https://doi.org/10.1515/esrp-2015-0009">
  •  
  •  
 
European Spatial Research and Policy

Abstract

The scientific heritage of M. R. G. Conzen, who is considered one of the most outstanding historical geographers and urban morphologists in the world, has made a huge impact on the contemporary urban historic morphology. Nowadays it would be very hard to imagine this scientific discipline without his achievements. He created a new point of view on the city, first within the Anglo-Saxon, and afterwards within European and world geography. Morphogenetic methods, the conceptualisation of historic development, terminological precision as well as cartographic analysis that were typical of his approach, more and more often were considered essential for the development and the role of research on historic urban landscape. This resulted in the increasing interest in morphological studies on an international scale. In Poland, M. R. G. Conzen’s opinions have become recognizable since 1960, finding permanent place in urban historic morphology and providing stimuli for its significant development in the following decades.

Keywords

M. R. G. Conzen, urban morphology

Language

eng

References

Berdecka , A. (1974), ‘Nowe lokacje miast królewskich w Małopolsce w latach 1333-1370. Chronologia i rozmieszczenie’, Przegląd Historyczny, 65 (4), pp. 593-617.

Berdecka , A. (1976), ‘Wielkość i parcelacja gruntów miast zakładanych w latach 1333-1370 w Małopolsce’, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 67 (4), pp. 553-566.

Berdecka , A. (1982), Lokacje i zagospodarowanie miast królewskich w Małopolsce za Kazimierza Wielkiego (1333-1370), Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Berdecka , A. (1983), ‘Lokacje miast małopolskich za Władysława Łokietka. Problematyka i stan badań’, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 31 (3), pp. 335-344.

Betlejewska , C. (2004), ‘Rozmierzenie miast lokowanych przez Zakon Krzyżacki w XIV wieku’, [in:] Czaja , R., Nawrolska , G., Rębkowski , M. and Tandecki , J. (eds.), Archaeologia et historia urbana. Pamięci Tadeusza Nawrolskiego, Elbląg: Muzeum Archeologiczno- Historyczne, pp. 117-124.

Bujak , F. (1902), Limanowa. Miasteczko powiatowe w Zachodniej Galicji. Stan społeczny i gospodarczy, Kraków: Gebethner i Spółka, Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Bystroń, J. (1915), ‘Rozwój demograficzny dzielnic Krakowa - tworzenie się wielkomiejskiego centrum Krakowa’, Ekonomista, 15 (1-2), pp. 112-160.

Conzen , M. R. G. (1960a), Alnwick, Northumberland: A Study in Town-plan Analysis, London: George Philip.

Conzen , M. R. G. (1960b), ‘The Plan Analysis of an English City Centre, [in:] Proceedings of the IGU Symposium in Urban Geography, Lund Studies in Geography Series, B 24, pp.383-414.

Conzen , M. R. G. (1968), ‘The Use of Town Plans in the Study of Urban History’, [in:] Doys H. J. (ed.), The Study of Urban History, London: Edward Arnold, pp.113-130.

Dunin -Wąsowicz , A. (1992a), ‘Uwarunkowania pomiarowe kształtu i wielkości średniowiecznych placów miejskich’, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 40 (3), pp. 341-346.

Dunin -Wąsowicz , A. (1992b), ‘Wspólna formuła pomiaru łana frankońskiego i włóki chełmińskiej w średniowieczu na podstawie źródeł z XVI-XVIII w.’, [in:] KUCZYŃSKI, S. K. (ed), Społeczeństwo Polski średniowiecznej. Zbiór studiów, t. 5, Warszawa: PWN, pp. 299-311.

Dziewoński , K. (1956), ‘Geografia osadnictwa i zaludnienia. Dorobek, podstawy teoretyczne i problemy badawcze’, Przegląd Geograficzny, 28 (4), pp. 721-764.

Dziewoński , K. (1957), ‘Zagadnienie rozwoju miast wczesnośredniowiecznego w Polsce’, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 2 (3-4), pp. 271-277.

Dziewoński , K. (1962), ‘Zagadnienie typologii morfologicznej miast w Polsce’, Czasopismo Geograficzne, 33 (1), pp. 441-457.

Dziewulski , W., Golachowski , S. (1956), ‘Brzeg’, [in:] Studia z historii budowy miast, Warszawa: Instytut Urbanistyki i Architektury, pp. 49-78.

Eysymontt , R. (2009), Kod genetyczny miasta. Średniowieczne miasta lokacyjne Dolnego Śląska na tle urbanistyki europejskiej, Wrocław-Marburg: Wydawnictwo Via Nowa, Herder-Institut.

