•  
  •  
 

Logopaedica Lodziensia

Polish Title

Problematyka zaburzeń mowy i języka pochodzenia korowego u dzieci – analiza przypadku dziecka czteroletniego

Abstract

The problems of speech and language disorders on children with central nervous system disorders are dealt with in the literature of the subject from the perspective of various disciplines – medicine, linguistics, pedagogy, psychology and speech therapy. However, there are no clear definitions in the literature of semantic terms, the clinical picture, the substance of the disorder and their etiopathogenesis. Diagnosis of raised disorders in neurologically impaired children is a structured and multi‑specialist procedure using neurological, linguistic and psychological data, further impeded by ambiguity in the criteria for their description. In practice, a variety of approaches to naming and defining these disorders often stumbles on the discrepancies in the diagnosis, which leads to errors in communication between specialists. This article discusses the case of a four‑year‑old child with intrauterine hypothyroidism and second‑degree intraventricular haemorrhage with speech and language disorders, the example of which is terminological discrepancies.

Polish Abstract

Problematyka zaburzeń mowy i języka u dzieci z uszkodzeniami centralnego układu nerwowego rozpatrywana jest w literaturze przedmiotu z perspektywy różnych dyscyplin naukowych – medycyny, językoznawstwa, pedagogiki, psychologii i logopedii. Jednakże w piśmiennictwie brak jest jednoznacznych rozstrzygnięć co do zakresów znaczeniowych terminów, obrazu klinicznego, istoty zaburzeń oraz ich etiopatogenezy. Diagnozowanie omawianych zaburzeń u dzieci obciążonych neurologicznie jest ustrukturyzowaną i wielospecjalistyczną procedurą wykorzystującą dane neurologiczne, lingwistyczne oraz psychologiczne, dodatkowo utrudnioną niejednoznacznością w kryteriach ich opisu. Wobec różnorodnych ujęć w nazewnictwie i definiowaniu omawianych zaburzeń w praktyce logopedycznej często natrafia się na rozbieżności w zakresie diagnozy, co prowadzi do błędów w komunikacji między specjalistami. W artykule omówiono przypadek dziecka czteroletniego z hipotrofią wewnątrzmaciczną i krwawieniem dokomorowym II stopnia, z występującymi zaburzeniami mowy i języka. Na jego przykładzie wskazano rozbieżności terminologiczne.

Keywords

speech and language disorders, dysphasia, childhood aphasia

Polish Keywords

zaburzenia mowy i języka, alalia, dysfazja, afazja dziecięca

References

Bilewicz G., Zioło B., 2012, Kwestionariusz badania mowy, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Bitniok M., 2007, Rola mózgu w procesie językowego porozumiewania się – rehabilitacja logopedyczna w neurologii, „Logopeda”, nr 2(5), s. 7–18.

Cieszyńska J., 2011, Alalia, afazja dziecięca, afazja u dzieci, alalia z komponentem ze spektrum autyzmu, [w:] B. Cyl (red.), Diagnoza i terapia dzieci z zaburzeniami rozwoju mowy, Katowice:Regionalny Ośrodek Metodyczno‑Edukacyjny Metis w Katowicach, s. 5–11.

Czajkowski K. i wsp., 2009, Rekomendacje zespołu ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące opieki okołoporodowej i prowadzenia porodu, „Ginekologia Polska”,nr 80, s. 548–557.

Dilling‑Ostrowska E., 1982, Rozwój i zaburzenia mowy u dzieci w zależności od stopnia dojrzałości układu nerwowego, [w:] J. Szumska (red.), Zaburzenia mowy u dzieci, Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, s. 13–28.

Frydrychowicz S., 2009, Sposoby ujmowania kompetencji komunikacyjnej – jej geneza i rozwój w perspektywie sytuacji komunikacyjnej, „Psychologia Rozwojowa”, t. 14, nr 2, s. 13–28.

Grabias S., 1994, Logopedyczna klasyfikacja zaburzeń mowy, „Audiofonologia”, t. 6, s. 11–18.

Grabias S., 2003, Język w zachowaniach społecznych, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie‑Skłodowskiej.

Herder J.G., 1960, Sprachphilosophische Schriften, Hamburg: Verlag von Felix Meiner.

