•  
  •  
 

Polish Title

Łódź ciągle ziemią obiecaną?

Author ORCID Identifier

https://orcid.org/0000-0001-6250-6873 Jakóbczyk-Gryszkiewicz Jolanta

Abstract

This article discusses contemporary problems of Łódź connected with the socio-economic changes following the fall of communism in 1989, and identifies opportunities and directions for its future development.
The analysis covers only the most recent period in the development of the city after 1989. The aim is to answer the question of whether Łódź, after the political and economic transformation, can still be regarded as a ‘Promised Land’, as it was known in the 19th and early 20th centuries – the time of its dynamic growth.
The last three decades in its development can be divided into three stages:
– 1989–1996: decline of industry and very high unemployment;
– 1997–2004: a time when Łódź voivodeship regained its former boundaries and from being the smallest in 1975–1999 to becoming one of the largest in Poland; the establishment of the Special Economic Zone, which over time is considered to be the best nationally;
– since 2004: Poland’s accession to the EU and new growth opportunities for the city on the basis of EU funds.
The problems that Łódź is currently struggling with include, above all, the decrease in population size and its ageing. The present pandemic, too, gives rise to problems connected with an economic slowdown and a decreased demand for office space.
The strengths of the city include its growing role as a transport hub, proximity to the capital, a large supply of highly qualified labour, lower earnings and a lower cost of living, cheaper office space and land, having the best special economic zone in Poland, and a growing tourist attractiveness.

Polish Abstract

W pracy omówiono współczesne problemy Łodzi związane z przemianami społeczno-gospodarczymi po upadku komunizmu w 1989 r. oraz wskazano możliwości i kierunki dalszego rozwoju. Zaprezentowano ostatni etap rozwoju miasta, który rozpoczął się po 1989 r. Celem pracy była odpowiedź na pytanie, czy po transformacji ustrojowo-gospodarczej, która się wówczas zaczęła, Łódź można ponownie nazwać ziemią obiecaną, jak określano to dynamicznie rozwijające się w XIX i na początku XX w. miasto.
Rozwój miasta w ciągu ostatnich trzech dekad można podzielić na kilka etapów:
– lata 1989–1996 – cechujące się upadkiem przemysłu i bardzo wysokim bezrobociem;
– lata 1997–2004 – kiedy Łódź stała się ponownie stolicą województwa w dawnych granicach sprzed 1975 r.; ponadto powstała Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna, uważana z biegiem czasu za najlepszą w kraju;
– po 2004 r. – okres, w którym Polska weszła do UE i pojawiły się nowe możliwości rozwoju miasta dzięki wykorzystaniu funduszy unijnych.
Współczesne problemy Łodzi to przede wszystkim spadek liczby ludności i starzenie się łodzian. Pandemia rodzi też aktualne trudności, wynikające ze spowolnienia gospodarczego i zmniejszonego popytu na lokale biurowe. Do atutów Łodzi należy zaliczyć: rosnącą rangę komunikacyjną, bliskość stolicy, duże zasoby wykwalifikowanej kadry pracowniczej, niskie zarobki przy jednocześnie niskich kosztach utrzymania, najlepszą w Polsce specjalną strefę ekonomiczną, zwiększającą się atrakcyjność turystyczną.

Keywords

Łódź, Promised Land, shrinking city, modernization, revitalization, special economic zone, socio-economic changes

Polish Keywords

Łódź, ziemia obiecana, miasto kurczące się, modernizacja, rewitalizacja, specjalna strefa ekonomiczna, przemiany społeczno-gospodarcze

References

Bionanopark (2021). Pobrane z: http://bionanopark.pl/ (4.07.2021).

Dzieciuchowicz, J. (2009a). Ludność Łodzi od 1918 r. do lat 90. XX wieku. W: S. Liszewski (red.), Łódź. Monografia miasta (s. 265–296). Łódź: Łódzkie Towarzystwo Naukowe.

Dzieciuchowicz, J. (2009b). Przemiany ludnościowe Łodzi na przełomie XX i XXI wieku. W: S. Liszewski (red.), Łódź. Monografia miasta (s. 381–400). Łódź: Łódzkie Towarzystwo Naukowe.

Dzieciuchowicz, J. (2014). Ludność Łodzi – rozwój i przemiany strukturalne. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Jakóbczyk-Gryszkiewicz, J. (2010). Zmiany w rozmieszczeniu ludności i wybranych struktur demograficznych w Łodzi w latach 1988–2005. W: I. Jażdżewska (red.), Konwersatorium Wiedzy o Mieście. T. 22: Duże i średnie miasta Polski w okresie transformacji (s. 211–228). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Jakóbczyk-Gryszkiewicz, J. (2014). Nowe Centrum Łodzi – od idei do realizacji. W: A. Wolaniuk (red.), Konwersatorium Wiedzy o Mieście. T. 27: Centra i peryferie w okresie transformacji ustrojowej (s. 165–176). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Jakóbczyk-Gryszkiewicz, J. (2015a). Fundusze Unii Europejskiej jako czynnik rozwoju miasta. W: A. Wolaniuk (red.), Konwersatorium Wiedzy o Mieście. T. 28: Współczesne czynniki i bariery rozwoju miast (s. 119–127). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Jakóbczyk-Gryszkiewicz, J. (2015b). Łódź miasto malejące. Porównanie z największymi miastami Polski. W: M. Soja,

