•  
  •  
 

Polish Title

Mieszkańcy i mieszkanki – symetryczne informowanie o płci jako przejaw języka niedyskryminującego

Author ORCID Identifier

https://orcid.org/0000-0003-0172-1398 Niepytalska-Osiecka Anna

Abstract

The word connections informing about the gender in a symmetric way appear recently in a various written and spoken texts. The splitting a lready h as b een used in the interwar period. Subsequently, it was associated mainly with the feminist discourse. Now it goes beyond this feminist discourse. The splitting can be treated as a manifestation of non-discriminatory attitude of the participants of a given language contact. The aim of the present paper is: (1) showing a various sources in which Polish speakers use a splitting; (2) considering the needs and intentions behind such linguistic behaviour.

Polish Abstract

Połączenia wyrazowe informujące o płci w sposób symetryczny, t akie jak mieszkańcy i mieszkanki, politycy i polityczki, pojawiają się w ostatnim czasie coraz częściej w różnych tekstach mówionych i pisanych. Splitting stosowany już w międzywojniu, a następnie kojarzony głównie z dyskursem feministycznym, wykracza poza ramy tego dyskursu. Można go traktować jako przejaw równościowego nastawienia uczestników danego kontaktu językowego. Celem przedstawianego tekstu jest zaprezentowanie różnorodnych źródeł, w których użytkownicy polszczyzny stosują split­ting, a także refleksja nad potrzebami i intencjami, jakie się kryją za takimi zachowaniami językowymi.

Keywords

splitting, gender linguistics, non-discriminatory language

Polish Keywords

splitting, lingwistyka płci, język niedyskryminujący

References

Dyrektywa 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne (Dz.L. L 180 z 19.7.2000) oraz dyrektywa 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz.U. L 303 z 2.12.2000).

Bańko M., Linde-Usiekniewicz J., Łaziński M., 2020, Rekomendacje dotyczące języka niedyskryminującego na Uniwersytecie Warszawskim, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Gawlicz K, Rudnicki P., Starnawski M., 2015, Dyskryminacja w szkole: obecność nieusprawiedliwiona. O budowaniu edukacji antydyskryminacyjnej w systemie edukacji formalnej w Polsce: raport z badań, Warszawa: Towarzystwo Edukacji Antydyskryminacyjnej.

Grochola-Szczepanek H., 2012, Język mieszkańców Spisza. Płeć jako czynnik różnicujący, Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN.

Handke K., 1994, Język a determinanty płci, w: J. Anusiewicz, K. Handke (red.), Płeć w języku i kulturze, „Język a Kultura”, t. 9, s. 15−29.

Karwatowska M., Szpyra-Kozłowska J., 2005, Lingwistyka płci. On i ona w języku, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Kodeks karny, www.sip.lex.pl (dostęp: 19.10.2021).

Łaziński M., 2006, O paniach i panach. Polskie rzeczowniki tytularne i ich asymetria rodzajowo-płciowa, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Małocha-Krupa A., 2018, Feminatywum w uwikłaniach językowo-kulturowych, Wrocław: Oficyna Wydawnicza ATUT – Wrocławskie Towarzystwo Oświatowe.

Nasalski I., 2020, Funkcje i dysfunkcje języka inkluzywnego, ze szczególnym uwzględnieniem asymetrii rodzajowej w języku polskim, „Socjolingwistyka” 34, s. 275–294. https://doi.org/10.17651/SOCJOLING.34.17

Nowosad-Bakalarczyk M., 2009, Płeć a rodzaj gramatyczny we współczesnej polszczyźnie, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Paprzycka K., 2008, Feministyczny głos przeciw feminizacji form męskich. O dylematach na temat psychologów, psycholożek i psycholożków, „Nauka” 4, s. 121–131.

Pęzik P., 2020, Budowa i zastosowania korpusu monitorującego MoncoPL, „Forum Lingwistyczne” 7, s. 133–150.

Woźniak E., 2014, Język a emancypacja, feminizm, gender, „Rozprawy Komisji Językowej ŁTN” 60, s. 295–312.

Woźniak E., 2020, Przełomowe dwudziestolecie. Lata 1918–1939 w dziejach języka polskiego, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

WSJP – Żmigrodzki P. (red.), 2018, Wielki słownik języka polskiego, Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN/LIBRON.

First Page

57

Last Page

72

Language

pol

Share

COinS