•  
  •  
 

Acta Universitatis Lodziensis Folia Litteraria Polonica

Abstract

The article reconstructs the most important issues on the map of Polish lager prose, those that are ignored, inconvenient for readers or authors, and sometimes for both. The author of the essay also presents the zones of silence that resulted not from the threat of violation of social taboos and political prohibitions, but from the negligence of researchers. They characterize the most important tasks faced by scholars of Polish lager prose.

Keywords

Lager, Polish lager prose, zones of silence

References

Agamben Giorgio, Co zostaje z Auschwitz. Archiwum i świadek (Homo sacer III), trans. S. Królak, Sic!, Warsaw 2008.

Agamben Giorgio, Homo sacer. Suwerenna władza i nagie życie, trans. S. Królak, Prószyński i S-ka, Warsaw 2008.

Ankersmit Frank, “Pamiętając Holocaust: żałoba i melancholia”, trans. E. Domańska, in: ibid., Narracja, reprezentacja, doświadczenie. Studia z teorii historiografii, Universitas, Krakow 2004,pp. 403–426.

Ben-Naftali Oma, Tuval Yogev, “Punishing international crimes committed by the persecuted. The kapo trials in Israel (1950s-1960s)”, Journal of International Criminal Justice 2006 (March), pp. 128–178.

Besançon Alain, Przekleństwo wieku. O komunizmie, narodowym socjalizmie i jedyności Zagłady, trans. J. Guze, Czytelnik, Warsaw 2000.

Bojarska Katarzyna, “Sztuka, która krzywdzi? Granice gestu krytycznego wobec bolesnej pamięci (a cenzura)”, Konteksty 2013, issue 3, p. 116–124.

Bojarska Katarzyna, Wydarzenia po Wydarzeniu. Białoszewski – Richter – Spiegelman, IBL PAN, Warsaw 2012.

Borowski Tadeusz, “Muzyka w Herzenburgu” in: ibid., Proza 2, S. Buryła (ed.), Wydawnictwo Literackie, Krakow 2004, p. 224–247.

Borwicz Michał Maksymilian, Uniwersytet zbirów, Centralna Żydowska Komisja Historyczna, Krakow 1946.

Brot Rivka, “The Gray Zone of Collaboration and the Israeli Courtroom”, in: Jewish Honor Courts: Revenge, Retribution, and Reconciliation in Europe and Israel after the Holocaust, JockuschLaura, Finder N. Gabriel (eds.), Wayne State University Press 2015, pp. 327–360.

Browning R. Christopher, Pamięć przetrwania. Nazistowski obóz pracy oczami więźniów, trans. H. Postuła-Lewicka, Czarne, Wołowiec 2013.

Brycht Andrzej, “Wycieczka: Auschwitz – Birkenau” in: ibid., Dancing w kwaterze Hitlera, PAX, Warsaw 1967, pp. 5–78.

Brycht Andrzej, “Zmienna ogniskowa” in: ibid., Opowieści z tranzytu, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1986.

Budrowska Kamila, Literatura i pisarze wobec cenzury PRL 1948–1958, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2009.

Buryła Sławomir, Tematy (nie)opisane, Universitas, Krakow 2013.

Buryła Sławomir, Wokół Zagłady. Szkice o literaturze Holocaustu, Universitas, Krakow 2016.

Burzyńska R. Anna, “Wobec historii” in: ibid., Maska twarzy. Twórczość dramatyczna Stanisława Grochowiaka, Księgarnia Akademicka, Krakow 2011, pp. 229–278.

Buser Verena, “Karl Demerer – przywódca elity obozowej w Blechhammer” in: Elity i przedstawiciele społeczności żydowskiej podczas II wojny światowej (1939–1945), M. Grądzka-Rejakand A. Namysło (eds.) (being printed).

Chamayou Grégoire, Podłe ciała. Eksperymenty na ludziach w XVIII i XIX wieku, trans. J. Bodzińska, K.Thiel-Jańczuk, Słowo/Obraz terytoria, Gdańsk 2012.

Chmielewska Katarzyna, “Mamy bombę i nie zawahamy się jej zakopać”, in: Zagłada w „Medalionach”. Tekst i konteksty, T. Żukowski (ed.), IBL PAN, Warsaw 2016, pp. 93–124.

Chruścielski Piotr, “Ze Stutthofu do Stutthofu. Studium przypadku Paula W.”, «mieszkańca gminy Stutthof, więźnia nr 97431»”, Zeszyty Muzeum Stutthof 2016, issue 4, pp. 31–59.