Golachowski , S. (1947), Trzebnica. Studium miasteczka na Ziemiach Odzyskanych, Biuletyn Urzędu Planowania Przestrzennego, Warszawa: Główny Urząd Planowania Przestrzennego.

Golachowski , S. (1952), ‘Opole w 1787 - miasto i ludność’, Przegląd Zachodni, 1/2, pp. 106-136.

Golachowski , S. (1956a), ‘Bytom w okresie przełomu feudalizmu i kapitalizmu’, [in:] IX wieków Bytomia, Katowice: Wydawnictwo Śląsk, pp. 85-120.

Golachowski , S. (1956b), ‘Racibórz’, [in:] Studia z historii budowy miast, Warszawa: Instytut Urbanistyki i Architektury, pp. 213-225.

Golachowski , S. (1956c), ‘Głos w dyskusji nad genezą rozplanowania średniowiecznego Wrocławia’, Kwartalnik Urbanistyki i Architektury, 1 (1), pp. 67-78.

Golachowski , S. (1967), ‘Racibórz na przełomie XVIII i XIX wieku’, [in:] Szkice z dziejów Raciborza, t. 1, Katowice: Wydawnictwo Śląsk, pp. 111-132.

Golachowski , S. and Pudełko , J. (1963), ‘O analizie metrologiczno-geometrycznej planów osiedli średniowiecznych’, Kwartalnik Urbanistyki i Architektury, 8 (394), pp. 287-291.

Golachowski , S. and Szulc , H. (1963), ‘Rozłogi miejskie jako przedmiot badań historyczno-geograficznych’, Studia Geograficzne, 1, pp. 37-53.

Grabski , W. (1968), ‘Ze studiów nad zabudową mieszkalną średniowiecznego Krakowa’, Teka Komisji Urbanistyki i Architektury, 3, pp. 187-206.

Jamroz , J. (1967), ‘Układ przestrzenny Krakowa przed i po lokacji 1257 r.’, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 12 (1), pp. 17-49.

Kaczmarczyk, Z. and Wędzki , A. (eds.), (1967), Studia nad początkami i rozplanowaniem miast nad środkową Odrą i dolną Wartą (województwo zielonogórskie), t. 1: Ziemia lubuska, Nowa Marchia, Wielkopolska, Zielona Góra: Lubuskie Towarzystwo Naukowe.

Kalinowski , W. (1971), ‘Krzyżowe układy miast polskich i ich średniowieczna geneza’, [in:] Architecture perennis: studia i materiały z dziedziny architektury i urbanistyki nowej i dawnej ofiarowane Janowi Zachwatowiczowi w 40-lecie jego pracy 1925–1965, Warszawa: PWN, pp. 73–85.

Kalinowski , W. (1975), ‘Badania nad historią budowy miast polskich w trzydziestoleciu’, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 20 (2), pp. 101–127.

Kalinowski , W. (1986), ‘Rozwój miast w Polsce’, [in:] Zin , W. (ed.), Zabytki urbanistyki i architektury w Polsce. Odbudowa i konserwacja, t. 1: Miasta historyczne, Warszawa: Ośrodek Dokumentacji Zabytków.

Koter , M. (1969), Geneza układu przestrzennego Łodzi przemysłowej, Warszawa: IGiPZ PAN, PWN.

Koter , M. (1974a), ‘Fizjonomia, morfologia i morfogeneza miasta. Przegląd rozwoju oraz próba uściślenia pojęć’, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego, Nauki Matematyczno-Przyrodnicze, Seria 2, 55, pp. 3-16.

Koter , M. (1974b), Zagospodarowanie przestrzenne obszaru obecnej Łodzi u schyłku okresu przedprzemysłowego, Łódź: Rada Naukowa przy Prezydencie m. Łodzi.

Koter , M. (1976), ‘Relikty osadnictwa średniowiecznego w planie współczesnej Łodzi’, Przegląd Geograficzny, 48 (4), pp. 667-687.

Koter , M. (1979), ‘Struktura morfogenetyczna wielkiego miasta na przykładzie Łodzi’, Acta Universitatis Lodziensis, Nauki Matematyczno-Przyrodnicze, Seria 2, 21, pp. 25-52.

Koter , M. (1984), ‘Rozwój układu miejskiego Łodzi wczesnoprzemysłowej’, [in:] Myśl urbanistyczna a rozwój przestrzenny Łodzi, Miscellanea Łódzkie, 1, pp. 54-81.

