•  
  •  
 

Acta Universitatis Lodziensis Folia Litteraria Polonica

Polish Title

Włosy w kobiecych narracjach lagrowych

Abstract

The article is the analysis of women’s lager narrations that reflect the procedure of shaving hair applied to female lager prisoners. It shows cultural, social and psychological meanings of this procedure, presents it as the element of the wide scale lager violence strategy, degradation ritual, the form of female identity and intimacy violation. Through the presentation of various circumstances in which women were shaved in concentration camps the text presents the situation complexity of the lager experience – its phases and the context. The article relates the variety of sources and includes the experiences of women of different nationalities, for example: German, Polish, Jewish.

Polish Abstract

-

Keywords

female lager experiences, female lager narrations, hair, shaving, carnality, rape

References

Amesberger Helga, Auer Katrin, Halbmayr Brigitte, Sexualisierte Gewalt. Weibliche Erfahrungen in NS-Konzentrationslagern, Mandelbaum, Wien 2004.

Archiwum Państwowe Muzeum Auchwitz-Birkenau, Zespół Oświadczenia, t. 75, k. 152.

Auerbach Rachela, Treblinka. Reportaż, oprac. Monika Polit, przeł. Karolina Szymaniak, „Zagłada Żydów. Studia i Materiały”, t. 8 (2012), s. 21–75.

Auschwitz 1940–1945. Węzłowe zagadnienia z dziejów obozu, red. Wacław Długoborski, Franciszek Piper, Wydawnictwo Państwowego Muzeum Oświęcim-Brzezinka, Oświęcim, 1995, t. 2.

Banek Kazimierz, Opowieści o włosach. Zwyczaje, rytuały, symbolika, Trio, Warszawa 2010.

Birenbaum Halina, Nadzieja umiera ostatnia, Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, Oświęcim 2001.

Brzosko-Mędryk Danuta, Matylda, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1970.

Cebo Lechosław, Więźniarki w obozie hitlerowskim w Oświęcimiu-Brzezince, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1984.

Ceran Sylwiusz Tomasz, Szmalcówka, Instytut Pamięci Narodowej, Bydgoszcz–Gdańsk 2010.

Czech Danuta, Kalendarz wydarzeń w KL Auschwitz, Wydawnictwo Państwowego Muzeum w Oświęcimiu–Brzezince, Oświęcim 1992.

Delbo Charlotte, Żaden z nas nie powróci, przeł. Katarzyna Malczewska-Giovanetti, Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, Oświęcim 2002.

Dokumenty zbrodni i męczeństwa, red. Michał Borwicz, Nella Rost, Józef Wulf, Centralny Komitet Żydów Polskich. Wojewódzka Żydowska Komisja Historyczna, Kraków 1945.

Dzieci żydowskie w czasach Zagłady. Wczesne świadectwa 1944–1948. Relacje dziecięce z Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej, oprac. Olga Orzeł, przekł. Eleonora Bergman, Piotr Kendziorek, Karolina Szymaniak, Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma, Warszawa 2014.

Grzesiuk Stanisław, Pięć lat kacetu, Książka i Wiedza, Warszawa 1985.

Jaworska Janina, Nie wszystek umrę… Twórczość plastyczna Polaków w hitlerowskich więzieniach i obozach koncentracyjnych 1939–1945, Książka i Wiedza, Warszawa 1975.

Jezierska Maria Elżbieta, Pierwszy warszawski, w: Kominy. Oświęcim 1940–1945, przedm. Tadeusz Hołuj, Czytelnik, Warszawa 1962, s. 119–160.

Jurgielewiczowa Irena, Strategia czekania, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1982.

Kiedrzyńska Wanda, Ravensbrück – kobiecy obóz koncentracyjny, Książka i Wiedza, Warszawa 1961.

Laks Szymon, Gry oświęcimskie, Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, Oświęcim 1998.

Lanckorońska Karolina, Wspomnienia wojenne. 22 IX 1939 – 5 IV 1945, słowo wstępne Lech Kalinowski i Elżbieta Orman, Znak, Kraków 2001.