Connell Raewyn W.. Gender and Power Society, the Person, and Sexual Politics, Allen & Unwin, Stanford 1987.

Connerton Paul, “Pamięć społeczna” in: ibid., Jak społeczeństwa pamiętają, trans. M. Napiórkowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warsaw 2012.

Czaja Dariusz, Lekcje ciemności, Czarne, Wołowiec 2009.

Czerski Alexander, Nieśmiertelni. Powieść, Wydawnictwo Massadah, Tel Aviv 1964.

Dauksza Agnieszka, “Przenajświętsza Materia. O kolekcjonerstwie i zbieractwie w pisarstwie Kornela Filipowicza”, Teksty Drugie 2012, issue 4, pp. 267–282.

Drewnowski Tadeusz, “Prowokacje B.”, Miesięcznik Literacki 1966, issue 3, pp. 51–54.

Filipkowski Piotr, Historia mówiona i wojna. Doświadczenie obozu koncentracyjnego w perspektywie narracji biograficznych, Funna, Wrocław 2010.

Filipkowski Piotr, “O (nie)możliwym nonkonformizmie w instytucji totalnej. Od doświadczenia obozowego do teorii socjologicznej (i z powrotem)”, Stan Rzeczy 2015, issue 2, p. 97–126.

Gajewska Agnieszka, “Zagłada w kosmosie” in: tejże, Zagłada i gwiazdy. Przeszłość w prozie Stanisława Lema, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2016, pp. 165–214.

Gładysz Antoni, Obóz śmierci, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1962.

Górnicki Gerard, “Ucieczka z Himmelkommando”, in: ibid., Portret kota, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1961, pp. 93–107.

Gross Tomasz Jan, Złote żniwa. Rzecz o tym, co się działo na obrzeżach zagłady Żydów, Znak, Krakow 2011.

Heger Heinz, Mężczyźni z różowym trójkątem. Świadectwo homoseksualnego więźnia obozu koncentracyjnego z lat 1939–1945, trans. A. Roseau, ŻIH, Warsaw 2016.

Jagoda Zenon, Kłodziński Stanisław, Masłowski Jan, Oświęcim nieznany, Wydawnictwo Literackie, Krakow 1981.

Janion Maria, “Zagadka Zofii Kossak-Szczuckiej” in: Porzucić etyczną arogancję. Ku reinterpretacji podstawowych pojęć humanistyki w świetle wydarzenia Szoa, B. Polak, T. Polak (eds.),Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2011, pp. 55–70.

Januszkiewicz Michał, Horyzonty nihilizmu. Gombrowicz – Borowski – Różewicz, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2009.

Justa Krystyna, Z bagna i kamieni, „Książka” Spółdzielnia Wydawnicza, Warsaw 1948.

Kamiński Andrzej Józef, Koszmar niewolnictwa, Obozy koncentracyjne od 1896 do dziś. Analiza, trans. H. Zarychta and the author, Przedświt, Warsaw 1990.

Karwowska Bożena, “Womens Luxury Items in Concetration Camps” in: Women and the Holocaust New Perspectives and Challenges, A. Petö, L. Hecht, K. Krasuska (eds.), IBL PAN, Warsaw2015, pp. 64–76.

Karwowska Bożena, Introduction to: Ciało. Seksualność. Obozy zagłady, Universitas, Krakow 2009, pp. 5–13.

Kaźmierczak Marek, Auschwitz w Internecie. Przedstawienia Holokaustu w kulturze popularnej, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2012.

Kępiński Antoni, Rytm życia, Wydawnictwo Literackie, Krakow 1994.

Kompisch Kathrin, Sprawczynie, trans. S. Kupisz, N. Badiyan-Siekierzyska, Prószyński i S-ka, Warsaw 2012.

Kossak Zofia, Z otchłani. Wspomnienia z lagru, Wydawnictwo Księgarni Wł. Nagłowskiego, Częstochowa–Warsaw 1946.

Kowalczyk Izabela, Podróż w przeszłość. Interpretacje najnowszej historii w polskiej sztuce krytycznej, SWPS, Warsaw 2010.

Krupa Bartłomiej, Wspomnienia obozowe jako specyficzna odmiana pisarstwa historycznego, Universitas, Krakow 2006.

Krupiński Piotr, Ciało, historia, kultura. Pisarstwo Mariana Pankowskiego i Leo Lipskiego wobec tabu, Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2011.