A. Zborowski (red.), Miasto w badaniach geografów (s. 91–104). Kraków: Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Jakóbczyk-Gryszkiewicz, J. (2019). Powstanie i podziały województwa łódzkiego. Acta Geographica Lodziensia, 109, 49–57. https://doi.org/10.26485/AGL/2019/109/3

Jakóbczyk-Gryszkiewicz, J. (2021). Rola specjalnej strefy ekonomicznej w odrodzeniu i unowocześnieniu gospodarki Łodzi. W: E. Szafranek (red.), W poszukiwaniu optymalnego modelu miasta (s. 415–423). Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.

Jewtuchowicz, A., Suliborski, A. (2009a). Gospodarka Łodzi na przełomie XX i XXI wieku. W: S. Liszewski (red.), Łódź. Monografia miasta (s. 400–410). Łódź: Łódzkie Towarzystwo Naukowe.

Jewtuchowicz, A., Suliborski, A. (2009b). Struktura gospodarcza Łodzi w latach 1918–1989. W: S. Liszewski (red.), Łódź. Monografia miasta (s. 297–322). Łódź: Łódzkie Towarzystwo Naukowe.

Koter, M. (1979). Struktura morfogenetyczna wielkiego miasta na przykładzie Łodzi. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego. Seria 2: Nauki Matematyczno-Przyrodnicze. Acta Unniversitatis Lodziensis. Folia Geographica, 21, 25–52.

Koter, M. (2009). Tkanka miejska Łodzi w latach 1918–1989. W: S. Liszewski (red.), Łódź. Monografia miasta (s. 218–264). Łódź: Łódzkie Towarzystwo Naukowe.

Liszewski, S. (2015). Dylematy wielkiego miasta w okresie postsocjalistycznym – przykład Łodzi. Konwersatorium Wiedzy o Mieście, 28, 9–23.

Liszewski, S. (red.) (2009). Łódź. Monografia miasta. Łódź: Łódzkie Towarzystwo Naukowe.

Liszewski, S., Yong, C. (1997). A comparative study of Łódź and Manchester: Geographies of European cities in transformation. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna (2021). Pobrane z: http://sse.lodz.pl (4.07.2021).

Łódź znalazła się na liście 25 wyróżnionych miejsc „BEST OF THE WORLD 2022 National Geographic” (2021). Pobrane z: https://www.national-geographic.pl/artykul/lodz-znalazla-sie-na-liscie-25-wyroznionych-destynacji-best-of-the-world-2022-national-geographic (18.11.2021).

Marcińczak, Sz., Jakóbczyk-Gryszkiewicz, J. (2006). Lokalizacja wewnątrzmiejskich bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Łodzi. Przegląd Geograficzny, 78 (4), 515–536.

Monopolis (2021). Pobrane z: http://monopolis.pl (4.07.2021).

Muratorplus (2021). Pobrane z: http://muratorplus.pl (4.07.2021).

Ogrodowczyk, A., Marcińczak, Sz. (2014). Łódź – od polskiego Manchesteru do polskiego Detroit? W: T. Stryjakiewicz (red.), Kurczenie się miast w Europie Środkowo-Wschodniej (s. 79–88). Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe.

Sobczyński, M. (2000). Historia powstania i przemiany administracyjne województwa łódzkiego. W: M. Sobczyński, W. Michalski (red.), Województwo łódzkie na tle przemian administracyjnych Polski. W osiemdziesiątą rocznicę utworzenia województwa (s. 7–21). Łódź: Polskie Towarzystwo Geograficzne, Rządowe Centrum Studiów Strategicznych, Biuro Rozwoju Regionalnego w Łodzi.

Statystyka Łodzi (2018). Łódź: Urząd Statystyczny.

Stryjakiewicz, T. (red.) (2014). Kurczenie się miast w Europie Środkowo-Wschodniej. Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe.

Suliborski, A., Wójcik, M., Kulawiak, A. (2011). Przemiany funkcjonalne Łodzi na przełomie wieków – uwarunkowania systemowe. W: S. Kaczmarek (red.), Miasto. Księga jubileuszowa w 70. rocznicę urodzin prof. Stanisława Liszewskiego (s. 227–243). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Urząd Miasta Łodzi (2021). Pobrane z: https://uml.lodz.pl/ (4.07.2021).

Wolaniuk, A. (2012). Centra miast. W: S. Liszewski (red.), Geografia urbanistyczna (s. 303–341). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

First Page

73

Last Page

82

Language

pol

Share

COinS
 
 

To view the content in your browser, please download Adobe Reader or, alternately,
you may Download the file to your hard drive.

NOTE: The latest versions of Adobe Reader do not support viewing PDF files within Firefox on Mac OS and if you are using a modern (Intel) Mac, there is no official plugin for viewing PDF files within the browser window.