Herzyk A., 1992, Afazja i mutyzm dziecięcy. Wybrane zagadnienia diagnozy i terapii, Lublin: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Herzyk A., 2005, Wprowadzenie do neuropsychologii klinicznej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Jastrzębowska G., 1999, Afazja, dysfazja dziecięca, [w:] T. Gałkowski, G. Jastrzębowska (red.), Logopedia. Pytania i odpowiedzi, Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, s. 83–119.

Kiliańczyk R., Ferenc K., Zabielski R., 2013, Przyczyny i skutki wewnątrzmacicznego ograniczenia wzrostu dla dalszego rozwoju organizmu, „Życie Weterynaryjne”, nr 88(9), s. 771–774.

Kordyl Z., 1968, Psychologiczne problemy afazji dziecięcej, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kornacka K.M., 1998, Możliwości diagnostyczne i leczenie zaburzeń OUN u noworodków, „Klinika Pediatryczna”, nr 6, s. 68–74.

Kurkowska M., 2012, Niedokształcenie mowy pochodzenia korowego w świetle materiału badawczego, „Poradnik Językowy”, nr 10, s. 60–76.

Łuczyński E., 2005, Mowa a język. Postawy językowe neurologopedii, [w:] T. Gałkowski, E. Szeląg, G. Jastrzębowska (red.), Postawy neurologopedii. Podręcznik akademicki, Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, s. 13–42.

Michalik M., 2011, Nowa Logopedia a biologiczne uwarunkowania rozwoju i zaburzeń mowy, [w:] M. Michalik (red.), Biologiczne uwarunkowania rozwoju i zaburzeń mowy, t. 2, Kraków: Colegium Columbinum, s. 13–24.

Mierzejewska H., Emiluta‑Rozya D., 1997, Projekt zestawienia form zaburzeń mowy, „Audiofonologia”, t. 10, s. 37–48.

Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych. Rewizja dziesiąta. Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD‑10. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne, 2000, Kraków–Warszawa: Wydawnictwo Vesalius.

Ostapiuk B., 2005, Logopedyczna ocena ruchomości języka, [w:] M. Młynarska, T. Smerka (red.), Logopedia: teoria i praktyka, Wrocław: Agencja Wydawnicza a linea, s. 299–306.

Paluch A., Drewniak‑Wołosz E., Mikosza L., 2015, Afa‑Skala. Jak badać mowę dziecka afatycznego?, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Panasiuk J., 2010, Zaburzenia mowy u dzieci chorych neurologicznie – diagnoza i terapia logopedyczna, [w:] B. Cyl (red.), Różne aspekty opóźnionego rozwoju mowy, Katowice:Regionalny Ośrodek Metodyczno‑Edukacyjny Metis w Katowicach, s. 30–69.

Panasiuk J., 2015, Postępowanie logopedyczne w przypadkach alalii i niedokształcenia mowy o typie afazji, [w:] S. Grabias, J. Panasiuk, T. Woźniak (red.), Logopedia. Standardy postępowania logopedycznego. Podręcznik akademicki, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu MariiCurie‑Skłodowskiej, s. 69–88.

Parol U.Z., 1997, Dziecko z niedokształceniem mowy. Diagnoza, analiza, terapia, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Rodak H., 2002, Terapia dziecka z wadą wymowy, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Stasiak J., 2008, Standard postępowania logopedycznego w przypadku alalii prolongaty, „Logopedia”, t. 37, s. 39–58.

Stasiak J., 2012, Alalia. Perspektywy opisu, [w:] S. Grabias, M. Kurkowski (red.), Logopedia. Teoria zaburzeń mowy, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie‑Skłodowskiej, s. 337–358.

Styczek I., 1980, Logopedia, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Styczek I., 1982, Badanie i kształtowanie się słuchu fonematycznego, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Szczapa J., 2008, Podstawy neonatologii, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie.

Tadros M. i wsp., 2008, Cholestaza ciężarnych a wyniki położnicze, „Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia”, t. 1, z. 3, s. 165–168.

Wendorff J., 2003, Neurologia dziecięca – postępy w pediatrii w roku 2002, „Medycyna Praktyczna. Pediatria”, nr 2, s. 66–75.

Zyss T., 2011, Neurofizjologiczne podłoże procesu mówienia – rola somatosensorycznej kontroli zakrętów zaśrodkowych, [w:] M. Michalik (red.), Biologiczne uwarunkowania rozwoju i zaburzeń mowy, t. 2, Kraków: Colegium Columbinum, s. 35–45.

First Page

101

Last Page

114

Language

pol

Share

COinS