European Spatial Research and Policy


Creation of the built environment and research in this field pose a particularly difficult challenge nowadays. The pace of social and technological change does not allow for evolutionary development of cities and the formation of their land use according to current conditions. Creating spatial solutions that are unmatched in their contexts is becoming not only possible, but very probable (see Alexander, 1964). The development of the built environment involves not only art, technology, history, economics and law, but also philosophy, culture, medicine, psychology, sociology and many other spheres in which human life is manifested. However, only a relatively small number of disciplines such as spatial planning, urban design, urban planning, etc. (ignoring at this point the differences in the meaning of the concepts) in their application layer are meant to create space and bear responsibility for it. Also society has certain requirements of practical nature towards them. This article attempts to outline the nature of research on space urbanised by people and to determine the four main fields of research aimed at the problems of man and the built environment. In the next part, particular attention is paid to issues related to the impact of the built environment on the life of its residents in order to highlight the particular role and complexity of this area of research. This study, acting as a kind of test of the research, cannot be considered representative. Nevertheless, the analysis prompts several reflections on the current and future role of the built environment in the development of our civilisation, as well as further challenges related to it.


built environment, physical environment, spatial planning, urban planning, quality of life




ALEXANDER, Ch. (1964), Notes on the synthesis of form, Cambridge: Harvard University Press.

ANGEL, S. (1968), Discouraging crime through city planning, Berkeley: University of California, Institute of Urban and Regional Development.

BACH-GŁOWIŃSKA, J. (2014), Inteligentna przestrzeń. Trzeci wymiar innowacyjności, Warszawa: Oficyna a Wolters Kluwer bussines.

BARAŃSKI, J. (2007), Świat rzeczy. Zarys antropologiczny, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

BAUDRILLARD, J. (2006), Społeczeństwo konsumpcyjne, jego mity i struktury, Warszawa: Wydawnictwo Sic!

BELL, P. A., BAUM, A., FISHER, J.D.and GREENE, T. C. (2004), Psychologia środowiskowa, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

BRIDGWATER, W. and SHERWOOD, E. J. (eds.) (1956), The Columbia Encyclopaedia, 2nd Edition, New York: Columbia University Press.

BURNO, F. (2011), ‘Miasta Mussoliniego. Architektura i urbanistyka jako instrument polityki państwa faszystowskiego’, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, 56 (3), pp. 27–51.

CAIRNCROSS, F. (2001), The death of distance : how the communications revolution is changing our lives, Brighton, MA: Harvard Business School Press.

CAMERON, N. and DEMERATH, E. W. (2002), ‘Critical periods in human growth and their relationship to diseases of aging’, American Journal of Physical Anthropology, 119 (35), pp. 159–184.

CASTELLS, M. (2001), The rise of the network society, Oxford: Blackwell Publishers.

CHURCHMAN, A. (2003), ‘Is There a Place for Children in the City’, Journal of Urban Design, 8 (3), pp. 293–302, http://doi.org/10.1080/1357480032000108116.

COSTA, A. P. L., CAMPOS, F. and VILLAROUCO, V. (2012), ‘Overview of ergonomics the built environment’, Work, 41, Supplement 1, pp. 4142–4148.

COSTA-FONT, J., ELVIRA, D. and MASCARILLA-MIRÓ, O. (2009), ‘ “Ageing in place”? Exploring elderly people’s housing preferences in Spain’, Urban Studies, 46 (2), pp. 295–316.

CZORNIK, M. (2012), Konsumpcja miejska. Ekonomiczne refleksje nad ewoluowaniem funkcji miejskich, Katowice: Uniwersytet Ekonomiczny.

DANT, T. (2007), Kultura materialna w rzeczywistości społecznej: wartości, działania, style życia, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

DEETZ, J. (1996), In Small Things Forgotten: An Archaeology of Early American Life, New York: Anchor Books.

