•  
  •  
 

Logopaedica Lodziensia

Polish Title

Formy terapii poznawczej i komunikacyjnej w domach pomocy społecznej. Propozycje działań stymulujących i terapeutycznych

Author ORCID Identifier

https://orcid.org/0000-0002-7077-3469 Pawłowska‑Jaroń Halina

https://orcid.org/0000-0002-1986-9078 Siudak Anna

Abstract

The aim of the project is to develop guidelines for the diagnosis and therapy of residents of Nursing Homes who, due to the material (living), cognitive and social situation, are exposed to withdrawal from any activity. The implementation of a diagnostic and therapeutic model will contribute to determining the problems of residents in the cognitive, communication and language areas. As part of the project, efforts will be made to reduce diagnosed dysfunctions in the form of individual therapy and group activities, which will result in greater activity of residents in the communication and social spheres. The discussed project will be implemented on a pilot basis in three Krakow nursing homes which report the need to undertake such activities and include the care of following persons: 1) bedridden patients, 2) staying in neurological and psychiatric treatment, 3) with intellectual disability. The first stage of the pilot study assumes carrying out a diagnosis of all residents of the nursing home (minimum 100 people) and selecting people with communication problems who will be given individual classes. For other people, group integration classes are to be offered, including music and drama classes.

Polish Abstract

Celem projektu jest opracowanie wytycznych diagnozy i terapii mieszkańców domów opieki społecznej, którzy z uwagi na sytuację materialną (bytową), poznawczą i społeczną narażeni są na wycofanie z wszelkich aktywności. Wdrożenie modelu postępowania diagnostyczno‑terapeutycznego ma przyczynić się do ustalenia problemów mieszkańców w zakresie poznawczym, komunikacyjnym i językowym. W ramach projektu podjęte zostaną starania o zniwelowanie zdiagnozowanych dysfunkcji w formie terapii indywidualnej i zajęć grupowych, co ma przełożyć się na większą aktywność mieszkańców w sferze komunikacyjnej i społecznej. Omawiany projekt będzie wdrażany pilotażowo w trzech krakowskich domach opieki, które zgłaszają zapotrzebowanie na podjęcie takich działań i obejmują opieką osoby: 1) leżące, ze schorzeniami somatycznymi, 2) pozostające w leczeniu neurologicznym i psychiatrycznym oraz 3) z niepełnosprawnością intelektualną. Pierwszy etap pilotażu zakłada przeprowadzenie diagnozy wszystkich mieszkańców domu opieki (minimum stu osób) i wyłonienie osób z problemami komunikacyjnymi, którym zaproponowane zostaną zajęcia indywidualne. Dla pozostałych przewiduje się zajęcia grupowe, integracyjne, m.in. o profilu muzyczno‑teatralnym.

Keywords

aging, ageism, protection factors, institutionalized care for seniors, social welfare home

Polish Keywords

starzenie się, ageizm, czynniki protekcyjne, zinstytucjonalizowana opieka nad seniorami, dom pomocy społecznej

References

Bień B., Przydatek M., 2000, Wielkie problemy geriatryczne: I. Nietrzymanie moczu, „Medycyna Rodzinna”, nr 2, s. 45–46.

Byczewska‑Konieczny K., 2016, Związki sposobów gospodarowania czasem wolnym przez osoby w wieku senioralnym z ich kondycją poznawczą, [w:] M. Kielar‑Rurska (red.), Starość. Jak ją widzi psychologia, Kraków: Wydawnictwo WAM, s. 508–521.

Cylkowska‑Nowak M., Strzelecki W., Tobis S., 2013, Muzykoterapia pacjenta starszego jako wspomaganie oddziaływania konwencjonalnej medycyny, „Gerontologia Polska”, t. 23, nr 4, s. 138–142.

Jodzio K., 2016, Psychologiczna moc leciwych neuronów, [w:] M. Kielar‑Rurska (red.), Starość. Jak ją widzi psychologia, Kraków: Wydawnictwo WAM, s. 67–84.

Jopkiewicz A., Lelonek M., 2014, Czynniki protekcyjne procesu „poznawczego starzenia się” jako gerontopedagogiczny wymiar okresu późnej dorosłości, [w:] M. Stawiak‑Ososińska, A. Szplit (red.), Historyczno‑społeczne aspekty starzenia się i starości, Kielce: TOP, s. 202–213.

Kaczmarczyk M., Trafiałek E., 2007, Aktywizacja osób w starszym wieku jako szansa na pomyślne starzenie, „Gerontologia Polska”, t. 15, nr 4, s. 116–118.

Kilian M., 2012, Naturalne i patologiczne zmiany oczne w starszym wieku i ich subiektywne objawy, „Niepełnosprawność i Rehabilitacja”, nr 2 (kwiecień–czerwiec), s. 91-105.

Kołodziejczyk I., 2007, W zdrowym ciele zdrowy duch? Wpływ aktywności fizycznej na funkcjonowanie poznawcze w starszym wieku, „Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych”, t. 56, nr 3–4(276–277), s. 361–369.

