•  
  •  
 

Acta Universitatis Lodziensis, Folia Biologica et Oecologica

Abstract

The article focuses on changes in terrestrial vertebrate fauna of Niebieskie Źródła (Blue Springs) Nature Reserve that occurred between two censuses carried out in the area. The first census was carried out in the period of 1968-1970, and the second census in the period of 1998-1999. In 1998-1999 the occurrence of four species of amphibians, 41 of birds and 15 of mammals was recorded. In comparison with investigations from 1968-1970 two species of amphibians, two species of mammals, and nine species of birds were found to have disappeared from the reserve. In the census carried out in 1998 and 1999 we recorded 22 new species of vertebrates: one new species of amphibian, five species of mammals, and 16 species of birds. The recent observations showed a decline in the abundance of amphibian species in the reserve, especially in the closest vicinity to the urban development around the city of Tomaszów Mazowiecki. The quantitative data on birds showed an increase in the numbers and abundance, which was mainly pronounced in the group of forest species, especially cavity and shrub nesters. We suggest that these changes are directly related to the succession of forest vegetation and its developing vertical structure, as well as to an increase in the forestation of the reserve area.

Keywords

diversity, species richness, terrestrial vertebrate community, bird community changes, nature reserve

References

Barinaga, M. 1990. Where have all the froggies gone? Science 247: 1033–1034.

Bennett, G. 1994. Conserving Europe’s natural heritage: towards European ecological network. Graham and Trotman / Martinus Nijhoff.

Bartosz, G., Markowski, J. 1972. Fauna Niebieskich Źródeł. Materiały do fauny ssaków. Zesz. Nauk. Uniw. Łódz. Nauk. matem.- przyr., ser. II, 46: 97–98.

Blaustein, A.R., Woke, D.B. 1990. Declining amphibians: a global phenomenon? Trends Ecol. Evol. 5: 203–204.

Blaustein, A.R., Woke, D.B., Sousa, W.P. 1994. Amphibian declines: Judging stability, persistence and susceptibility of populations to local and global extinctions. Cons. Biol. 8: 60–71.

Borowiec, M., Stawarczyk, T., Witkowski, J. 1981. Próba uściślenia metod oceny liczebności ptaków wodnych. Not. Orn. 2: 45–61.

Cichowicz, M., Żuchowska, E. 1972. Fauna Niebieskich Źródeł. Robaki pasożytnicze płazów. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego. Nauki matematyczno-przyrodnicze, ser. II, 46: 5–11.

Cody, M.L. 1985. Habitat selection in birds. Academic Press, London.

Degraaf, R.M. 1991. Breeding bird assemblages in managed northern hardwood forest in New England. In: J.E. Rodiek, E.G. Bolen (eds), Wildlife and habitats in managed Landscapes. Island Press, Washington DC, pp. 153–171.

Diamond, J.M., May, R.M. 1977. Species turnover rates on islands: dependence on census interval. Science 197: 266–277.

Emlen, J.T. 1970. Habitat selection by birds following a forest fire. Ecology 51: 343–345.

Emneborg, H., Götmark, F. 2000. The role of threat to areas and initiative from actors for establishment of nature reserve in southern Sweden 1926–1996. Biodivers. Conserv. 9: 727–738.

Fischer, C., Gourdin, H., Doberman, M. 2002. Spatial behaviour of wild boar in Genova (Switzerland). Test in the methods and first results. Abstracts of the 4th International Wild Boar Symposium. Lousa Portugal, p. 25.

Formann, R.T.T. 1995. Some general principles of landscape and regional ecology. Landscape Ecol. 10: 135–142.

Fuller, R.J. 1995. Bird life of woodland and forest. Cambridge University Press, Cambridge.

Głowaciński Z. 1975. Succession of bird communities in the Niepołomice Forest (Southern Poland). Ekol. Pol. 23: 231–236.

