•  
  •  
 

Title

„Gazeta Warszawska” on the Russo-Turkish War (the 1789 campaign)

Polish Title

„Gazeta Warszawska” o wielkiej wojnie wschodniej (kampania 1789 roku)

Abstract

The article presents a selected campaign of the Russo-Turkish War, which Turkey fought with Russia and its ally, Austria, in 1787–1792. The Author used the reports of „Gazeta Warszawska” – a leading information magazine, published in 1774–1793 under the editorial supervision of an ex-Jesuit, Father Stefan Łuskina, as the principal source of information. Throughout the entire conflict, Łuskin’s newspaper reported regularly (almost in every issue) on activities on the eastern front. The editor-in-chief was an advocate of pro-Russian position, which did affect the information provided by the publication. The news from the Eastern War published in „Gazeta Warszawska” was selected in such a way as to show the superiority of the Russian army over the Ottoman fleet and army and to prove that the opponents of the Tsaritsa opponents would be inevitably defeated.

Polish Abstract

Artykuł przybliża wybraną kampanię wielkiej wojny wschodniej, która toczyła się w latach 1787–1792 między Turcją a Rosją i sprzymierzoną z nią Austrią. Źródłem informacji wykorzystanych przez Autorkę są doniesienia „Gazety Warszawskiej” – czołowego pisma o charakterze informacyjnym, ukazującego się w latach 1774–1793 pod redakcją eks-jezuity, księdza Stefana Łuskiny. Przez cały okres trwania konfliktu łuskinowska gazeta regularnie (niemal w każdym numerze) relacjonowała działania na froncie wschodnim. Ksiądz redaktor był zwolennikiem orientacji prorosyjskiej, co nie pozostało bez wpływu na treść przekazywanych informacji. Publikowane w „Gazecie Warszawskiej” wiadomości z wojny wschodniej dobierał w taki sposób, aby wykazać wyższość oręża rosyjskiego nad flotą i armią osmańską oraz dowodzić nieuchronności klęski przeciwników carycy.

Keywords

„Gazeta Warszawska”, Polish information press, Stefan Łuskina, Russian-Turkish war of 1789–1792, 1789 campaign, 18th century

Polish Keywords

„Gazeta Warszawska”, polska prasa informacyjna, Stefan Łuskina, wojna rosyjsko-turecka 1789–1792, kampania 1789 roku, XVIII wiek

References

Anthing F., History of the campaigns of Count Alexander Suworow Rymnikski, field-marshal-general in the service of His Imperial Majesty, the Emperor of all the Russias: with a preliminary sketch of his private life and character, vol. II, London 1799.

Erläuterter Plan von der berühmten Schlacht bei Martinjestie in der Wallachey, in welcher unter den Befehlen sr. Durchlaucht des Herzogs Friedrich Josias von Sachsenkoburg, k.k. Generals der Kavallerie (nunmehrigen Feldmarschalls) und des militärischen Theresienordens Großkreuz, der Großvezier mit 100000 seiner besten Truppen am 22. Sept. 1789 entscheidend geschlagen wurde, Prag 1789.

Hirtenfeld J., Der Militär-Maria-Theresien-Orden und seine Mitglieder: Nach authentischen quellin bearbeitet, Wien 1857.

Oesterreichisches Militär-Konversations-Lexikon. Unter Mitwirkung mehrerer Offiziere der k.k. Armee, redigirt und hrsg. von J. Hirtenfeld, Bd. III (H–Kulm), Wien 1852.

Taubmann F., Vita e fatti eroici del Barone Gedeone di Laudon, tradotta la prima volta dal tedesco, parte 1, Firenze 1790.

„Gazeta Warszawska” 1788–1790.

Andrusiewicz A., Katarzyna Wielka. Prawda i mit, Warszawa 2012.

Bartoszewicz J., Gazeta księdza Łuskiny, [w:] J. Bartoszewicz, Znakomici mężowie Polscy w XVIII wieku. Wizerunki historycznych osób, t. I, Petersburg 1855, s. 261–330.

Bobrowskij P.O., Kubanskij jegierskij korpus 1786–1796 gg., Pietierburg 1893.

