•  
  •  
 

Acta Universitatis Lodziensis Folia Litteraria Polonica

Abstract

The article offers an analysis of women’s Lager narratives in which the procedure of removing hair from female prisoners of concentration camps was reflected. It indicates the procedure’s cultural, social, and psychological meanings presenting it as an element of the extensive camp strategy of violence, a ritual of downgrading, and a form of violating a woman’s identity and intimacy. By presenting various circumstances in which women were shaved in the camps, it also indicates the situation-based complexity of the camp experience, its various stages, and contexts. The text refers to various sources, and considers the experiences of women of various nationalities, e.g. Germans, Poles, and Jews.

Keywords

women’s Lager experiences, women’s camp narratives, hair, shaving, corporeality, rape

References

Amesberger Helga, Auer Katrin, Halbmayr Brigitte, Sexualisierte Gewalt. Weibliche Erfahrungen in NS-Konzentrationslagern, Mandelbaum, Vienna 2004.

Archiwum Państwowe Muzeum Auchwitz–Birkenau, Zespół Oświadczenia, vol. 75, l. 152.

Auerbach Rachela, “Treblinka. Reportaż”, Monika Polit (ed.), trans. Karolina Szymaniak, Zagłada Żydów. Studia i Materiały 2012, vol. 8, pp. 21–75.

Auschwitz 1940–1945. Węzłowe zagadnienia z dziejów obozu, Wacław Długoborski, Franciszek Piper (eds.), Wydawnictwo Państwowego Muzeum Oświęcim, Oświęcim–Brzezinka 1995, vol. 2.

Banek Kazimierz, Opowieści o włosach. Zwyczaje, rytuały, symbolika, Trio, Warsaw 2010.

Birenbaum Halina, Nadzieja umiera ostatnia, Państwowe Muzeum Auschwitz–Birkenau, Oświęcim 2001.

Brzosko-Mędryk Danuta, Matylda, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warsaw 1970.

Cebo Lechosław, Więźniarki w obozie hitlerowskim w Oświęcimiu-Brzezince, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1984.

Ceran Sylwiusz Tomasz, Szmalcówka, Instytut Pamięci Narodowej, Bydgoszcz–Gdańsk 2010.

Czech Danuta, Kalendarz wydarzeń w KL Auschwitz, Wydawnictwo Państwowego Muzeum w Oświęcimiu-Brzezince, Oświęcim 1992, p. 236.

Delbo Charlotte, Żaden z nas nie powróci, trans. Katarzyna Malczewska-Giovanetti, Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, Oświęcim 2002.

Dokumenty zbrodni i męczeństwa, Michał Borwicz, Nella Rost, Józef Wulf (eds.), Centralny Komitet Żydów Polskich, Wojewódzka Żydowska Komisja Historyczna w Krakowie, Krakow 1945.

Dzieci żydowskie w czasach Zagłady. Wczesne świadectwa 1944–1948. Relacje dziecięce z Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej, Olga Orzeł (ed.), trans. Eleonora Bergman, Piotr Kendziorek, Karolina Szymaniak, Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma,Warsaw 2014.

Grzesiuk Stanisław, Pięć lat kacetu, Książka i Wiedza, Warsaw 1985, p. 261.

Jaworska Janina, Nie wszystek umrę… Twórczość plastyczna Polaków w hitlerowskich więzieniach i obozach koncentracyjnych 1939–1945, Książka i Wiedza, Warsaw 1975.

Jezierska Maria Elżbieta, “Pierwszy warszawski”, in: Kominy. Oświęcim 1940–1945, foreword

Tadeusz Hołuj, Czytelnik, Warsaw 1962, pp. 119–160.

Jurgielewiczowa Irena, Strategia czekania, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warsaw 1982.

Kiedrzyńska Wanda, Ravensbrück – kobiecy obóz koncentracyjny, Książka i Wiedza, Warsaw 1961.

Laks Szymon, Gry oświęcimskie, Państwowe Muzeum Auschwitz–Birkenau, Oświęcim 1998.

