•  
  •  
 

International Studies: Interdisciplinary Cultural and Political Journal

Abstract

The article is devoted to reception of Austrian literature before the Second World War in Wiadomości Literackie (Literary News). It was the most popular letter, whose aim was to educate society, and popularize foreign literature and culture. The literature that was most often promoted was French literature, but also German-speaking authors (cited in the article) were discussed. Austrian literature was not treated as distinct from German literature during that time but nontheless, the articles presents artists, of Austrian origin: Joseph Roth, Stefan Zweig, Rainer Maria Rilke, Hugo von Hofmannsthal, Arthur Schnitzler, Odon von Horváth, Franz Werfel and others. The article examines interviews with these writers as well as reviews their books and other texts which appeared in Wiadomości Literackie.

German Abstract

Das Hauptthema des Artikels ist die Rezeption der österreichischen Literatur der Zwischenkriegszeit in den Wiadomości Literackie. Das war eine der populärsten Zeitschriften dieser Periode, die sich sowohl die kulturelle Bildung der Gesellschaft, als auch die Verbreitung der fremden Literatur zum Ziel setzte. Am meisten wurde zwar die französische Literatur propagiert, man schenkte aber auch viel Aufmerksamkeit den deutschsprachigen Autoren (das beweisen Forscher, die im Artikel zitiert wurden). Man unterschied damals zwischen der deutschen und der österreichischen Literatur nicht, aber es wurden viele Verfasser, die heutzutage als Vertreter der österreichischen Literatur gelten, präsentiert: Joseph Roth, Stefan Zweig, Rainer Maria Rilke, Hugo von Hofmannsthal, Arthur Schnitzler, Ödön von Horváth, Franz Werfel u.a. Die Autorin beschreibt und kommentiert die Interviews mit den Schriftstellern, die Rezensionen ihrer Bücher und andere Artikel in der Zeitschrift Wiadomości Literackie.

Keywords

Austria, Interwar era, reception, journals, criticism

References

Andics H., Der Staat den Keiner wollte. Österreich 1918–1938, Wien: Verlag Herder, 1962.

ap., „Grupa 1925. Rozmowa z Józefem Rothem. Korespondencja własna. Paryż, w maju 1926”, Wiadomości Literackie 1926, Nr. 20.

Białek E., Współczesna literatura austriacka, [in:] Słownik współczesnych pisarzy niemieckojęzycznych. Pokolenia powojenne, hrsg. von. J. Joachimsthaler i M. Zybura, Warszawa: Wiedza Powszechna, 2007.

Berman I., Ameryka Kafki, Wiadomości Literackie 1928, Nr. 36.

Brecht Ch., „ Jedes Wort hat sozusagen fließende Grenzen. Arthur Schnitzler und sprachskeptische Moderne ”, Text und Kritik 1998, IV.

Deutsche Literatur in Schlaglichtern, hrsg. von B. Balzer und V. Mertens, Meyers Lexikonverlag, Mannheim – Wien – Zürich 1990.

Fischer E., Die österreichische Literatur, [in:] Hauptwerke der österreichischen Literatur. Einzeldarstellungen und Interpretationen, hrsg. und mit einem Essay von E. Fischer, Kindler Verlag, München 1997.

Heuschele O., Hugo von Hofmannsthal. Bildnis des Dichters, Stieglitz Verlag, E. Händle, Mühlacker – Irdning/Steiermark 1990.

Hulewicz W., Potężny liryk współczesnych Niemiec. Reiner Maria Rilke. Krótka charakterystyka twórczości, Wiadomości Literackie 1924, Nr. 9.

Hulewicz W., „Rozmowa z Rainerem Marią Rilke. Dwa dni u autora Księgi obrazów”. Korespondencja własna Wiadomości Literackich, Wiadomości Literackie 1924, Nr. 46.

Hulka-Laskowski P., „Dwa dramaty o cesarzach”, Wiadomości Literackie 1928, Nr. 36.

hr., „Dobre i złe powieści” [rec. A. Schnitzler, Gra o brzasku, Warszawa, „Rój” 1928], Wiadomości Literackie 1928, Nr. 8.