Krupiński Piotr, „Dlaczego gęsi krzyczały”? Zwierzęta i Zagłada w literaturze polskiej XX i XXI wieku, IBL PAN, Warsaw 2016.

Krzyżanowski R. Jerzy, “O pisarstwie A. B.”, Kultura (Paris) 1967, issue 3, pp. 135–138.

Kucia Marek, Auschwitz jako fakt społeczny. Historia, współczesność i świadomość społeczna KL Auschwitz w Polsce, Universitas, Krakow 2005.

Kulesza Dariusz, “Ciało ludzkie w polskiej literaturze obozowej” in: ibid., W poszukiwaniu istoty rzeczy. Studia i portrety, Wydawnictwo Alter Studio, Białystok 2015, pp. 137–151.

Kulesza Dariusz, Dwie prawdy. Zofia Kossak i Tadeusz Borowski wobec obrazu wojny w polskiej prozie lat 1944–1948, Trans Humana, Białystok 2006.

Kummer Kazimierz, “Bal” in: ibid., Namiętności, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk–Bydgoszcz 1972.

Kuwałek Robert, Obóz zagłady w Bełżcu, Państwowe Muzeum na Majdanku, Lublin 2010.

Langer L. Lawrence, Świadectwa Zagłady w rumowisku pamięci, trans. M. Szuster, ŻIH, Warsaw 2015.

Levi Primo, Pogrążeni i ocaleni, trans. S. Kasprzysiak, Wydawnictwo Literackie, Krakow 2007.

Liszka Katarzyna, “Agamben. Czy możliwe jest «wyjście z obozu»?” in: ibid., Etyka i pamięć o Zagładzie, IBL PAN, Warsaw 2016, pp. 86–119.

Łysak Tomasz, “Formatowanie świadectwa” in: ibid., Od kroniki do filmu postraumatycznego – filmy dokumentalne o Zagładzie, IBL PAN, Warsaw 2016.

Majchrowski Zbigniew, “«Po co to całe okrucieństwo»?” in: I. Iredyński, Kreacja. Dramaty, IBL PAN, Warsaw 2014, pp. 7–30.

Mikołajek Tadeusz, “Dom” in: ibid., Ślepe gwiazdy, Ossolineum, Wrocław 1976, pp. 712–728.

Mizerkiewicz Tomasz, “Doświadczenie i komizm – o literaturze wojenno-okupacyjnej” in: ibid., Nić śmiesznego. Studia o komizmie o literaturze polskiej XX i XIX wieku, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2007, pp. 103–135.

Mojsak Kajetan, Groteska w polskiej prozie narracyjnej 1945–1968, IBL PAN, Warsaw 2014.

Morawiec Arkadiusz, Literatura w lagrze, lager w literaturze. Fakt – temat – metafora, Wydawnictwo Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej, Łódź 2009.

Niziołek Grzegorz, Polski teatr Zagłady, Krytyka Polityczna, Warsaw 2013.

Odojewski Włodzimierz, “Syzyf, czyli bliski bogom” in: ibid., Kwarantanna, Czytelnik, Warsaw 2009.

Orzeł Wargskog Olga, “Granice godności. Granice literatury” in: Porzucić etyczną arogancję. Ku reinterpretacji podstawowych pojęć humanistyki w świetle wydarzenia Szoa, B. A. Polak,T. Polak (eds.), Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2011, pp. 31–54.

Ostrowska Joanna, Afterword to: Mężczyźni z różowym trójkątem. Świadectwo homoseksualnego więźnia obozu koncentracyjnego z lat 1939–1945, trans. A. Roseau, ŻIH, Warsaw 2016,pp. 130–149.

Ostrowska Joanna, “Zapomniane ofiary nazizmu – figura prostytutki obozowej i jej wyparcie w dyskursie poholokaustowym” in: Auschwitz i Holokaust. Dylematy i wyzwania polskiej edukacji, P. Trojański (ed.), Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, Oświęcim 2008, pp. 285–292.

Ostrowski Marek, Literatura obozowa w jej funkcji „oral history” a propaganda PRL, Primum Verbum, Łódź 2013, pp. 195–198.

Piętka Bohdan, “Więźniowie z różowym trójkątem w KL Auschwitz”, Dzieje Najnowsze 2014, issue 2, pp. 25–53.

