Acta Universitatis Lodziensis Folia Litteraria Polonica

Polish Title

Wieloznaczność poznawcza jako strategia komunikacyjna


The paper presents the results of empirical experimental research on the influence of ambiguity of communication on the message persuasive effect. The results obtained have led, in principle, to the following conclusions regarding cognitive ambiguity phenomena in communication:

1) The higher the message ambiguity means the higher the consensus of the recipients with the communicated content; ambiguity in communication constitutes a specific inhibitor of audience opposition to communicated content.

2) The rule above does not apply to communication in the case of previously polarized attitudes of the audience (ambiguity as a strategy of maintaining the status quo– with its help we will not be convinced until now, but we also do not discourage us).

3) The limitation for the use of ambiguity as a communication strategy calculated on the persuasive effect is the coexistence of messages operating at different levels of ambiguity; The presence of a message that operates the ambiguity of the base level in the message weakens the effect of higher order ambiguity on the agreement reached by the persuasive message.

4) Attitudes shaped by messages operating at a higher level of conceptualization of ambiguity are less resistant to change.

Polish Abstract



ambiguity, cognitive phenomena, mental categorization, ambiguity and pesrsuation, cognitive grammar and cognitive semantics, multilevelled ambiguity


Bull P., Slipperypoliticians?, „The Psychologist” 2003, nr 16 (11), s. 592–595.

Camden C., Moltey M.T., Wilson A., White lies in interpersonalcommunication. A taxonomy and preliminaryinvestigation of socialmotivations, “Western Journal of Speech Communication” 1984, nr 48(4), s. 309–325.

Cwalina W., Wieloznaczność poznawcza w komunikacji, [w]: Psychologia poznawcza w praktyce: ekonomia, biznes, polityka, red. A. Falkowski, T. Zaleśkiewicz, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012.

Dobrosz-Michiewicz K., Funkcjonalne aspekty komunikowania wieloznacznego – ocena nadawcy komunikatu, [w:] Communicationdesing: badanie i projektowanie komunikacji 5, red. M. Wszołek [w druku].

Dobrosz-Michiewicz K., Struktura wieloznaczności poznawczej(na podstawie komunikowania w polityce), „Acta Universitas Lodziensis. Folia Litteraria Polonica” 2016, nr 2 (32), s. 187–205.

Falkowski A., Podobieństwo poznawcze w kategoryzacji percepcyjnej. Badania empiryczne w egzemplarzowym modelu kategoryzacji, „Przegląd Psychologiczny” 1990, nr 33, s. 293–312.

Ferreira F., Bailey K.G.D., Ferraro V., Good-enoughrepresentation in languagecomprehension, “CurrentDirections in Psychological Science” 2002, nr 11(1), s. 11–15.

Kardela H., (Nie)podobieństwo w morfologii: amalgamaty kognitywne, [w:] Kognitywistyka. Podobieństwo, red. H. Kardela, Z. Muszyński, M. Rajewski, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2006, s. 195–211.

Tabakowska E., Gramatyka i obrazowanie. Wprowadzenie do językoznawstwa kognitywnego, Polska Akademia Nauk, Warszawa 1995.

Tabakowska E., Językoznawstwo kognitywne a poetyka przekładu, przeł. A. Pokojska, Univeristas, Kraków 2001.

Tabakowska E., Kognitywne podstawy języka i językoznawstwa, Universitas, Kraków 2001.

Taylor J.R., Kategoryzacja w języku. Prototypy w teorii językoznawczej, Univeristas, Kraków 2001.

First Page


Last Page






To view the content in your browser, please download Adobe Reader or, alternately,
you may Download the file to your hard drive.

NOTE: The latest versions of Adobe Reader do not support viewing PDF files within Firefox on Mac OS and if you are using a modern (Intel) Mac, there is no official plugin for viewing PDF files within the browser window.