•  
  •  
 

Acta Universitatis Lodziensis Folia Litteraria Polonica

Polish Title

Stanisław Barańczak słucha Mozarta

Author ORCID Identifier

https://orcid.org/0000-0001-7242-381X Dembińska-Pawelec Joanna

Abstract

This essay presents an interpretation of Stanisław Barańczak poem Z okna na którymś piętrze ta aria Mozarta. Barańczak translated the libretto of Lorenzo Da Ponte to the Mozart’s opera The Marriage of Figaro. A fragment of the aria sung by Cherubino was used by the poet as a quotation in the poem Z okna na którymś piętrze ta aria Mozarta. This essay discusses the problem of the translation of the text by Barańczak. The present author evokes contemporary opinions of the libretto by Da Ponte (Starobinski, Žižek and Dolar), which emphasize not only the love, but also the political and revolutionary character of the opera The Marriage of Figaro. In this context, the author of the essay interprets Barańczak’s poem pointing to the permanent nature of art contrasted with the destruction of history and emphasizes the poet’s conviction expressed in the text about the primary meaning of love in people’s lives.

Polish Abstract

Szkic prezentuje interpretację wiersza Stanisława Barańczaka Z okna na którymś piętrze ta aria Mozarta. Barańczak jest tłumaczem libretta operowego Lorenza Da Pontego do opery Mozarta Wesele Figara. Fragment arii Cherubina wykorzystał poeta jako cytat w wierszu Z okna na którymś piętrze ta aria Mozarta. W szkicu Autorka przybliża problematykę przekładu tekstu wokalnego w ujęciu Barańczaka i odwołuje się do współczesnych odczytań libretta Da Pontego (J. Starobinski, S. Žižek i M. Dolar) podkreślających nie tylko miłosny, ale także polityczny i rewolucyjny charakter opery Wesela Figara. W kontekście tych spostrzeżeń Autorka interpretuje wiersz Barańczaka wskazując na trwanie sztuki przeciwstawione destrukcji historii, podkreśla przy tym wpisane w tekst utworu przekonanie poety o prymarnym znaczeniu miłości w egzystencji ludzi.

Keywords

Stanisław Barańczak, Wolfgang A. Mozart, Lorenzo Da Ponte, The Marriage of Figaro, Cherubino’s Aria

Polish Keywords

Stanisław Barańczak, Wolfgang A. Mozart, Lorenzo Da Ponte, Wesele Figara, Aria Cherubina

References

Barańczak Stanisław, Ocalone w tłumaczeniu. Szkice o warsztacie tłumacza poezji z dołączeniem małej antologii przekładów, Wydawnictwo a5, Poznań 1992.

Barańczak Stanisław, Z okna na którymś piętrze ta aria Mozarta, w: Stanisław Barańczak, Chirurgiczna precyzja. Elegie i piosenki z lat 1995–1997, Wydawnictwo a5, Kraków 1998, s. 9

Berger Karol, Koncert Barańczaka, „Gazeta Wyborcza” nr 9. 8921 (12.01.2017), s. 15.

Cyz Tomasz, Barańczaka słuch (i humor) absolutny, w: Stanisław Barańczak słucha arcydzieł, wybór Ryszard Krynicki, Wydawnictwo a5, Kraków 2016, s. 362–371.

Dembińska-Pawelec Joanna: Villanella. Od Anonima do Barańczaka. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2006.

Judkowiak Barbara, Nowicka Elżbieta, „W operze słowo jest także ważne”: Barańczakowe „Wesele Figara”, „Poznańskie Studia Polonistyczne” Barańczak – poeta lector, 1999 nr VI (XXVI), s. 157–170.

Markowski Michał Paweł, W języku jak w domu, „Tygodnik Powszechny” 2006, nr 47 (19.11), s. 8.

Mozart Barańczaka, „Zeszyty Literackie” 1999, nr 67, s. 156–168.

Mozart Wolfgang Amadeusz, Le Nozze di Figaro. Dramma giocoso in quattro atti, libretto Lorenzo Da Ponte, dopo Pierre Augustin Caron de Beaumarchais, Collegium Vocale Gent, dir. René Jacobs, Concerto Köln on AllMusic 2004, (CD-Audio).

Mozart Wolfgang Amadeusz, Wesele Figara. Opera w 4 aktach, libretto Lorenzo Da Ponte, tłum. Stanisław Barańczak, „Res Facta Nova” 997, nr 2 (11), s. 95–150.

Mozart Wolfgang Amadeusz, Wesele Figara. Opera w 4 aktach, libretto według Pierra Augustin Caron de Beaumarchais’go Lorenzo Da Ponte, reżyseria Marek Weiss-Grzesiński, Krzysztof Szaniecki, Program Teatru Wielkiego im. S. Moniuszki w Poznaniu, Poznań 1995.

Pesymista, który nie podnosi głosu, ze Stanisławem Barańczakiem e-mailem rozmawia Michał Cichy, „Magazyn Gazety Wyborczej” (2.09.1999), nr 35 (349), s. 20–22.

Po stronie sensu, ze Stanisławem Barańczakiem rozmawia Magdalena Ciszewska, Roman Bąk, Paweł Kozacki OP, „W drodze” 1995, nr 10, s. 51–65.

Poźniak Włodzimierz, „Wesele Figara” W. A. Mozarta, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1956.

Reimann Aleksandra, Muzyczny styl odbioru tekstów literackich. Iwaszkiewicz – Barańczak – Rymkiewicz – Grochowiak, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2013

Stanisław Barańczak słucha arcydzieł, wybór Ryszard Krynicki, Wydawnictwo a5, Kraków 2016.

Starobinski Jean, Opery Da Pontego, w: Jean Starobinski, Czarodziejki, przeł. Maryna Ochab, Tomasz Swoboda, Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2011, s. 61–98.

Žižek Slavoj, Dolar Mladen, Druga śmierć opery, przeł. Sławomir Królak, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2008.

First Page

179

Last Page

192

Language

pol

Share

COinS
 
 

To view the content in your browser, please download Adobe Reader or, alternately,
you may Download the file to your hard drive.

NOTE: The latest versions of Adobe Reader do not support viewing PDF files within Firefox on Mac OS and if you are using a modern (Intel) Mac, there is no official plugin for viewing PDF files within the browser window.