Giełżyński W., Prasa warszawska 1661–1914, Warszawa 1962.

Gozdawa-Gołębiowski J., Wojny morskie 1775–1851, Warszawa 2001, s. 139.

Kalinka W., Sejm Czteroletni, t. I, Warszawa 1991.

Karkocha M., Początek wojny rosyjsko-tureckiej w świetle doniesień „Gazety Warszawskiej” księdza Łuskiny (1787–1788), [w:] Ab Occidente referunt… „Zachód” doby nowożytnej w badaniach historyków polskich, red. M. Markiewicz, K. Kuras, R. Niedziela, Kraków 2018, s. 87–109.

Karkocha M., Wojna rosyjsko-turecka na łamach „Pamiętnika Historyczno-Politycznego” (1787–1788), [w:] Sic erat in votis. Europa i świat w czasach nowożytnych. Studia i szkice ofiarowane Profesorowi Zbigniewowi Anusikowi w sześćdziesiątą rocznicę urodzin, red. M. Karkocha, P. Robak, Łódź 2017, s. 311–342.

Łojek J., „Gazeta Warszawska” księdza Łuskiny 1774–1793, Warszawa 1959.

Łojek J., Historia prasy polskiej, Warszawa 1976.

Madariaga I. de, Russia in the Age of Catherine the Great, London 1981.

Malleson G.B., Loudon: A Sketch Of The Military Life Of Gideon Ernest, Freiherr Von Loudon, Sometimes Generalissimo Of The Austrian Forces, London 1884.

Massie R.K., Katarzyna Wielka. Portret kobiety, Kraków 2012.

Mayer M.Z., The price for Austria’s security: part I – Joseph II, the Russian Alliance, and the Ottoman War, 1787–1789, „International History Review” 2004, vol. XXVI, issue 2, s. 257–299.

Montefiore S.S., Katarzyna Wielka i Potiomkin, Warszawa 2013.

Montefiore S.S., Potiomkin, książę książąt, Warszawa 2000.

Morawski W., Szawłowska S., Wojny rosyjsko-tureckie od XVII do XX wieku, Warszawa 2006.

The New Encyclopædia Britannica, vol. I (A-ak–Bayes), 15th ed., Chicago 1998; vol. X (Reti–Solovets), Chicago 1998.

Skałkowski A., Przełom w dziejach Europy wschodniej (1788–1795), [w:] Wielka historia powszechna, t. VI (Od wielkiej rewolucji do wojny światowej), cz. 1 (1789–1848), red. J. Dąbrowski, O. Halecki, M. Kukiel, S. Lam, Warszawa 1936, s. 173–219.

Szczepaniec J., Łuskina Stefan, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XVIII, Wrocław 1973, s. 577–579.

Topaktaş H., Osmańsko-polskie stosunki dyplomatyczne. Poselstwo Franciszka Piotra Potockiego do Stambułu (1788–1793), Kraków 2017.

Wieczorkiewicz P.P., Historia wojen morskich. Wiek żagla, t. I, Warszawa 1995.

Wurzbach C. von, Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich, Teil II (Bninski–Cordov), Wien 1857.

Wurzbach C. von, Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich, Teil VII (Habsburg [Magdalena–Wilhelmine] – Hartlieb), Wien 1861.

Wurzbach C. von, Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich, Teil IX–X (Hibler–Hysel und Zablonowski–Karolina), Wien 1863.

Wurzbach C. von, Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich, Teil XI (Károlyi–Kiwisch und Nachträge), Wien 1864.

Wurzbach C. von, Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich, Teil XII (Klácel–Korzistka), Wien 1864.

Wurzbach C. von, Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich, Teil XIII (Kosarek–Lagkner), Wien 1865.

Wurzbach C. von, Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich, Teil XVI (Londonia–Marlow), Wien 1867.

Wurzbach C. von, Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich, Teil XXI (O’Donnell–Perényi), Wien 1870.

Wurzbach C. von, Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich, Teil XXVII (Rosenberg–Rzikowsky), Wien 1874.

Wurzbach C. von, Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich, Teil L (Ullik–Vassimon und Vastag–Villani), Wien 1884.

First Page

155

Last Page

178

Language

pol

Share

COinS