https://doi.org/10.18778/1505-9057.52.19">
  •  
  •  
 

Acta Universitatis Lodziensis Folia Litteraria Polonica

Polish Title

Fryderyk Chopin w uzdrowiskach zachodnich Czech – literackie świadectwa

Author ORCID Identifier

https://orcid.org/0000-0003-4791-6553 Martinek Libor

Abstract

The composer Frederic Chopin is connected with Czechia through a number of visits (in Carlsbad, Prague, Děčín, Teplice, and Marienbad) which he spent joyfully meeting his family, who lived in the Russian-occupied Poland. In Czechia, he met and fell deeply in love with Maria Wodzińska, who, unfortunately, did not reciprocate his feelings. In Prague, he became acquainted with Czech national revivalists (Václav Hanka, among others) and with famous composers of the time. In Vienna, the centre of the Habsburg monarchy, he met many Czech composers and befriended the violinist Josef Slavík. Chopin was invited to play in several Czech castles; he received a particularly warm welcome in Děčín. His music teachers in Warsaw were of Czech origin. Chopin’s numerous relationships with Czechia inspired the establishment of the Frederic Chopin Society, the international festival held in Mariánské Lázně (formerly Marienbad), and even musicological symposia. Many Czechs – poets, fiction writers, literary historians, musicians, and music scholars – emphasised how Chopin and his music influenced them. They were inspired by the many notable facts associated with Chopin’s visits and experiences in Czechia and in other locations throughout the Austrian Empire; by his romantic life, democratic thinking, personal qualities, and artistic skills. Various interesting literary works include poetry collections by Kamil Bednář, Jiří Karen, Josef Pávek, Oldřich Zemek, Karla Erbová, and a collection of three novellas by Vladislav Mareš. Apart from writing about Czech Chopin-related works and translating key Polish chopiniana into Czech, the author of this study focuses mainly on the interpretation of the relations between literature and music in the works of the these Polish writers: Jarosław Iwaszkiewicz, Tadeusz Łopalewski, Janina Siwkowska, Maria Kuncewiczowa, Juliusz Kaden-Bandrowski, Jerzy Broszkiewicz, Mira Jaworczakowa and more.

Polish Abstract

Fryderyk Chopin związany jest z Czechami poprzez liczne wizyty w tamtejszych uzdrowiskach (Karlowe Wary, Praga, Děčín, Cieplice i Marienbad). W Czechach poznał i zakochał się nieszczęśliwie w Marii Wodzińskiej. W Pradze zapoznał się z Václavem Hanką, reprezentującym czeskie odrodzenie narodowe, a także ze słynnymi kompozytorami tamtych czasów. Kompozytor został zaproszony do koncertowania w kilku czeskich zamkach; otrzymał szczególnie ciepłe powitanie w Děčínie. Jego nauczyciele muzyki w Warszawie byli pochodzenia czeskiego. Liczne relacje Chopina z Czechami przyczyniły się do powstania Towarzystwa Fryderyka Chopina, międzynarodowego festiwalu odbywającego się w Mariańskich Łaźniach (dawniej Marienbad), a także do organizacji sympozjów muzycznych. Osoba i twórczość Chopina zainspirowała licznych czeskich twórców i artystów (m.in. Kamila Bednářa, Jiří Karena, Josefa Páveka, Oldřicha Zemka oraz Vladislava Mareša). Uzupełniający charakter mają uwagi dotyczące interpretacji relacji między literaturą a muzyką w twórczości polskich pisarzy (m.in. Jarosława Iwaszkiewicza, Tadeusza Łopalewskiego, Marii Kuncewiczowej, Juliusza Kadena-Bandrowskiego).

Keywords

Fryderyk Chopin, Music, Poland, Polish literature (Belles-lettres, Memoirs), West Bohemian Spa

Polish Keywords

Fryderyk Chopin, muzyka polska, literatura piękna, pamiętniki, zachodnie czeskie uzdrowiska

References

Bednář Kamil, Chopin v Mariánských Lázních, Společnost Fryderyka Chopina, Mariánské Lázně 1961.

Bednář Kamil, Fryderyk a Marianna. Chopin v Mariánských Lázních, Supraphon, Praha–Mariánské Lázně 1981.

Berger Wiesław Adam, Marienbad, nakładem autora, Ostrava 1995.

Berger Wiesław Adam, Marienbad a jiné povídky, tłum. E. Sojka, dodatek do czasopisma „Tvar” 1996, sv. 18.

Branislav František, Divertimento a kantiléna, Československý spisovatel, Praha 1964.

Broszkiewicz Jerzy, Kształt miłości, Czytelnik, Warszawa 1967.

Broszkiewicz, Jerzy, Podoba lásky, tłum. R. Vyhlídal, Svoboda, Praha 1976.

Chopin Fryderyk, Listy rodině a přátelům, tłum. J. Simonides a K. Bednář, Státní hudební vydavatelství, Praha 1961.

Chopin v Čechách 1835, ed. O. Klapper, Společnost Fryderyka Chopina, Mariánské Lázně 1975.

Erbová Karla, Již nikdy nedovolím požáru – Już nigdy pożarem mi nie płonąć, tłum. J. Pyszko, Sursum, Tišnov 2003.

Goethe Johann Wolfgang, Utrpení mladého Werthera, tłum. E. A. Saudek, Aurora, Praha, 1999.

