britain’s Wartime Heritage, Pen & Sword Archaeology, Barnsley.

Nekropolia z terenu byłego poligonu wojskowego na Brusie w Łodzi. Mogiła ekshumowana w 2008 roku (2010), M. Głosek (ed.), Uniwersytet Łódzki, Łódź.

Olsen B. (2003), Material Culture After Text: Re-Membering Things, “Norwegian Archaeological Review”, 36 (2), p. 87–104, https://doi.org/10.1080/00293650310000650

Olsen B., Witmore C. (2014), Svaeholt: Recovered Memories from a POW Camp in the Far North, [in:] B. Olsen, Þ. Pétursdóttir (ed.), Ruin Memories. Materialities, Aesthetics and the Archaeology of the Recent Past, Routledge, London–New York, p. 162–190.

Owsianowska S., Banaszkiewicz M. (2015), Trudne dziedzictwo a turystyka. O dysonansie dziedzictwa kulturowego, “Turystyka Kulturowa”, 11, p. 6–24.

The Oxford Handbook of the Archaeology of the Contemporary World (2013), P. Graves-Brown, R. Harrison, A. Piccini (ed.), Oxford University Press, Oxford.

Palmieri D. (2014), The International Commitee of the Red Cross in the First World War: https://www.icrc.org/en/document/international-committee-red-cross-first-world-war-0 (access 15 II 2019).

Places of Pain and Shame. Dealing with “Difficult Heritage” (2009), W. Logan, K. Reeves (ed.), Routledge, London.

Prisoners of War… Archaeology, Memory, and Heritage of 19th- and 20th-century Mass Internment (2013), H. Mytum, G. Carr (ed.), Springer, New York.

Roymans N. (1995), The Cultural Biography of Urnfields and the Long-Term History of a Mythical Landscape (with Comments and Reply), “Archaeological Dialogues”, 2 (1), p. 2–24, https://doi.org/10.1017/S138020380000026X

Saunders N. (2007), Killing Time. Archaeology and the First World War, Stroud, Sutton.

Schofield J. (2005), Combat Archaeology. Material Culture and Modern Conflict, Duckworth, London.

Shanks M. (1998), The Life of an Artifact in an Interpretive Archaeology, “Fennoscandia Archaeologica”, 15, p. 15–30.

Smykowski M. (2011), Nowe u-życie przedmiotów ocalonych z KL Stutthof, [in:] Ł. Banaszek, M. Wosińska (ed.), Sztutowo czy Stutthof? Oswajanie krajobrazu kulturowego, Muzeum Stutthof, Poznań–Sztutowo, p. 123–134.

Zalewska A.I. (2016), Archeologia czasów współczesnych w Polsce. Tu i teraz, [in:] A.I. Zalewska (ed.), Archeologia współczesności, Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich, Warszawa, p. 21–39.

First Page

23

Last Page

43

Language

eng

Share

COinS