•  
  •  
 

Acta Universitatis Lodziensis Folia Litteraria Polonica

Abstract

The article constitutes a preliminary attempt at reading from literature the condition of the survivors – people interned in German displaced persons’ camps immediately after WWII. In that context, the author considers the saturated with satire, grotesque, and sarcasm novel by Tadeusz Nowakowski entitled Obóz Wszystkich Świętych. Nowakowski’s vision is supplemented with Tadeusz Borowski’s story entitled Bitwa pod Grunwaldem, as well as his poems, e.g. Dary demokratyczne, and Jerzy Podgórski’s reports in the series W południowych Niemczech, in which DP camps were compared to an etching by Henry Moore presenting human-like figures sleeping in a tunnel. A separate consideration was applied to the fortunes of Ida Fink, interned in the Ettlingen camp. The writer reminisced on the time in her novel entitled The Journey, and in interviews. The analyses of the texts led the author to the conclusion that the discussed narratives indicate the inability to experience solace during (apparent) acquittal, and the inability to return to pre-WWII times.

Keywords

Polish literature, DP camp, survivors, Tadeusz Nowakowski, Tadeusz Borowski, Jerzy Nowakowski, Ida Fink, rite of passage

References

Account by Ida Fink, Yad Vashem Archive, ref. no. O3/1839.

“Blizna pamięci.” Ida Fink interviewed by Stanisław Bereś, Kresy 2005, issue 4, p. 133–143.

Borowski Tadeusz, Pisma w czterech tomach, Tadeusz Drewnowski, Justyna Szczęsna, Sławomir Buryła (eds.), Wydawnictwo Literackie, Krakow 2003–2005.

Borowski Tadeusz, Utwory wybrane, Andrzej Werner (ed.), Ossolineum, Wrocław 1991.

Chwastyk-Kowalczyk Jolanta, Katyń, dipisi, PKPR ma łamach polskich czasopism uchodźczych, Wydawnictwo Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego, Kielce 2011.

Dauksza Agnieszka, Klub Auschwitz i inne kluby. Rwane opowieści przeżywców, Wydawnictwo Słowo/Obraz Terytoria, Gdańsk 2016.

Drewnowski Tadeusz, Ucieczka z kamiennego świata. O Tadeuszu Borowskim, 2rd edition, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warsaw 1977.

Fink Ida, “Elza”, trans. Maria Wloch and Laurence Belleme, Action 1948, issue 205.

Fink Ida, Podróż, 2nd edition, W.A.B., Warsaw 2004.

Fiut Aleksander, “Polskie piekiełko”, Teksty Drugie 1991, issue 1/2, pp. 169–176.

Grynberg Henryk, “Pokolenie Szoa”, in: ibid., Prawda nieartystyczna, 3rd edition, Czarne, Wołowiec 2002.

High school gradual examination in Polish. Advanced level, 2005. The document is available on the website of the Central Examination Committee [online]: http://www.cke.edu.pl/index.php/egzamin-maturalny-left/arkusze-z-lat-2005-2014 [accessed on 08.10.2014].

Historia PRL (in series “Wielka Kolekcja 1944–1989”), vol. 1: 1944–1945, Joanna Cieślewska (ed.), New Media Concept, Warsaw 2009.

J.P. [Przyboś Julian], “Świetna powieść”, Przegląd Kulturalny 1957 issue 20, p. 5.

Krupa Bartłomiej, Wspomnienia obozowe jako specyficzna odmiana pisarstwa historycznego, Universitas, Krakow 2006.

Lewinsky Tamar, “Żydowscy uchodźcy i przesiedleńcy z Polski w okupowanych Niemczech”, in: Następstwa zagłady Żydów. Polska 1944–2010, Feliks Tych and Monika Adamczyk-Garbowska (eds.), Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma, Lublin–Warsaw 2012, pp. 95–121.

Lipski Jan Józef, “Uczeń klasyków i jego kompleksy”, Twórczość 1958, issue 2, pp. 158–162.

Michman Dan, Holocaust Historiography. A Jewish Perspective. Conceptualization, Terminology, Approaches and Fundamental Issues, Vallentine Mitchell, London–Portland 2003.

Nowakowski Tadeusz, Obóz Wszystkich Świętych, Libella, Paris 1957.

Nowakowski Tadeusz, Szopa za jaśminami, Polish Press Agency (Światopol), London 1948.

“Ocalić pamięć.” Ida Fink interviewed by P. Szewc, Nowe Książki 2003, issue 5, p. 4–5.

Person Katarzyna, “«I am a Jewish DP. A Jew from the eternal nowhere». Jews from Poland in displaced persons camps in the occupation zones of West Germany: encounters with Poles and memories of Poland, 1945–1946”, Kwartalnik Historii Żydów 2013, issue 2, pp. 312–318. Person Katarzyna, “Szkolenia zawodowe ORT-u w obozach dla DP w Niemczech, Austrii i Włoszech”, Kwartalnik Historii Żydów 2010, issue 2, pp. 194–206.

Pilch Andrzej, Losy Polaków w Austrii po drugiej wojnie światowej 1945–1955, Ossolineum, Wrocław 1994.

“Piszę szeptem”. Ida Fink interviewed by Justyna Sobolewska, Gazeta Wyborcza issue of 13.05.2003, p. 14.

Rutkowska Marta, “Podróże pamięci. Twórczość Idy Fink”, in: Proza polska na obczyźnie. Problemy – dyskursy – uzupełnienia, Zbigniew Andres, Janusz Pasterski and Anna Wal (eds.),Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2007, vol. 2, pp. 200–214.

Sękowski Paweł, Francja wobec polskich uchodźców wojennych i dipisów w pierwszych latach po drugiej wojnie światowej, “Dzieje Najnowsze” 2014, issue 2, pp. 71–83.

Starowieyska-Morstinowa Zofia, “Dwa lata po wojnie”, Tygodnik Powszechny 1957, issue 21, p. 6.

Szczęsna Joanna, Tadeusz Borowski – poeta, Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka, Poznań 2000.

Wandowski Henryk, “Obóz Wszystkich Świętych” Tygodnik Zachodni 1957, issue 51/52, pp. 5–6.

Wańkowicz Melchior, “Sercem gryzę”, Kultura 1970, issue 40, p. 5.

Werner Andrzej, Zwyczajna apokalipsa. Tadeusz Borowski i jego wizja świata obozów, 2nd edition, Warsaw 1981.

Włochowna Maria (nom de plume of Fink Ida), “Dzień czci i chwały...”, Nasz Głos. Pismo obozu Polaków w Ettlingen, U.N.R.R.A. Team 94 1945, issue 10, p. 1.

Zagórski Jerzy, Szkice z podróży w przestrzeni i czasie, Wydawnictwo Literackie, Krakow 1962.

First Page

113

Last Page

126

Language

eng

Share

COinS
 
 

To view the content in your browser, please download Adobe Reader or, alternately,
you may Download the file to your hard drive.

NOTE: The latest versions of Adobe Reader do not support viewing PDF files within Firefox on Mac OS and if you are using a modern (Intel) Mac, there is no official plugin for viewing PDF files within the browser window.