Głowaciński, Z. 1981. Wtórna sukcesja ptaków w dojrzewającym ekosystemie leśnym. (Synteza). Studia Naturae A, 26: 1–64.

Głowaciński, Z., Pieniek, M., Dyduch, A., Gertychowa, R., Jakubiec, Z., Kosior, A., Zemanek, M. 1980. Stan fauny kręgowców i wybranych bezkręgowców Polski – wykaz gatunków, ich występowanie, zagrożenie i status ochrony. Studia Naturae A, 21: 1–163.

Gromadzki, M. 1970. Breeding bird communities of birds in mid–field afforested areas. Ekol. Pol. 18: 1–44.

Hagemeijer, W.J.M., Blair, M.J. 1997. The EBCC Atlas of European Breeding Birds. T, A D Poyser. London.

Haapanen, A. 1965. Bird fauna of the Finish forest in relation to forest succession. Ann. Zool. Fenn. 2: 153–196.

Hejduk, J., Jaros, R., Pawenta, W., Płuciennik, H. 1999. Charakterystyka jesiennego zgrupowania nocka rudego Myotis daubentonii w rezerwacie „Niebieskie Źródła” koło Tomaszowa Maz. XII O OKC, Błażejewko.

Helle, P., Mönkkönen, M. 1990. Forest succession and bird communities: theoretical aspects and practical implication. In: A. KEAST (ed.), Biogeography and Ecology of Forest Bird Communities. SPB. Academic Publishing, The Hague, pp. 299–318.

Hutcheson, K. 1970. A test for comparing diversities based on the Shannon formula. J. Theor. Biol. 29: 151–154.

Johnston, D., Odum, E. 1956. Breeding bird populations in relation to plant succession on the Piedmont of Georgia. Ecology 37: 50–62.

Jokimäki, J., Huhta, E. 1996. Effects of landscape matrix anad habitat structure on a bird community in Northern Finland: a multiscale approach. Ornis Fenn. 73: 97–113.

Keller, J.K., Richmond, M.E., Smith, C.R. 2003. An explanation of patterns of breeding bird species richness and density following clearcutting in northeastern USA forests. Forest Ecol. Manag. 174: 541–564.

Macarthur, R.H., Macarthur, J.W. 1961. On bird species diversity. Ecology 42: 594–598.

Margules, C.R., Pressey, R.I. 2000. Systematic conservation planning. Nature 405: 243–253.

Markowski, J. 1982. Ptaki doliny Pilicy – projektowanej strefy krajobrazu chronionego. Ochrona Przyrody 44: 163–217.

Markowski, J., Wojciechowski, Z. 1972. Fauna Niebieskich Źródeł. Materiały do awifauny rezerwatu i okolic. Zesz. Nauk. Uniw. Łódz. Nauk. matem.- przyr., ser. II, 46: 99–109.

Markowski, J., Wojciechowski, Z., Kowalczyk, J.K., Tranda, E., Śliwiński, Z., Soszyński, B. 1998. Fauna Łodzi. Fundacja Człowiek i Środowisko, Łódź.

Moss, D. 1978. Diversity of woodland song–bird populations. J. Anim. Ecol. 47: 521–527.

Mowszowicz, J., Olaczek, R. 1961. Flora naczyniowa rezerwatu „Niebieskie Źródła”. Łódzkie Towarzystwo Naukowe. Wydział III, 73, p. 40.

Mowszowicz J., Olaczek, R. 1965. Niebieskie Źródła. Łódzkie Towarzystwo Naukowe. Łódź.

Mikos, J. 2002. Management strategy of wild boar in Wejherowo–Gdańsk suburban area, North–Central Poland. Abstracts of the 4th International Wild Boar Symposium. Lousa Portugal, p. 28.

Odum, E.P. 1950. Bird populations of the Highlands (North Carolina) Plateau region in relation to plant succession and avian invasion. Ecology 31: 587–605.

Olaczek, R., Tranda, E. 1990. Z biegiem Pilicy. WP, Warszawa.

