•  
  •  
 

Title

Windmills as the Forgotten Cultural Heritage Returning to Favour

Polish Title

Młyny wietrzne jako zapomniane dziedzictwo kulturowe powracające do łask

Author ORCID Identifier

https://orcid.org/0000-0002-5014-1800 Habecka-Rosiak Emilia

Abstract

Windmills are extremely interesting examples of architectural and technological monuments. For years, the objects located in Poland were neglected and their degradation was very rapid. There were many factors that contributed to this situation including unprofitable production, the ageing of staff, lack of successors, and insufficient financial resources of provincial conservators for the co-funding of conservation and restoration projects. Over the past few years, the number of initiatives, patterned on foreign practices, have been growing. Their aim is to preserve and popularise windmills. In many cases, windmills are converted into hotels or apartments.

Polish Abstract

Wiatraki są niezwykle ciekawym przykładem zabytków architektury i zabytków techniki. Przez lata obiekty zlokalizowane na terenie Polski były zaniedbywane, a ich degradacja postępowała szybko. Przyczyniło się do tego wiele czynników, m.in. nieopłacalność produkcji, starzenie się kadry pracowniczej i brak jej następców, niewystarczające środki finansowe wojewódzkich konserwatorów zabytków na dofinansowanie prac konserwatorskich i restauratorskich. W ciągu kilku ostatnich lat, na wzór działań zagranicznych, zaczyna pojawiać się coraz więcej inicjatyw, których celem jest zachowanie i ochrona jak największej liczby młynów wietrznych oraz ich popularyzacja. Częstym zjawiskiem jest aranżowanie wiatraków na hotele lub do celów mieszkalnych.

Keywords

indmill, mill, conservation protection, monument

Polish Keywords

wiatrak, młyn, ochrona konserwatorska, zabytek

References

Adamczewski J. (2005), Młynarstwo magiczne, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław.

Czajkowski J. (2001), Lokalne muzea na wolnym powietrzu w Polsce, “Acta Scansenologica”, 8, p. 7–52.

Gola G. (2007), Kraina wiatraków powraca. Materiały konferencyjne, Klub Nowodworski, Nowy Dwór Gdański.

Gosztyła M., Pasztor P. (2013), Konserwacja i ochrona zabytków architektury, Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów.

Grabski J. (2012), Ochrona budownictwa drewnianego, Księgarnia Akademicka, Kraków.

Jasiuk J. (1965), Aktualne problemy ochrony zabytków techniki w Polsce, “Ochrona Zabytków”, 18 (3), p. 3–12.

Klajmon B., Liboska T. (2013), Ogólny program konserwatorski. Rewitalizacja wiatraka z Grzawy posadowionego na terenie muzeum Górnośląski Pak Etnograficzny, Chorzów (a manuscript).

Kowaleski J. (1972), Problemy organizacji i budowy Opolskiego Parku Etnograficznego w Bierkowicach, “Opolski Rocznik Muzealny”, 5 (1), p. 421–452.

Kozłowski K. (2010), Tu między paltraki włażą gołoszyjki, “Posłaniec Warmiński”, 34/28, p. IV–V.

Kraszewska-Sikorska E. (2008), Rola Kujawsko-Dobrzyńskiego Parku Etnograficznego w przekazywaniu dziedzictwa kulturowego regionu, “Rocznik Muzealny”, 12 (1), p. 171–184.

Kudła A. (1969), Stan i propozycje ochrony budownictwa ludowego w województwie katowickim, “Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku”, 10, p. 26–30.

Midura F. (1979), Muzealnictwo skansenowskie w Polsce (stan obecny i perspektywy rozwoju), [in:] F. Midura (ed.), Muzea skansenowskie w Polsce, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Poznań, p. 28–48.

Nowakowski C. (2006), Wiatraki Pomorza Zachodniego: http://www.bdz.szczecin.pl/images/stories/publikacje/wiatraki_pomorza_zachodniego.pdf (access 20 VI 2017).

Pawlik M. (1984), Wiatraki północno-wschodniej Polski, Dział Wydawnictw Filii UW, Białystok.

Prarat M. (2011), O potrzebie badań ciesielskich konstrukcji młynów wietrznych na przykładzie prac konserwatorskich przy koźlaku z Bierzgłowa na ziemi chełmińskiej, “Wiadomości Konserwatorskie”, 30, p. 94–104.