Krzyżanowski D., 2013, Zaburzenia otępienne w podeszłym wieku. Interdyscyplinarne spotkania geriatryczne, Warszawa: Docplayer.

Kurkowska K., Cybulski M., Łobaczuk‑Sitnik A., Krajewska‑Kułak E., 2018, Jakość życia osób w podeszłym wieku z zaburzeniami słuchu, „Gerontologia Polska”, t. 26, s. 123–133.

Massowska M., Więcek A., Błędowski P., 2012, PolSenior. Aspekty medyczne, psychologiczne, socjologiczne i ekonomiczne starzenia się ludzi w Polsce, Poznań: Termedia.

Milewski S., Kaczorowska‑Bray K., Kamińska B., 2016, Późna dorosłość z perspektywy logopedii, „Pogranicze. Studia Społeczne”, t. XXVIII, s. 165–182.

Paszkiewicz‑Mes E., 2013, Muzykoterapia jako metoda wspomagająca leczenie, „Hygeia Public Health”, nr 48(2), s. 168–176.

Pawłowska‑Jaroń H., 2018a, Aktywizacja osób w wieku senioralnym jako forma przeciwdziałania ageizmowi, [w:] A. Siudak, H. Pawłowska‑Jaroń, E. Bielenda‑Mazur (red.), Nowa logopedia, t. 7: Oblicza starości. Zagadnienia teorii i praktyki, Kraków: Collegium Columbinum, s. 259–272.

Pawłowska‑Jaroń H., 2018b, Opieka neurologopedyczna nad pacjentami w wieku senioralnym, [w:] J. Pietrzyk (red.), Człowiek w zdrowiu i chorobie, promocja zdrowia, pielęgnowanie i rehabilitacja, Tarnów: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa, s. 385–394.

Pietraszek‑Kusik H., 2015, Demencja. Metody oddziaływań pozafarmakologicznych, „Polski Przegląd Nauk o Zdrowiu”, nr 1(42), s. 28–35.

Pniewska J., Jaracz K., Górna K., Suwalska A., 2011, Czynniki protekcyjne funkcji poznawczych w procesie starzenia się – przegląd piśmiennictwa, „Neuropsychiatria i Neuropsychologia”, t. 6, nr 3–4, s. 166–171.

Ponichtera‑Kasprzykowska M., Pękala K., Sobów T., 2013, Niefarmakologiczne strategie postępowania w zaburzeniach zachowania towarzyszących otępieniu, „Aktualności Neurologiczne”, nr 13(4), s. 302–307.

Radzińska M., 2018, Muzykoterapia dla seniora, „Gerontologia Polska”, nr 26, s. 226–228.

Rutkiewicz‑Hanczewska M., 2018, Wiek a mózg, [w:] A. Siudak, H. Pawłowska‑Jaroń, E. Bielenda‑Mazur (red.), Nowa logopedia, t. 7: Oblicza starości. Zagadnienia teorii i praktyki, Kraków: Collegium Columbinum, s. 17–26.

Siudak A., 2018, Inwolucja zmysłów w okresie starzenia w perspektywie logopedycznej, [w:] A. Siudak, H. Pawłowska‑Jaroń, E. Bielenda‑Mazur (red.), Nowa logopedia, t. 7: Oblicza starości. Zagadnienia teorii i praktyki, Kraków: Collegium Columbinum, s. 43–52.

Siudak A., 2019a, Fizjologiczne i patologiczne aspekty inwolucji zmysłów – cz. 1: Wzrok, słuch, narząd równowagi, [w:] B. Kazek, J. K. Wojciechowska (red.), Starzenie się zmysłów, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, s. 163–184.

Siudak A., 2019b, Fizjologiczne i patologiczne aspekty inwolucji zmysłów – cz. 2: Dotyk, smak i węch, [w:] B. Kazek, J. K. Wojciechowska (red.), Starzenie się zmysłów, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, s. 185–208.

Skarżyński H., 2014, Znaczenie problemu zaburzeń komunikacji, [w:] H. Skarżyński, M. Gujski (red.), Najczęstsze problemy medyczne wieku starszego w Polsce. Materiały prasowe PAN, Warszawa: Polska Akademia Nauk, s. 20–21.

Solowska B., 2014, Centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego – przegląd badań w aspekcie biologicznym, psychologicznym, gerontologicznym i diagnostyczno‑terapeutycznym, [w:] M. Michalik (red.), Nowa logopedia, t. 5: Diagnoza i terapia logopedyczna osób dorosłych i starszych, Kraków: Collegium Columbinum, s. 123–131.

Straś‑Romanowska M., 2012, Późna dorosłość, [w:] J. Trempała (red.), Psychologia rozwoju człowieka, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 326–350.

Szumilas K., Szumilas P., Kłódka D., Garczyński W., 2016, Metody oddziaływań niefarmakologicznych u pacjentów z chorobą Alzheimera, [w:] A. M. Borowicz, M. Osińska (red.), Horyzonty współczesnej fizjoterapii, Poznań: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Edukacji i Terapii, s. 181-193.

Tłokiński W., 1990, Mowa ludzi u schyłku życia, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

First Page

137

Last Page

147

Language

pol

Share

COinS