Lanckorońska Karolina, Wspomnienia wojenne. 22.IX.1939–5.IV.1945, introduction Lech Kalinowski and Elżbieta Orman, Znak, Krakow 2001.

Langfus Lejb, “Rękopis”, in: Wśród koszmarnej zbrodni. Notatki więźniów Sonderkommando, 2nd edition extended, Wydawnictwo Państwowego Muzeum w Oświęcimiu, Oświęcim 1973.

Levi Primo, Czy to jest człowiek?, trans. Halszka Wiśniowska, Wydawnictwo Literackie, Krakow 1978.

Młodkowska-Bielawska Stanisława, Wspomnienia okupacyjne, editing, introduction and notes by Robert Stopikowski, Wydawnictwo KUL, Lublin 2001.

Morawska Zofia, “Warunki egzystencji więźniów”, in: Majdanek 1941–1944, Tadeusz Mencel (ed.), Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1999, pp. 129–169.

Mówią świadkowie Ravensbrück. Wybór, introduction and editing Eugeniusz S. Kruszewski, Instytut Polsko-Skandynawski, Copenhagen 2001.

Perkowska-Szczypiorska Irena, “Kartki z Oświęcimia”, in: Kominy. Oświęcim 1940–1945, foreword Tadeusz Hołuj, Czytelnik, Warsaw 1962, pp. 83–118.

Piątkowska Antonina, Wspomnienia oświęcimskie, foreword Jan Masłowski, Wydawnictwo Literackie, Krakow 1977.

Piotrowski Michał, Nie tylko w Ravensbruck. …1723 dni za drutami KL Auschwitz, Neuengamme, Ravensbrück, Berlin-Lichterfelde, Prószyński i S-ka, Warsaw 1991.

Posmysz Zofia, Królestwo za mgłą, Znak, Krakow 2017.

Posmysz Zofia, Ten sam doktor M, Iskry, Warsaw 1981.

Rutkowska-Kurcyuszowa Maria, Kamyki Dawida. Wspomnienia, Unia, Katowice 2005.

Serca niezagasłe. Wspomnienia więźniarek z Ravensbruck, selection Maria Piotrowska Kogut and Andrzej Gierczak, Andrzej Gierczak (ed.), introduction Jan Zaborowski, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warsaw 1979.

Sofsky Wolfgang, Ustrój terroru. Obóz koncentracyjny, trans. Małgorzata Łukasiewicz, Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma, Warsaw 2016.

Springer Elisa, Milczenie żywych. W cieniu Auschwitz, opowieść o śmierci i zmartwychwstaniu, trans. Krystyna and Eugeniusz Kabatcow, Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, Oświęcim 2001.

Strzelecki Andrzej, “Wykorzystanie zwłok ofiar obozu”, Zeszyty Oświęcimskie 1995, issue 21, pp. 87–141.

Szmaglewska Seweryna, Chleb i nadzieja, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warsaw 1960.

Tired J.M., “Blok jedenasty”, in: Kominy. Oświęcim 1940–1945, foreword Tadeusz Hołuj, Czytelnik, Warsaw 1962, pp. 189–236.

Truszkowska-Kuliniczowa Anna, Mój XX wiek. Wspomnienia, Kampol, Szczecin 2004.

Wachsmann Nikolaus, Historia nazistowskich obozów koncentracyjnych, trans. Maciej Antosiewicz, Świat Książki, Warsaw 2016.

Zawodna Marta, “Wokół tego, co pozostało. Biograficzne podejście do badań nad szczątkami ludzkimi na przykładzie włosów eksponowanych w Muzeum Auschwitz–Birkenau”, Kulturai Społeczeństwo 2007, issue 2, pp. 65–90.

Zwyciężyły wartości. Wspomnienia z Ravensbrück, Urszula Wińska (ed.), Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1985.

First Page

145

Last Page

166

Language

eng

Share

COinS
 
 

To view the content in your browser, please download Adobe Reader or, alternately,
you may Download the file to your hard drive.

NOTE: The latest versions of Adobe Reader do not support viewing PDF files within Firefox on Mac OS and if you are using a modern (Intel) Mac, there is no official plugin for viewing PDF files within the browser window.