DIEC, A. (2010), ‘Wzory preferencji przestrzeni architektonicznej’, [in:] BANASZKIEWICZ, M., CZECH, F. and WINSKOWSKI, P. (eds.), Miasto. Między przestrzenią a koncepcją przestrzeni, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

DOLLENS, D. (2005), Digital-Botanic Architecture: D-B-A, Santa Fe: Lumen Books.

ECO, U. (1986), ‘Function and Sign – The Semiotics of Architecture’, [in:] GOTTDIENER, M. and LAGOPOULOS, A. (eds.), The City and the Sign: An Introduction to Urban Semiotics, New York: Columbia University Press.

ECO, U. (1996), Nieobecna struktura, Warszawa: Wydawnictwo KR.

Encyclopaedia Americana. International edition (1993), vol. 8, Danbury, Connecticut: Grolier Incorporated.

EWING, R. Pedestrian- And Transit-Friendly Design: A Primer for Smart Growth, Smart Growth Network, https://www.epa.gov/sites/production/files/documents/ptfd_primer.pdf (10.06.2016).

EWING, R., SCHMID, T., KILLINGSWORTH, R., ZLOT, A. and RAUDENBUSH, S. (2008), ‘Relationship between urban sprawl and physical activity, obesity, and morbidity’, Urban Ecology, Springer, p. 567–582, http://link.springer.com/chapter/10.1007/978-0-387-73412-5_37 (10.06.2016).

Florida Pedestrian Planning and Design Handbook (1999), Chapel Hill: University of North Carolina, Highway Safety Research Center, California.

FLORIDA, R. (2010), Narodziny klasy kreatywnej oraz jej wpływ na przeobrażenia w charakterze pracy, wypoczynku, społeczeństwa i życia codziennego, Warszawa: Narodowe Centrum Kultury.

FLORIDA, R., MELLANDER, C. and STOLARICK, K. (2011), ‘Beautiful places: The role of perceived aesthetic beauty in community satisfaction’, Regional Studies, 45 (1), pp. 33–48.

FRANK, L. and PIVO, G. (1995), ‘Impacts of mixed use and density on utilization of three modes of travel: Single-occupant vehicle, transit, and walking’, Transportation Research Record, 1466, pp. 44–52.

FRAZER, J. (1994), An Evolutionary Architecture, London: Architectural Association.

FRUMKIN, H. (2002), ‘Urban sprawl and public health’, Public Health Reports, 117, pp. 201–217.

FRUMKIN, H. (2003), ‘Healthy places: exploring the evidence’, American Journal of Public Health, 93 (9), pp. 1451–1456.

GEHL, J. (2011), Life between buildings: using public space, Washington, D.C.: Island Press.

Global age-friendly cities: a guide (2007), World Health Organisation, http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/43755/1/9789241547307_eng.pdf (10.06.2016).

GODELIER, M. (2012), Idee i materia. Myśl, gospodarka, społeczeństwo, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

GRANIE, M.A., BRENAC, T., MONTEL, M.C., MILLOT, M. and COQUELET, C. (2014), ‘Influence of the built environment on pedestrian’s crossing decision’, Accident Analysis and Prevention, 67, pp. 75–85.

GYURKOVICH, J. (2010), Architektura w przestrzeni miasta: wybrane problemy, Kraków: Politechnika Krakowska.

HALL, M.R. and HALL, E. T. (1975), The fourth dimension in architecture: the impact of building on behaviour. Eero Saarinen’s administrative center for Deere & Company, Moline, Illinois, Santa Fe, NM: Sunstone Press.

HALL, T. (1976), Ukryty wymiar, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

HAMM, B. (1990), Wprowadzenie do socjologii osadnictwa, Warszawa: Książka i Wiedza.

HANDY, S.L., BOARNET, M.G., EWING, R. and KILLINGSWORTH, R. E. (2002), ‘How the built environment affects physical activity: views from urban planning’, American Journal of Preventive Medicine, 23 (2), pp. 64–73.

HÄUSSERMANN, H. (2008), ‘Europejskie getto’, Res Publica Nowa, 3, pp. 43–52.