Koter , M. (1990), ‘The Morphological Evolution of a Nineteenth-century City Centre: Łódź, Poland, 1825-1973’, [in:] Slater , T. R. (ed.), The Built Form of Western Cities. Essays for M. R. G. Conzen on the occasion of his eightieth birthday, Leicester-London: Leicester University Press.

Koter , M. (1994), ‘Od fizjonomii do morfogenezy i morfologii porównawczej. Podstawowe zagadnienia teoretyczne morfologii miast’, [in:] Koter , M. and Tkocz , J. (eds.), Zagadnienia geografii historycznej osadnictwa w Polsce. Materiały konferencyjne, Toruń-Łódź: Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Uniwersytet Łódzki, pp. 23-32.

Koter , M. and Kulesza , M. (1994), ‘Badania geograficzno-historyczne osadnictwa miejskiego w Polsce w latach 1918-1993’, [in:] Liszewski , S. (ed.), Geografia osadnictwa i ludności w niepodległej Polsce. Lata 1918-1993, t. 2, Łódź: PTG, pp. 131-161.

Koter , M. and Kulesza , M. (2008), ‘Zastosowanie metod conzenowskich w polskich badaniach morfologii miast’, [in:] Kulesza , M. (ed.), Czas i przestrzeń w naukach geograficznych. Wybrane problemy geografii historycznej, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, pp. 257-272.

Koter , M. and Kulesza , M. (2010), ‘The Study of Urban form in Poland’, Urban Morphology, 14 (2), pp. 111-120.

Kozaczewski , T. (1962), ‘Z zagadnień urbanistycznych Środy Śląskiej’, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 7 (4), pp. 331-349.

Kozaczewski , T. (1972a), Wielkość i program budowy miasta średniowiecznego, Wrocław: IHASiT, Politechnika Wrocławska.

Kozaczewski , T. (1972b), ‘Średniowieczny układ miejski w Sobótce’, Prace Naukowe Instytutu Historii Architektury, Sztuki i Techniki Politechniki Wrocławskiej. Studia i Materiały, 1, pp. 87-107.

Kozaczewski , T. (1973), Rozplanowanie, układ przestrzenny i rozwój miasta średniowiecznego, Wrocław: IHASiT, Politechnika Wrocławska.

Kozaczewski , T. (1974), ‘O programie, wielkości i układzie przestrzennym małego śląskiego miasta średniowiecznego’, [in:] Skubiszewski , P. (ed.), Sztuka i ideologia XIII w., Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Kozaczewski , T. (1980), ‘Głos w dyskusji’, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 28, pp. 441-442.

Krasnowolski , B. (2004), Lokacyjne układy urbanistyczne na obszarze Ziemi Krakowskiej w XIII i XIV wieku, cz. 1: Miasta ziemi krakowskiej, chronologia procesów osadniczych i typologia układów urbanistycznych, cz. 2: Katalog lokacyjnych układów urbanistycznych, Kraków: AP.

Książek , M. (1988), Zagadnienia genezy rozplanowania i typologii miast prywatnych XVI i XVII wieku w południowej Małopolsce, Kraków: Politechnika Krakowska.

Książek , M. (1996), Zarys budowy miast średniowiecznych w Polsce do końca XV wieku, Kraków: Politechnika Krakowska.

Kubiak , J. (1983), Teraźniejszość rzeczy minionych, Warszawa: PP Pracownie Konserwacji Zabytków, Ośrodek Informacji Konserwatorskiej.

Kulesza , M. (1994a), ‘Ślady wczesnomiejskich osad targowych w planach niektórych miast wschodniej Wielkopolski’, [in:] Koter , M. and Tkocz , J. (eds.), Zagadnienia geografii historycznej osadnictwa w Polsce. Materiały konferencyjne, Toruń-Łódź: Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Uniwersytet Łódzki, pp. 89-103.

Kulesza , M. (1994b), ‘Z zagadnień pierwotnego rozplanowania miast obecnego województwa łódzkiego w okresie przedrozbiorowym’, Kronika Miasta Łodzi, 1, pp. 97-106.

Kulesza , M. (1999a), ‘Rozplanowania wczesnomiejskich osad targowych na obszarze Polski Środkowej (dawna ziemia łęczycko-sieradzka)’, Acta Universitatis Lodziensis, Folia Geographica. Socio-oeconomica, 2, pp. 71-96.

Kulesza , M. (1999b), ‘Uwagi o morfogenezie miast na obszarze Polski Środkowej (dawne ziemie łęczycka i sieradzka)’, Rocznik Łódzki, 45, pp. 53-79.