Hurnikowa E., W kręgu wiedeńskiej moderny. Z zagadnień polsko-austriackich powinowactw literacko-kulturowych, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Częstochowie, Częstochowa 2000.

jk., „Nowy tom poezji Rilkego”, Wiadomości Literackie 1924, Nr. 27.

jk., „Powiastki Rilkego”, Wiadomości Literackie 1925, Nr. 47.

jk., „Powieść Broda o księciu żydowskim”, Wiadomości Literackie 1927, Nr. 31.

Kamińska K., Wstęp, [in:] H. von Hofmannsthal, Liryka. Wiersze i dramaty, ausgew. und übers. L. Lewin, wstęp K. Kamińska, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1984.

Kaszyński S.H., Die Mythisierung der Wirklichkeit im Erzählwerk von Joseph Roth, [in:] S.H. Kaszyński, Identität – Myhisierung – Poetik. Beiträge zur österreichischen Literatur im 20. Jahrhundert, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu, Poznań 1991.

Kaszyński S.H., Metropole und Provinz im Roman „Radetzkymarsch“ von Joseph Roth, [in:] Metropole und Provinz in der österreichischen Literatur des 19. Und 20. Jahrhundert. Beiträge des 10. Österreichisch-Polnischen Germanistentreffens, hrsg. von A. Dusini, K. Wagner, „Zirkular“, Wien 1994.

Kaszyński S.H., Literatura austriacka XX wieku, [in:] Pisarze niemieckojęzyczni XX wieku. Leksykon encyklopedyczny PWN, bearb. von M. Zybura, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa – Wrocław 1996.

Kaszyński S.H., Krótka historia literatury austriackiej, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. A. Mickiewicza, Poznań 2012.

Kozłowski A., Kuczyński K.A., Polskie fale Dunaju. Polsko-austriackie powinowactwa kulturalne, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Częstochowie, Częstochowa 1992.

Kramsztyk J., „Rainer Maria Rilke”, Wiadomości Literackie 1927, Nr. 3.

„Kronika zagraniczna. Sonety do Orfeusza Rilkego”, Wiadomości Literackie 1924, Nr. 5.

Kuryluk E., Wiedeńska apokalipsa. Eseje o kulturze austriackiej XX wieku, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 1999.

„Legitymista Józef Roth”, Wiadomości Literackie 1936, Nr. 11.

Lipiński K., Ungebrochene Wirkung: Rainer Maria Rilke, [in:] Lipiński K., Interpretation – Rezeption – Translation. Aufsätze zur österreichischen Literatur im 20. Jahrhundert, Wydawnictwo „Educator“, Częstochowa 1995.

Magris C., Der habsburgische Mythos in der österreichischen Literatur, vom Verfasser autorisierte Übersetzung von M. von Pásztory, Otto Müller Verlag, München 1988.

Makowiecki A. Z., „Wiadomości Literackie”, [in:] Słownik literatury polskiej XX wieku, bearb. von. A. Brodzka, M. Puchalska, M. Semczuk u.a., Wrocław 1992.

Markowska, W., Słowo wstępne, [in:] R.M. Rilke, L. Andreas-Salomé, Listy, Übersetzung und Einleitung. W. Markowska, Auswahl, Kommentare, Fußnoten A. Milska, Czytelnik 1986.

„Notatki. Max Brod muzykiem”, Wiadomości Literackie 1926, Nr. 25.

„Nowe książki Schnitzlera”, Wiadomości Literackie 1927, Nr. 16.

Obrączka P., Literatura niemiecka w czasopismach polskich końca XIX wieku (1887–1900), Wyższa Szkoła Pedagogiczna, Opole 1983.

Obrączka P., Literatura niemiecka w czasopismach polskich początku XX w. (1901–1914), Wyższa Szkoła Pedagogiczna, Opole 1990.

„O elegiach duinezyjskich”, Wiadomości Literackie 1928, Nr. 35.

Ordyński R., „Poeta współczesności – w klasycznej formie. Hugo von Hofmannsthal”. Wywiad własny Wiadomości Literackich, Wiadomości Literackie 1926, Nr. 13.

Orłowski H., Literatura niemiecka w III Rzeszy oraz na emigracji 1933–1945, [in:] Pisarze niemieckojęzyczni XX wieku. Leksykon encyklopedyczny PWN, bearb. von. M. Zybura, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa – Wrocław 1996.

