•  
  •  
 

Author ORCID Identifier

https://orcid.org/0000-0002-1943-6694 Samborska-Kukuć Dorota

Abstract

Włodzimierz Kirchner (1875-1970) – former priest, activist in the Łódź and Warsaw districts of the Christian Charity Association, he supported the efforts of the organisation by publishing articles on philanthropy. He was a proponent of the so-called ‘enlightened philanthropy’, i.e. he argued that social support cannot be of a spontaneous and chaotic character, but, rather, it should be controlled and monitored so that unemployment can be prevented. To justify his theses, the main of which was a conviction that giving alms was a waste of money and a tool spreading demoralisation, he conducted an analysis of dysfunctional communities, e.g. Bałuty (near Łódź back then). He depicted the inhabitants of the area (serving as a synecdoche of the dysfunctional communities throughout Poland) as a group of pretenders and impostors hustling potential benefactors by using a theatricalisation of behaviours which evoked empathy. He collected and published his conclusions in the brochure titled Walka z nędzą na Bałutach, which – due to its controversial recommendations of emotional restraint and the application of the method of control and monitoring – stirred aversion among various groups of intellectuals. Kirchner was accused of blind support of doctrines and extreme aestheticism, while the leftist press accused him of hypocrisy typical of the clergy.

Keywords

Włodzimierz Kirchner, philanthropy, charity associations, journalism of the early 20th century, Łódź, proletariat

References

Barylska A., Początki rozwoju opieki pedagogicznej nad dzieckiem chorym w Łodzi, “Rozprawy z dziejów oświaty” 1979, vol. 22, pp. 111-139.

Bitner H., W fabryce Szajblera, [in:] 1905 w literaturze polskiej, ed. S. Klonowski, Warsaw 1955, pp. 86-87.

Bołdyrew A., Społeczeństwo Królestwa Polskiego wobec patologii społecznych w latach 1864-1914, Łódź 2016.

Fijałek J., Instytucje pomocy materialno-zdrowotnej w Łodzi i okręgu łódzkim. (Wiek XIX do roku 1870), Łódź 1962.

Górski S., Łódź współczesna, Łódź 2004.

Guesnet F., Społeczność Żydów łódzkich w XIX wieku i jej kontakty z innymi środowiskami kulturowymi – oddziaływanie społecznego rozwarstwienia, [in:] Wspólnoty lokalne i środowiskowe w miastach i miasteczkach ziem polskich pod zaborami i po odzyskaniu niepodległości, ed. M. Bogucka, Toruń 1998, pp. 155-183.

Homo [Artur Glisczyński], Nędza łódzka, “Głos” 1901, issue 36, pp. 549-551.

Homo [Artur Glisczyński], Nędza łódzka, “Głos” 1901, issue 37, pp. 566-569.

Homo [Artur Glisczyński], Nędza łódzka, “Głos” 1901, issue 38, pp. 582-583.

Homo [Artur Glisczyński], Nędza łódzka, “Głos” 1901, issue 39, pp. 599-600.

Kirchner H., O Ojcu, “Fotografia” 1985, issue 2, pp. 43-44.

Kirchner W., Dobroczynność, “Bluszcz” 1902/1903, issue 1, p. 3.

Kirchner W., Lepla, “Wędrowiec” 1905, vol. 1, issue 9, pp. 143-144.

Kirchner W., Miłosierdzie, dobroczynność i opieka, “Bluszcz” 1903, issue 26, p. 306.

Kirchner W., Muzyka i odczyty muzyczne, “Echo Muzyczne, Teatralne i Artystyczne” 1902, issue 3, pp. 31-32.

Kirchner W., Muzyka i odczyty muzyczne, “Echo Muzyczne, Teatralne i Artystyczne” 1902, issue 4, pp. 41-42.

Kirchner W., Psychologia włóczęgi, “Tygodnik Ilustrowany” 1904, issue 2, pp. 22-23.

Kirchner W., Psychologia włóczęgi, “Tygodnik Ilustrowany” 1904, issue 3, pp. 42-43.

Kirchner W., Rozbitki, “Kurier Warszawski” 1903, issue 176, pp. 2-4.

Kirchner W., Walka z nędzą na Bałutach, przedmieściu Łodzi, Łódź 1901.

Kirchner W., Własność i jałmużna, “Tygodnik Ilustrowany” 1903, issue 16, pp. 302-303.

Kirchner W., Własność i jałmużna, “Tygodnik Ilustrowany” 1903, issue 17, pp. 322-323.

Kirchner W., Żebracy i domy zarobkowe, “Kurier Warszawski” 1897, issue 68, pp. 1-2.

Klerykalna filantropia, “Czerwony Sztandar” 1904, issue 14, p. 4.

Krasne Birth Marriage and Death Register, Roman-Catholic parish, [in:] State Archive in Warsaw, Mława Branch, act no. 152 from 1875.

Krzywicki L., Wspomnienia, vol. 3, Warsaw 1959.

Łódź Birth Marriage and Death Register, Holy Cross Parish, [in:] State Archive in Łódź, act no. 1394 from 1920.

Marrené Morzkowska W., Wśród kąkolu, Łódź 2008.

Mazur E., Dobroczynność w Warszawie XIX wieku, Warsaw 1999.

Samborska-Kukuć D., O księdzu Włodzimierzu Kirchnerze, [in:] D. Samborska-Kukuć, Dziewiętnastowieczne pryncypia i marginalia literackie, Łódź 2020 (forthcoming).

Sikorska-Kowalska M., Wizerunek kobiety łódzkiej przełomu XIX i XX wieku, Łódź 2001.

Skała A., Ksiądz Zygmunt Chełmicki – przyjaciel pisarzy, społecznik, skandalista. Niekonwencjonalny wizerunek kapłana, “Ruch Literacki” 2015, col. 6, pp. 571-586.

Sosnowska J., Działalność socjalna i opiekuńczo-wychowawcza Łódzkiego Chrześcijańskiego Towarzystwa Dobroczynności (1885-1940), Łódź 2011.

Śliwa M., Polscy socjaliści i katolicyzm – zbliżenia i oddalenia, [in:] Religia jako źródło jako źródło inspiracji w polskiej myśli politycznej XIX-XXI wieku, eds. T. Sikorski, A. Wątor, Szczecin 2007, pp. 119-138.

Varsoviensis [Wincenty Kosiakiewicz], Z rozmów i wrażeń. Dobroczynność oświecona, “Kraj” 1903, issue 15, p. 15.

Wilamowski P., Zamiast jałmużny – praca! (Wywiad z księdzem Kirchnerem), “Kurier Poranny” 1904, issue 41, p. 3.

Winiarski M., Sztuka dla wszystkich. Rozmowa z księdzem Kirchnerem, “Świat” 1906, issue 26, pp. 8-9.

Żywicki R.K. [Ludwik Krzywicki], Na widnokręgu, “Ogniwo” 1903, issue 7, pp. 163-164.

First Page

335

Last Page

347

Language

eng

Share

COinS
 
 

To view the content in your browser, please download Adobe Reader or, alternately,
you may Download the file to your hard drive.

NOTE: The latest versions of Adobe Reader do not support viewing PDF files within Firefox on Mac OS and if you are using a modern (Intel) Mac, there is no official plugin for viewing PDF files within the browser window.