Prarat M. (2015), Próba zarysowania specyfiki badań architektonicznych budowli drewnianych na przykładzie analizy substancji i struktury wieńcowych chałup podcieniowych na obszarze Dolnej Wisły, [in:] M. Arszyński, M. Prarat, U. Schaaf, B. Zimnowoda-Krajewska (ed.), Badania architektoniczne. Historia i perspektywy rozwoju, Wydawnictwo “Bernardinum”, Toruń, p. 183–210.

Ptaśnik M. (1969), Rozwój i osiągnięcia muzeów budownictwa ludowego w XXV-leciu PRL, “Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku”, 10, p. 7–10.

Reinfuss R. (1976), Społeczna i dydaktyczna rola muzeów na wolnym powietrzu, “Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku”, 21, p. 7–12.

Rouba B. (2000), Czy użytkownik może zagrażać zabytkowi?, [in:] J. Sosnowska (ed.), III Forum Konserwatorów. Dobra kultury w obliczu zagrożeń, Urząd Wojewódzki. Wydział Ochrony Środowiska, Toruń, p. 49–57.

Stefański S. (1969), Cele i osiągnięcia Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku w latach 1958–69, “Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku”, 10, p. 20–25.

Stokhuyzen F. (2010), De Hollandsche Molen. Vereniging tot behoud van molens in Nederland, Algemene Vergadering van De Hollandsche Molen, Amsterdam.

Szymański A. (1990), V Międzynarodowe Sympozjum Molinologiczne, “Acta Scansenologica”, 6, p. 290–303.

Święch J. (1986), Skansen Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej w Kłóbce, “Acta Scansenologica”, 4, p. 179–200.

Tajchman J. (2007), Metoda konserwacji i restauracji dziedzictwa architektonicznego w zakresie zabytkowych budowli, [in:] A. Kociałkowska (ed.), Konserwacja i ochrona zabytków architektury, Europejska Fundacja Ochrony Zabytków, Studzienka, p. 35–57.

Tomaszewski F., Walczak B. (2018), Łęczyckie wiatraki – inicjatywy konserwatorskie z lat 2006–2017 na przykładzie „Zagrody Młynarskiej” w Uniejowie, “Budownictwo i Architektura”, 17 (1), p. 55–61.

Uszyńska A. (2009), Muzea skansenowskie szansą na zachowanie wartości kulturowej wiejskiej architektury drewnianej na południowo-zachodnim Podlasiu, “Ciechanowiecki Rocznik Muzealny”, 5, p. 69–93.

Uszyński K. (1978), Formy społecznego zagospodarowania zabytkowych młynów i wiatraków, “Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku”, 24, p. 33–38.

The Day of Windmills: http://www.dzienmlynow.pl (access 20 VI 2016).

http://www.mapadotacji.gov.pl/projekt/7306014 (access 15 II 2019). http://www.radiowroclaw.pl/articles/view/67440/XIX-wieczny-wiatrak-z-Radziechowa-zostanie-odrestaurowany (access 15 II 2019).

http://www.radziejow.pl/372,gmina-topolka.html (access 4 VI 2017).

https://gs24.pl/w-wiatraku-lub-na-wodzie/ar/5088798 (access 15 II 2019).

https://www.polkowice.eu/news,7805,Odbudowa-wiatraka-coraz-blizej.html (access 15 II 2019).

https://zszywka.pl/p/adaptacja-wiatraka-wiezowego-w-polk-13386095.html (access 15 II 2019).

Konin. Nasze Miasto: http://www.konin.naszemiasto.pl/artykul/wiatraki-kozlak-w-budzislawiu-koscielnym-zdjecia,1948511,artgal,t,id,tm.html (access 20 VI 2017).

National Heritage Board of Poland: http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/Raport_o_stanie_zabytkow_2004.pdf (access 20 VI 2017).

Otwarte Zabytki: http://www.otwartezabytki.pl/pl/relics/59150-wiatrak-kozlak (access 20 VI 2017).

http://www.dolny-slaskorg.pl/5274275,Historia_wiatraka_w_Duchowie.html

http://www.rynekpierwotmy.pl (access 15 II 2019)

First Page

129

Last Page

145

Language

eng

Share

COinS