Papiór J., Rezeption österreichischer Kultur und Literatur in polnischer Publizistik (1870–1918), [in:] Österreichische Literatur wie sie ist? Beiträge zur Literatur des habsburgischen Kulturraumes, hrsg. von J. Jabłkowska, M. Kubisiak, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1995.

Prędski A., „Arcydzieło Franza Kafki”, Wiadomości Literackie 1927, Nr. 38.

Reicherówna R., „U znakomitego germanisty”. Wywiad z prof. Zygmuntem Łempickim, Wiadomości Literackie 1926, Nr. 2.

Rilke R. M., Elegie duinejskie, übers. M. Jastrun, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1962.

Sierocka K., Czasopisma literackie, [in:] Literatura polska 1918–1975, Bd. 1: Literatura polska 1918–1932, bearb. von A. Brodzka, H. Zaworska, S. Żółkiewski, „Wiedza Powszechna”, Warszawa 1975.

Stradecki J., „Wiadomości Literackie”, [in:] Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny, bearb. von A. Hutnikiewicz und A. Lam, Bd.2, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000.

Stradecki J., W kręgu Skamandra, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1977.

Stromenger K., „Powieść o Verdim”, Wiadomości Literackie 1930, Nr. 41.

Szpakowska M., „Wiadomości Literackie” prawie dla wszystkich, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2012.

Szyrocki M., Dzieje literatury niemieckiej, Bd. 1–2, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1972.

„Wiadomości Literackie” 1934–1939. Bibliografia zawartości, bearb. A. Czachowski, Wrocław – Warszawa – Kraków 1999.

Wiegandt E., Wstęp, [in:] J. Wittlin, Sól ziemi, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław – Warszawa – Kraków 1991.

Wittlin J., „Powieść Rotha o zmarnowanych żywotach”, Wiadomości Literackie 1928, Nr. 45.

Wittlin J., „Na marginesie książek Josepha Rotha”, Wiadomości Literackie 1931, Nr. 23.

Wittlin J., „Ödön von Horváth”, Wiadomości Literackie 1938, Nr. 46.

Wittlin J., „Dwie powieści wojenne”, Wiadomości Literackie 1928, Warszawa 1996.

Wittlin J., Wspomnienie o Józefie Rocie, [in:] Wittlin J., Orfeusz w piekle XX wieku, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2000.

Wróbel E., Maria Morska i „Wiadomości Literackie”, [in:] Wróbel E., Dwudziestolecie znane i nieznane. Szkice o prozie międzywojennej, Wydawnictwo Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, Częstochowa 2012.

Wyka K., Łowy na kryteria, Wydawnictwo „Czytelnik”, Warszawa 1965.

Wyka K., Młoda Polska. Z pism Kazimierza Wyki, bearb. von H. Markiewicz i M. Wyka, Bd. 1: Modernizm polski. Struktura i rozwój, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1987.

Yurieff Z., Józef Wittlin, übertr. von M. Szczubiałka, „Świat Literacki”, Warszawa: Izabelin, 1997.

Zawiszewska A., Niemcy i literatura niemiecka na łamach „Wiadomości Literackich”, [in:] Zachód w oczach liberałów. Literatura niemiecka, francuska i angielska na łamach „Wiadomości Literackich” (1924–1939), bearb. von A. Zawiszewska, Szczecin: Wyd. Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 2006.

Zybura M.,a Literatura Republiki Weimarskiej, [in:] Pisarze niemieckojęzyczni XX wieku. Leksykon encyklopedyczny PWN, bearb. von M. Zybura, Warszawa-Wrocław: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996.

Zybura M.,b Rainer Maria Rilke, [in:] Pisarze niemieckojęzyczni XX wieku. Leksykon encyklopedyczny PWN, bearb. von M. Zybura, Warszawa-Wrocław: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996.

Żółkiewski S., Kultura literacka, [in:] Literatura polska 1918–1975, Bd.1: Literatura polska 1918–1932, bearb. von A. Brodzka, H. Zaworska, S. Żółkiewski, Warszawa: Wiedza Powszechna”, 1975.

First Page

9

Last Page

32

Language

ger

Share

COinS