Prenninger Alexander, Zapomniane ofiary: „Kryminaliści“ i „asocjalni“ więźniowie w społeczności obozu w Mauthausen. Materials from a conference entitled Nazi German Concentration Camps.New research projects and challenges in Poland and Austria. Vienna, 26–27 September 2016.

Ratajczak Józef, “Cień trwa, cień drzew” in: ibid., Trawa. Opowiadania, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1971, pp. 166–191.

Rosenbaum Ron, Wyjaśnianie Hitlera. W poszukiwaniu źródeł zła, trans. A. Siewior-Kuś, Prószyński i S-ka, Warsaw 2001.

Rosenfeld H. Alvin, Kres Holokaustu, trans. R. Czekalska, A. Kuczkiewicz-Fraś, Księgarnia Akademicka, Krakow 2015.

Rusiniak Martyna, Obóz zagłady Treblinka II w pamięci społecznej, Neriton, Warszawa 2008

Ruszkowska Sonia, Każdemu własna śmierć. O przywracaniu podmiotowości ofiarom Zagłady, IBL PAN, Warsaw 2014.

Sereny Gitta, W stronę ciemności. Rozmowy z komendantem Treblinki, trans. J. K. Milencki, Cyklady, Warsaw 2002.

Shallcross Bożena, Rzeczy i Zagłada, Universitas, Krakow 2010.

Stöcker-Sobelman Joanna, Kobiety Holokaustu. Feministyczna perspektywa w badaniach nad Shoah. Kazus KL Auschwitz-Birkenau, Trio, Warsaw 2012.

Szmaglewska Seweryna, Dymy nad Birkenau, Spółdzielnia Wydawnicza Czytelnik, Warsaw 1946.

Theweleit Klaus, Męskie fantazje, trans. M. Falkowski, M. Herer, PWN, Warsaw 2015.

Thompson Paul, “Głos przeszłości. Historia mówiona”, trans. M. Kierzkowski in: Teoria wiedzy o przeszłości na tle współczesnej humanistyki. Antologia, Opowiadania, Wydawnictwo Poznańskie,Poznań 2010, pp. 281–294.

Tkaczuk J. Wacław, “Inicjacja”, Więź 1967, issue 4, pp. 116–120.

Tomkiewicz Monika, Semków Piotr, Profesor Rudolf Spanner 1895–1960. Naukowiec w III Rzeszy, Wydawnictwo Róża Wiatrów, Gdynia 2010.

Tonini Carla, Czas nienawiści i czas troski. Zofia Kossak-Szczucka – antysemitka, która ratowała Żydów, trans. T. and W. Jekiel, ŻIH, Warsaw 2007.

Ubertowska Aleksandra, Holokaust. Auto(tanto)grafie, IBL PAN, Warzaw 2014.

Welzer Harald, Sprawcy. Dlaczego zwykli ludzie dokonują masowych mordów, trans. M. Kurowska, Scholar, Warsaw 2010.

Werner Andrzej, Zwyczajna apokalipsa. Tadeusz Borowski i jego wizja świata obozów, 2nd edition, Czytelnik, Warsaw 1981.

Weseli Agnieszka, “Homoseksualiści i homoseksualizm w KL Auschwitz-Birkenau w świetle «oświadczeń» byłych więźniów obozu”, Przegląd Historyczny 2007, issue, pp. 425–435.

Wesołowska Danuta, Słowa z piekła rodem. Lagerszpracha, Impuls, Krakow 1996.

Wolski Paweł, Tadeusz Borowski – Primo Levi. Paralela. Prze-pisywanie literatury Holocaustu, IBL PAN, Warsaw 2013.

Wóycicka Zofia, Przerwana żałoba. Polskie spory wokół pamięci nazistowskich obozów koncentracyjnych i zagłady 1944–1950, Trio, Warsaw 2009.

Wygodzki Stanisław, “Przywitanie wolności” in: ibid., W deszczu, PIW, Warsaw 1962.

Zrozumieć Zagładę. Społeczna psychologia Holokaustu, L. S. Newman, R. Erber (eds.), trans. M. Budziszewska, A. Czarna, E. Dryll, A. Wójcik, PWN, Warsaw 2009.

First Page

41

Last Page

85

Language

eng

Share

COinS
 
 

To view the content in your browser, please download Adobe Reader or, alternately,
you may Download the file to your hard drive.

NOTE: The latest versions of Adobe Reader do not support viewing PDF files within Firefox on Mac OS and if you are using a modern (Intel) Mac, there is no official plugin for viewing PDF files within the browser window.