HEATH, G.W., PARRA, D.C., SARMIENTO, O.L., ANDERSEN, L. B., OWEN, N., GOENKA, S., MONTES, F. and BROWNSON, R. C. (2012), ‘Evidence-based intervention in physical activity: lessons from around the world’, The Lancet, 380 (9838), pp. 272–281.

HUANG, R., MOUDON, A.V., COOK, A.J., DREWNOWSKI, A. (2014), ‘The spatial clustering of obesity: does the built environment matter?’, Journal of Human Nutrition and Dietetics, 28 (6), pp. 604–612.

JACOBS, J. (1993), The Death and Life of Great American Cities, New York: The Modern Library.

JASIŃSKI, A. (2013), Architektura w czasach terroryzmu, Warszawa: Wolters Kluwer SA.

KERR, J., ROSENBERG, D. and FRANK, L. (2012), ‘The Role of the Built Environment in Healthy Aging: Community Design, Physical Activity, and Health among Older Adults’, Journal of Planning Literature, 27 (1), pp. 43–60, http://doi.org/10.1177/0885412211415283.

KLOEBER, A. and KLUCKHOLM, C. (1952), Culture. A Critical Review of Concepts and Definitions, Cambridge.

KRAJEWSKI, M. (2007), ‘Postępy i przedmioty’, [in:] STANISZEWSKI, M. (ed.), Pojęcie podstawowe, cz. 3: Miasto postępu, Poznań: Wyższa Szkoła Zarządzania i Bankowości.

KULIŃSKA-SZUKALSKA, K. and CHLEBNA-SOKÓŁ, D. (2011), ‘Styl życia a występowanie otyłości w badanej grupie dzieci łódzkich’, Przegląd Pediatryczny, 41 (4), http://eds.b.ebscohost.com/eds/pdfviewer/pdfviewer?sid=1da43bef-1b96-4659-ac92-deb9548c2999%40sessionmgr101&vid=18&hid=104.

LAWS, G. (1993), ‘ “The land of old age”: Society’s changing attitudes toward urban built environments for elderly people’, Annals of the American Association of Geographers, 83 (4), pp. 672–693.

LEACH, E. (1976), Culture and Communication: The Logic by which Symbols Are Connected.An Introduction to the Use of Structuralist Analysis in Social Anthropology, Cambridge, UK: Cambridge University Press.

LENNARD, H. L. and LENNARD, S. H. C. (2000), The forgotten child: cities for the well-being of children, Carmel, Calif: International Making Cities Livable Council, Gondolier Press.

LEWICKA, M. (2012), Psychologia miejsca, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

MAJER, A. (2010), Socjologia i przestrzeń miejska, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

MALEC, T. (2012), ‘Identyfikacja relacji pomiędzy kulturą materialną a niematerialną i ich wpływ na rozwój architektury’, [in:] TROCKA-LESZCZYŃSKA, E. and PRZESMYCKA, E. (eds.), Miasto w kulturze, Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, pp. 277–289.

MASLOW, A. H. (1990), Motywacja i osobowość, Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax.

McLOUGHLIN, J. B. (1969), Urban and regional planning.A systems approach, London: Faber and Faber.

NELSON, A. C. (2006), ‘Longer view: Leadership in a New Era’, Journal of the American Planning Association, 4, pp. 393–410.

NEWMAN, O. (1972), Defensible space, New York: Macmillan Publishers.

NĘCKI, Z. (2004), ‘Transakcje środowiskowe – człowiek w otoczeniu przyrody czy cywilizacji’, [in:] Ekologia społeczna, Kraków: Stowarzyszenie Ekopsychologia, pp. 93–100.

PALEJ, A. (1998), ‘Współczesna problematyka przestrzenna miast i jej historyczne tło’, [in:] BOJANOWSKI, K., LEWICKI, P., GONZALES, L.M., PALEJ, A., SPAZIANTE, A. and WICHER, W. (eds.), Elementy analizy urbanistycznej, Kraków: Politechnika Krakowska, pp. 31–112.