Pucek, Z. 1984. Klucz do oznaczania ssaków Polski. PWN, Warszawa.

Rodrigues, A.S.L., Andelman, S.J., Bakarr, M.I., Boitani, L., Brooks, T.M., Cowlling, R.M., Fishpool, L.D.C., Da Fonesca, G.A.P., Gaston, K.J., Hoffman, M., Long, J.S., Marquet, P.A., Pilgrim, J.D., Pressey, R.L., Schipper, J., Sechrest, W., Stuart, S.N., Underhill, L.G., Waller, R.W., Watts, M.E.J., Yan, X. 2004. Effectiveness of the global protected area network in representing species diversity. Nature 4128: 640–643.

Shugart, H., James, D. 1973. Ecological succession in Northwestern Arkansas. Auk 90: 62–77.

Smith, K.W., Averis, B., Martin, B. 1985. The breeding bird community of oak plantations in the forest of Dean, southern England. Acta Oecol.–Oec. Gen. 8: 209–217.

Sokołowski, J. 1972. Ptaki ziem polskich. PWN, Warszawa.

Sonza, B. 2000. Mamiferos urbanos en Zaragoza. Galemys 12: 55–57.

Sosnowski, J. 1994. Ptaki miasta Tomaszowa Mazowieckiego. Muzeum w Tomaszowie Mazowieckim, p. 44.

Sosnowski, J. 1995. Niebieskie Źródła – Groty. Informator turystyczny. Tomaszów Mazowiecki. Urząd Miasta Tomaszowa Mazowieckiego.

Sura, P., Rybacki, M. 1998. Losy polskich płazów. Wiedza i Życie 8: 38–39.

Tabacki, A. 1972. Fauna Niebieskich Źródeł. Widłonogi (Copepoda). Zesz. Nauk. Uniw. Łódz. Nauk. matem.- przyr. ser. II, 46: 15–19.

Tomaszewski, C. 1972. Fauna Niebieskich Źródeł Chruściki (Trichoptera). Zesz. Nauk. Uniw. Łódz. Nauk. matem.- przyr., ser. II, 46: 59–63.

Tomiałojć, L. 1980. Kombinowana odmiana metody kartograficznej do liczenia ptaków lęgowych. Not. Orn. 21: 33–54.

Tomiałojć, L., Stawarczyk, T. 2003. The avifauna of Poland. Distribution, numbers and trends. PPPP ”proNatura”, Wrocław. [In Polish with English summary].

Tomiałojć, L., Wesołowski, T., Walankiewicz, W. 1981 Breeding bird community of a primaevel temperature forest (Białowieża National Park, Poland). Acta Ornithol. 20: 241–310.

Tończyk, G., Klukowska, M., Jurasz, W., Markowski, J. 2000. The Niebieskie Źródła nature reserve as subject of scientific research. Acta Univ. Lodz., Folia Limnol. 7: 3–17.

Tranda, E., Cichowicz, M. 1972. Fauna Niebieskich Źródeł. Płazy (Amphibia). Zesz. Nauk. Uniw. Łódz. Nauk. matem.- przyr., ser. II, 46: 97–98.

Wojtas, F., Sosnowski, J. 1972. Fauna Niebieskich Źródeł. Wstęp. Zesz. Nauk. Uniw. Łódz. Nauk. matem.- przyr., ser. II, 46: 1–3.

Wojtas, F., Soszyński, B. 1972. Fauna Niebieskich Źródeł. Bzygowate (Syrphidae, Diptera). Zesz. Nauk. Uniw. Łódz. Nauk. matem.- przyr., ser. II, 46: 75–80.

Wężyk, M. 2008. Ochrona przyrody i krajobrazu. Raport o stanie środowiska w województwie łódzkim w 2007 roku. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska. Łódź, pp. 203–209.

First Page

117

Last Page

136

Language

eng

Included in

Biology Commons

Share

COinS