•  
  •  
 

Acta Universitatis Lodziensis, Folia Biologica et Oecologica

Abstract

The landscape of the Oświęcim Basin, naturally dominated by forest communities, has been strongly transformed due to the long-term activities of man. Across time and space, it has been stamped by pond management and agriculture to the highest degree. Despite such a strong transformation of the natural environment fragments of forests which reflect the peculiarities of forest vegetation of the macroregion still occur. These are the Żaki and the Przeciszów nature reserves. The goal of the phytosociological studies done within their borders was the assessment of the Tilio-Carpinetum phytocoenoses which dominate in the reserves, regarding their: maintenance, naturalness, anthropological changes and compliance to anthropopressure, as well as natural values. Therefore, analyses related to the share of: character species, ancient woodland indicators and synanthropes were performed for purposes of the study. It has been proposed that transformations of the forest communities be assessed using the new formula of floristic naturalness coefficient (WNF), based on the share of ancient woodland and synanthropic species.

Keywords

Tilio-Carpinetum, reserves, ancient woodlands, coefficient of floristic naturalness

References

Adamowski, W., Mędrzycki, P., Łuczaj, Ł. 1998. The penetration of alien woody species into the plant communities of the Białowieża Forest: the role of biological properties and human activities. Phytocoenosis 10 (N.S.), Suppl. Cartogr. Geobot. 9: 211–228.

Babczyńska-Sendek, B., Cabała, S., Kimsa, S., Wika, S. 1993. Wielkość rezerwatów a stan zachowania ich szaty roślinnej na przykładzie województw częstochowskiego i katowickiego. Prądnik. Pr. Muz. Szafera 7–8: 257–266.

Balcerkiewicz, S., Kasprowicz, M. 1989. Wybrane aspekty synantropizacji szaty roślinnej ujawniające się na granicy kompleksów leśnych. Prace CPBP 04. 10, Wydawnictwo SGGW AR 7, pp. 7–21.

Braun-Blanquet, J. 1964. Pflanzensoziologie, Grundzüge der Vegetationskunde. 3. Aufl. Springer, Wien–New York.

Dzwonko, Z. 2007. Przewodnik do badań fitosocjologicznych. Instytut Botaniki UJ, Wydawnictwo Sorus, Poznań–Kraków.

Dzwonko, Z., Loster, S. 2001. Wskaźnikowe gatunki starych lasów liściastych i ich znaczenie dla ochrony przyrody i kartografii roślinności. IGiPZ PAN, Prace Geograficzne 178: 120–132.

Gorczyca, M. 2008. Ocena skuteczności ochrony wartości botanicznych w wybranych rezerwatach przyrody środkowej i południowej części województwa śląskiego. Praca doktorska. Katedra Geobotaniki i Ochrony Przyrody, Uniwersytet Śląski, Katowice.

Holeksa, J. 1993. Wielkość rezerwatów a skuteczność ochrony mieszanych lasów dolnoreglowych w Beskidach Zachodnich. Prądnik. Pr. Muz. Szafera 7-8: 359–369.

Holeksa, J. 1997. Wielkość rezerwatów a możliwość ochrony naturalnych ekosystemów leśnych. Ochr. Przyr. 54: 3–13.

Holeksa, J., Wilczek, Z., Sierka, E. 2008. Dawne plany urządzenia gospodarstwa rezerwatowego jako źródło informacji o przemianach zbiorowisk leśnych objętych ochroną rezerwatową. In: J. Holeksa (ed.), Zakres, tempo i mechanizmy zmian w przyrodzie terenów chronionych w Polsce. Studia Nat. 54, cz. II: 107–119.

Kondracki, J. 2001. Geografia regionalna Polski. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Koźbiał, K. 2000. Starostwo zatorskie. Zarys dziejów do 1772 roku. Wydawnictwo Promocji Powiatu, Miasta i Gminy „Promo”, Kraków.

Ledwoń, M., Smieja, A., Żyła, W., Betleja, J., Krzanowski, Z. 2004. Przyroda kompleksu leśno-stawowego w Brzeszczach-Nazieleńcach. Przewodnik po ścieżce dydaktycznej. Towarzystwo na rzecz Ziemi. Czaplon.

Matuszkiewicz, W. 2002. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Mirek, Z., Piękoś-Mirkowa, H., Zając, A., Zając, M. 2002. Flowering plants and pteridophytes of Poland – a checklist. In: Z. MIREK (ed.), Biodiversity of Poland 1. W. Szafer Insitute of Botany, Polish Academy of Sciences, Kraków.

Ochyra, R., Żarnowiec, J., Bednarek-Ochyra, H. 2003. Casus catalogue of Polish mosses. In: Z. Mirek (ed.), Biodiversity of Poland 3. W. Szafer Insitute of Botany, Polish Academy of Sciences, Kraków.

Pawlaczyk, P. 1993. Możliwości hamowania synantropizacji fitocenoz leśnych. Przegl. Przyr. IV (3): 3–24.

Pawłowski, B. 1977. Skład i budowa zbiorowisk roślinnych i metody ich badania. In: W. Szafer, K. Zarzycki (eds), Szata roślinna Polski. T.1, PWN, Warszawa, pp. 237–269.

Pullin, A.S. 2004. Biologiczne podstawy ochrony przyrody. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Sierka, E., Chmura, D. 2007. Problem gatunków inwazyjnych i ekspansywnych w leśnych rezerwatach przyrody Wyżyny Śląsko-Krakowskiej. Środowisko i Rozwój 15 (1/2007): 98–105.

Tokarska-Guzik, B. 2005. The establishment and spread of alien plant species (kenophytes) in Poland. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.

Wilczek, Z. 1998. Roślinność rezerwatów przyrody województwa bielskiego. In: L. Bernacki, A. Blarowski, Z. Wilczek (eds), Osobliwości szaty roślinnej województwa bielskiego. Colgraf-Press, Poznań. pp. 136.

Wilczek, Z., Holeksa, J., Romańczyk, M. 2008 Szata roślinna rezerwatu "Żaki" w Kotlinie Oświęcimskiej – zagrożenia i perspektywy ochrony. Chrońmy Przyr. Ojcz. 64 (2): 93–99.

Włodek, J. 1957. Kraina Stawów. Ziemia, rok II, nr 6 (8): 6–8.

Zając, E.U., Zając, A. 1975. Lista archeofitów występujących w Polsce. Zeszyty Naukowe Uniw. Jagiell., Pr. Bot. 3: 7–16.

Zając, A., Zając, M., Tokarska-Guzik, B. 1998. Kenophytes in the flora of Poland: list, status and origin. Phytocenosis 10 (N.S.), Suppl. Cartogr. Geobot. 9: 107–116.

First Page

111

Last Page

123

Language

eng

Included in

Biology Commons

Share

COinS