PANCEWICZ, Ł. (2010), ‘Od Parker Morris Standards do Building for Life: normatyw urbanistyczny jako narzędzie wartościowania przestrzeni miasta ‒ doświadczenie krajów anglosaskich’, [in:] MADUROWICZ, M. (ed.), Wartościowanie współczesnej przestrzeni miejskiej, Warszawa: Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Uniwersytet Warszawski, Urząd m. st. Warszawy, pp. 205–216.

PAPAS, M.A., ALBERG, A.J., EWING, R., HELZLSOUER, K.J., GARY, T. L. and KLAASSEN, A. C. (2007), ‘The built environment and obesity’, Epidemiologic Reviews, 29 (1), pp. 129–143.

PASZKOWSKI, Z. (2011), Miasto idealne w perspektywie europejskiej i jego związki z urbanistyką współczesną, Kraków: Wydawnictwo Universitas.

REGULSKI, J. (1986), Planowanie miast, Warszawa: PWE.

ROSSET, I., ŻĄDZIŃSKA, E., WAGNER, I., BOROWSKA-STRUGIŃSKA, B., LORK­IEWICZ, W., SITEK, A. and ŚMISZKIEWICZ-SKWARSKA, A. (2012), ‘Badania pilotażowe związku środowiska urbanizacyjnego Łodzi ze statusem społeczno-ekonomicznym rodzin w aspekcie oddziaływania na wybrane parametry morfologiczne dzieci’, Przegląd Pediatryczny, 42 (3), pp. 133–140.

SAELENS, B. E., SALLIS, J. F., BLACK, J. B. and CHEN, D. (2003), ‘Neighbourhood-based differences in physical activity: An environmental scale evaluation’, American Journal of Public Health, 93, pp. 1552–1558.

SCHLERETCH, T. (1991), ‘Material Culture or Material Life. Discipline or Field? Theory or Method?’, [in:] POCIUS, L. G. (ed.), ‘Living in material world. Canadian and American Approaches to Material Culture’, Social and Economic Papers, 19, pp. 231–252.

SEN, A. (2002), Rozwój i wolność, Poznań: Wydawnictwo Zysk i Spółka.

SIEMIĄTKOWSKA, A. (2004), ‘Od kontemplacji do konsumpcji – postrzeganie przestrzeni miejskiej’, [in:] JĘDRZEJCZAK, D. (ed.), Humanistyczne oblicze miasta, Warszawa: Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Uniwersytet Warszawski.

SIESTRZEWITOWSKA, M. (2008), ‘Pojęcie tożsamości przestrzennej miasta’, Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych, 4, pp. 192–202.

Słownik wyrazów obcych (2003), Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

STARKEY, C. and GARVIN, C. (2013), ‘Knowledge from data in the built environment’, Annals of the New York Academy of Sciences, 1295 (1), pp. 1–9.

SZCZEPAŃSKI, M.S. and NUREK, S. (1997), ‘Miasto i świat społeczny jego mieszkańców w perspektywie socjologicznej (szkic do syntezy)’, [in:] KACZMAREK, J. (ed.), IX Konwersatorium Wiedzy o Mieście. Współczesne przemiany struktur przestrzennych dużych miast, Łódź: Łódzkie Towarzystwo Naukowe, pp. 29–39.

TUAN, Y. F. (1987), Przestrzeń i miejsce, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

VAN SOOMEREN, P. and VAN DIJK, B. (1996), Safe and secure cities, The physical urban environment and reduction of urban insecurity, Amsterdam: Bureau Criminaliteitspreventie.

WYSOCKA, E. (2003), Wpływ społeczeństwa informacyjnego na zagospodarowanie przestrzenne, Warszawa: Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa.

ZEISEL, J. (1981), Inquiry by Design: Tools for Environment-Behaviour Research, Belmont, CA: Wadsworth.

ZUBRZYCKA-CZARNECKA, A. (2012), ‘Polityka miejska wobec starzenia się populacji miast – na przykładzie Polski, Francji i Kanady’, Problemy Polityki Społecznej. Studia i Dyskusje, 7, pp. 119–128.

First Page


Last Page