Kulesza , M. (1999c), ‘Uwagi o niektórych zabytkowych układach miejskich na obszarze Polski Środkowej’, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 43 (1-2), pp. 95-107.

Kulesza , M. (2001), Morfogeneza miast na obszarze Polski Środkowej w okresie przedrozbiorowym. Dawne województwa łęczyckie i sieradzkie, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Kulesza , M. (2011), Zagadnienia morfogenezy i rozplanowania miast średniowiecznych w Polsce, Łódź: Wydawnictwo Ibidem.

Łosiński , W. (2004), ‘Topografia wczesnośredniowiecznego Szczecina w dobie misji Ottona z Bambergu’, [in:] CZAJA, R., NAWROLSKA, G., RĘBKOWSKI, M. and TANDECKI, J. (eds.), Archaeologia et historia urbana. Pamięci Tadeusza Nawrolskiego, Elbląg: Muzeum Archeologiczno- Historyczne, pp. 139-147.

Maik , W. (1992), Podstawy geografii miast, Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika..

Miszewska , B. (1971), ‘Analiza morfologiczna Opola’, Studia Społeczno-Ekonomiczne, 2, pp. 180-217.

Miszewska , B. (1979), ‘Elementy struktury morfologicznej Wrocławia’, Acta Universitatis Wratislaviensis, 438, Prace Instytutu Geograficznego Uniwersytetu Wrocławskiego, B 3, pp. 29-41.

Miszewska , B. (1994a), ‘Bloki urbanistyczne Wrocławia w różnych fazach cyklu miejskiego’, [in:] Koter , M. and Tkocz , J. (eds.), Zagadnienia geografii historycznej osadnictwa w Polsce. Materiały konferencyjne, Toruń-Łódź: Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Uniwersytet Łódzki, pp. 111-129.

Miszewska , B. (1994b), ‘Procesy morfologiczne w blokach urbanistycznych Starego Miasta we Wrocławiu’, Rocznik Wrocławski, 1, pp. 225-239.

Miszewska , B. (1996), ‘Struktura morfologiczna peryferyjnych osiedli Wrocławia’, Prace Instytutu Geograficznego Uniwersytetu Wrocławskiego, B 14, pp. 53-61.

Miszewska , B. (1997), Struktura przestrzenna Wrocławia ze szczególnym uwzględnieniem morfologii miasta (zbiór publikacji stanowiących rozprawę habilitacyjną), Wrocław: Uniwersytet Wrocławski.

Miszewska , B. (2005), ‘Badania morfologii miast śląskich na tle badań geograficzno-historycznych osadnictwa miejskiego w Polsce’, [in:] Buck A, M. and Słodczyk, J. (eds.), Procesy i kierunki przemian w gospodarce, przestrzeni i społeczeństwie. Księga jubileuszowa dedykowana prof. dr. hab. Zbigniewowi Mikołajewiczowi w 70 rocznicę urodzin, Opole: Uniwersytet Opolski, pp. 367-374.

Miszewska , B. (2010), ‘Badanie morfologii miast w ośrodku wrocławskim’, [in:] Ciok , S. and Miko ń, P. (eds.), Przekształcenia struktur regionalnych. Aspekty społeczne, ekonomiczne i przyrodnicze, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, Wrocław: Uniwersytet Wrocławski, pp. 133-145.

Morawski , Z. (1995), ‘Miejskie układy przestrzenne’, [in:] Mroczko , T. and Arszyński , M. (eds.), Architektura gotycka w Polsce, Warszawa: PWN, pp. 31-38.

Piekalski , J. (1999), Od Kolonii do Krakowa. Przemiana topografii wczesnych miast, Wrocław: Uniwersytet Wrocławski.

Pirveli , M. (2011), ‘Od morfologii przez urbomorfologię do morfoznaku’, Przegląd Geograficzny, 83 (4), pp. 507-529.

Pudełko , J. (1959a), ‘Niektóre zagadnienia miast średniowiecznych w świetle studiów nad układem Środy Śląskiej’, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 7 (1), pp. 71-78.

Pudełko , J. (1959b), ‘Rynki w planach miast śląskich’, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 4 (3-4), pp. 235-263.

Pudełko , J. (1960), ‘Zagadnienie wielkości i proporcji rynków w badaniach nad rozplanowaniem niektórych miast średniowiecznych’, Zeszyty Naukowe Politechniki Wrocławskiej, 36 (4), pp. 25-45.