Levi Primo, Czy to jest człowiek?, przeł. Halszka Wiśniowska, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1978.

Millu Liana, Dymy Birkenau, przeł. Krystyna i Eugeniusz Kabatcowie, Państwowe Muzeum Auschwitz- Birkenau, Oświęcim 2007.

Młodkowska-Bielawska Stanisława, Wspomnienia okupacyjne, oprac., wstępem i przypisami opatrzył oraz podał do dr. Robert Stopikowski, Wydawnictwo KUL, Lublin 2001.

Morawska Zofia, Warunki egzystencji więźniów, w: Majdanek 1941–1944, red. Tadeusz Mencel, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1999, s. 129–169.

Mówią świadkowie Ravensbrück. Wybór, wstęp i oprac. Eugeniusz S. Kruszewski, Instytut Polsko- Skandynawski, Kopenhaga 2001.

Perkowska-Szczypiorska Irena, Kartki z Oświęcimia, w: Kominy. Oświęcim 1940–1945, przedm. Tadeusz Hołuj, Czytelnik, Warszawa 1962, s. 83–118.

Piątkowska Antonina, Wspomnienia oświęcimskie, przedm. Jan Masłowski, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1977.

Piotrowski Michał, Nie tylko w Ravensbruck …1723 dni za drutami KL Auschwitz, Neuengamme, Ravensbrück, Berlin-Lichterfelde, Prószyński i S-ka, Warszawa 1991.

Posmysz Zofia, Królestwo za mgłą, Znak, Kraków 2017.

Posmysz Zofia, Ten sam doktor M, Iskry, Warszawa 1981.

Rutkowska-Kurcyuszowa Maria, Kamyki Dawida. Wspomnienia, Unia, Katowice 2005.

Serca niezagasłe. Wspomnienia więźniarek z Ravensbruck, wybór Maria Kogut-Piotrowska i Andrzej Gierczak, oprac. Andrzej Gierczak, wstęp Jan Zaborowski, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1979.

Sofsky Wolfgang, Ustrój terroru. Obóz koncentracyjny, przekł. Małgorzata Łukasiewicz, Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma, Warszawa 2016.

Springer Elisa, Milczenie żywych. W cieniu Auschwitz, opowieść o śmierci i zmartwychwstaniu, tłum. Krystyna i Eugeniusz Kabatcowie, Państwowe Muzeum Auschwitz–Birkenau, Oświęcim 2001.

Strzelecki Andrzej, Wykorzystanie zwłok ofiar obozu, „Zeszyty Oświęcimskie” 1995, nr 21, s. 87–141.

Szmaglewska Seweryna, Chleb i nadzieja, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1960.

Tired J.M., Blok jedenasty, w: Kominy. Oświęcim 1940–1945, przedm. Tadeusz Hołuj, Czytelnik, Warszawa 1962, s. 189–236.

Truszkowska-Kuliniczowa Anna, Mój XX wiek. Wspomnienia, Kampol, Szczecin 2004.

Wachsmann Nikolaus, Historia nazistowskich obozów koncentracyjnych, tłum. Maciej Antosiewicz, Świat Książki, Warszawa 2016.

Wśród koszmarnej zbrodni. Notatki więźniów Sonderkommando, wyd. 2 rozszerz., Wydawnictwo Państwowego Muzeum w Oświęcimiu, Oświęcim 1973.

Zawodna Marta, Wokół tego, co pozostało. Biograficzne podejście do badań nad szczątkami ludzkimi na przykładzie włosów eksponowanych w Muzeum Auschwitz-Birkenau, „Kultura i Społeczeństwo” 2007, nr 2, s. 65–90.

Zwyciężyły wartości. Wspomnienia z Ravensbrück, oprac. Urszula Wińska, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1985.

First Page

189

Last Page

211

Language

pol

Share

COinS
 
 

To view the content in your browser, please download Adobe Reader or, alternately,
you may Download the file to your hard drive.

NOTE: The latest versions of Adobe Reader do not support viewing PDF files within Firefox on Mac OS and if you are using a modern (Intel) Mac, there is no official plugin for viewing PDF files within the browser window.