Pudełko , J. (1962), ‘Niektóre zagadnienia rozplanowania miast średniowiecznych w świetle studiów nad układem Środy Śląskiej’, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 7 (1), pp. 71-78.

Pudełko , J. (1963a), ‘O analizie metrologiczno-geometrycznej planów osiedli średniowiecznych’, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 8 (3-4), pp. 287-295.

Pudełko , J. (1963b), ‘W sprawie Środy Śląskiej. Uwagi na marginesie pracy T. Kozaczewskiego’, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 8 (3-4), pp. 263-271.

Pudełko , J. (1964a), ‘Działka lokacyjna w strukturze przestrzennej średniowiecznych miast śląskich w XIII w.’, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 9 (2), pp. 115-137.

Pudełko , J. (1964b), ‘Próba pomiarowej metody badania planów niektórych miast średniowiecznych w oparciu o zagadnienie działki’, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 9, (1), pp. 3-27.

Pudełko , J. (1964c), ‘Rynki w planach miast Śląska’, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 9 (3-4), pp. 235-263.

Pudełko , J. (1965), Ewolucja średniowiecznego miasta w Polsce, Wrocław: Zakład Historii Kultury Materialnej Instytutu Historii Kultury Materialnej PAN.

Pudełko , J. (1967), Zagadnienie wielkości powierzchni średniowiecznych miasta Śląska, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Pudełko , J. (1970), ‘Znaczenie badań nad średniowiecznymi miastami Śląska dla historii budowy miast w Polsce’, Miasto, 21 (12), pp. 19-21.

Pudełko , J. (1971), ‘Zagadnienia urbanistyczne średniowiecznej Legnicy w świetle spisu czynszowego z roku 1451. Próba rekonstrukcji parcelacji’, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 16 (4), pp. 249-268.

Ratzel , F. (1882), Anthropogeographie, Stuttgart: Engelhorn.

Rogalanka , A. (1977), ‘O układzie i wielkości parcel w średniowiecznym Poznaniu (próba rozpoznania problemu)’, [in:] Błaszczyk, W. (ed.), Początki i rozwój Starego Miasta w Poznaniu w świetle badań archeologicznych i urbanistyczno-architektonicznych, Poznań: Wydawnictwo PWN, pp. 323-376.

Schlütter , O. (1899a), ‘Bemerkungen zur Siedlungsgeographie’, Geographische Zeitschrit, 5, pp. 65-84.

Schlütter , O. (1899b), ‘Über die Grundrisse der Städte’, Zeitschrift der Gesellschaft fur Erdkunde, 34, pp. 446-462.

Sowina , U. (1991), Sieradz. Układ przestrzenny i społeczeństwo miasta w XV-XVI w., Sieradz- Warszawa: PAN, IHKM.

Sowina , U. (1995), ‘Średniowieczna działka miejska w świetle źródeł pisanych’, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 14 (3), pp. 321-369.

Szulc , H. (1957), ‘Wsie warzywnicze pod Wrocławiem w pierwszej połowie XIX wieku’, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 3-4, pp. 563-581.

Szulc , H. (1963), Osiedla podwrocławskie na początku XIX wieku, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Tkocz , J. (1966a), ‘Geneza układu działek podmiejskich główeckiej niwy użytków specjalnych’, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 14 (3), pp. 535-538.

Tkocz , J. (1966b), ‘Z badań nad dziewiętnastowiecznymi rozłogami miast województwa opolskiego’, Kwartalnik Opolski, 12 (1), pp. 44-55.

WHITEHAND, J. W. R. (2001), ‘British Urban Morphology: the Conzenian Tradition’, Urban Morphology, 5, pp. 103-109.

Whitehand , J. W. R. (2007), Conzenian Urban morphology and urban landscapes, Proceedings 6 International Space Syntax, Sympodium Istanbul.

Zagrodzki , T. (1956), ‘Analiza rozplanowania Starego Miasta w Warszawie’, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 1 (3), pp. 225-266.

Zagrodzki , T. (1962), ‘Regularny plan miasta średniowiecznego a limitacja miernicza’, Studia Wczesnośredniowieczne, 5 (1).

Zagrodzki , T. (1991), ‘Formy wczesnomiejskiego osadnictwa targów w układach urbanistycznych niektórych miast mazowieckich’, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 36 (3), pp. 223-241.

Zagrodzki , T. (1992), ‘Formy wczesnomiejskich osad targowych a układy urbanistyczne niektórych miast mazowieckich’, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, 40 (3), pp. 333-339.

First Page

133

Last Page

153

Language

eng

Share

COinS