Iwaszkiewicz Jarosław, Chopin, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1955.

Iwaszkiewicz Jarosław, Fryderyk Chopin (1810–1849), přel. J. Simonides, SNKLHU, Praha 1957.

Jasiczek Henryk, Jaśminowe noce, Wydawnictwo SLA, Český Těšín 1959.

Jasiczek Henryk, Pochwała życia, Wydawnictwo SLA, Český Těšín 1952.

Jaworczakowa Mira, Własna melodia, w: Stanisław Aleksandrzak, Marian Wadecki, Przez stulecia. Opowiadania z historii Polski. Nasza Księgarnia, Warszawa 1968, s. 391–394.

Kaden-Bandrowski Juliusz, Życie Chopina, Gebethner i Wolff, Warszawa 1938.

Karen Jiří, Hledání modrého tónu, Melantrich, Praha 1979.

Kubski Benedykt, Kubski Jacek, Wypisy dla klasy VII, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa 1962.

Kuncewiczowa Maria, Kurgast Marienbadzki, „Kurier Warszawski” 1932, nr 272, z. 2, s. X.

Kuncewiczowa Maria, Miłość Chopina, „Sygnały” 1937, nr 1, s. 7.

Kuncewiczowa Maria, Odkrycie Patusanu, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1983.

Lissa Zofia, Fryderyk Szopen. Krótki życiorys, Związek Patriotów Polskich w ZSSR, Moskwa 1944.

Lissa Zofia, Nové studie z hudební estetiky, tłum. J. Brůček, Editio Supraphon, Praha 1982.

Lissa Zofia, Nowe szkice z estetyki muzycznej, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1975.

Lissa Zofia, Studia nad twórczością Fryderyka Chopina, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1970.

Łopalewski Tadeusz, Fryderyk, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1975.

Łopalewski Tadeusz, Fryderyk, tłum. J. Zumr, Albatros, Praha 1986.

Maciąg Kazimierz, „Naczelnym u nas jest artystą”. O legendzie Fryderyka Chopina w literaturze polskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2010.

Martinek Libor, Fryderyk Chopin v české literature, Slezská univerzita, Opava 2013.

Martinek Libor, Związki literatury i muzyki w utworach pisarzy cieszyńskich Henryka Jasiczka, Adolfa Dostala i Jana Pyszki, w: Muzyka i muzyczność w literaturze od Młodej Polski do czasów najnowszych (I), „Acta Universitas Lodziensis. Folia Litteraria Polonica” 2012, nr 1, s. 180–199.

Mareš Vladislav, Brilantní valčík. Návštěvy Fryderyka Chopina v Čechách, Dar Ibn Rushd, Praha 2000.

Mareš Vladislav, Růže pro Fryderyka, Společnost Fryderyka Chopina – Kulturní a společenské středisko v Mariánských Lázních, Mariánské Lázně 1993.

Milostná sonáta. George Sandová a Fryderyk Chopin v dopisech, ed. M. Tomášková, tłum. M. Tomášková, Odeon, Praha 1989.

Norwid Cyprian Kamil, Chopinův klavír, tłum. Jan Pilař, Odeon, Praha 1983.

Pabjan Barbara, The reception of Chopin and his music in Polish society, w: „International Review of the Aesthetics and Sociology of Music” 2010, nr 41 (2), s. 343–378.

Pávek Josef, Chopiniana, Lyra Pragensis, Praha 1976.

Przeczek, Wilhelm, Intimní bedekr, tłum. L. Martinek, Olza, Český Těšín 1998.

Przeczek Wilhelm, Notatnik liryczny, Staromiejski Dom Kultury, Warszawa 1990.

Pyszko Jan, Słowa jak kamienie, Warszawa, 1993.

Sand George, Psaní o lásce. Z francouzského originálu George Sand, Correspondance, Paris, Garnier Frères, t. IV. „A Adalbert Grzymala (Nohant, fin mai 1838)”, tłum. J. Simonides, Supraphon, Praha 1983.

Sierpiński Zdzisław, Warszawa pana Fryderyka, „Nowe Książki” 1959, nr 23, s. 1424–1425.

Sikora Władysław, Hustý život býval – Gęste było życie, tłum. L. Martinek et al. własnym nakładem autora, Český Těšín 2002.

Sikora Władysław, Svátky v Mariánských Lázních, tłum. L. Martinek „Obratník” 1997, nr 16, s. 22.

Sikora Władysław, Svátky v Mariánských Lázních, tłum. L. Martinek, „Literární noviny” 1999, nr 47, s. 14.

Simonides Jaroslav, Praha je město vcelku pěkné, Společnost Fryderyka Chopina, Kulturní a společenské středisko města Mariánských Lázní, Mariánské Lázně 1953.

Siwkowska Janina, Nokturn czyli rodzina Fryderyka Chopina i Warszawa w latach 1832–1881, sv. 1–3, Książka i Wiedza, Warszawa 1986, 1988, 1996.

Siwkowska Janina, Pan Chopin opuszcza Warszawę, Książka i Wiedza, Warszawa 1969.

Siwkowska Janina, Tam, gdzie Chopin chodził na pół czarnej... Stylizacje, Książka i Wiedza, Warszawa 1959.

Slovník polských spisovatelů, ed. L. Štěpán, Libri, Praha 2000.

Slovník spisovatelů. Polsko, ed. Otakar Bartoš, Odeon, Praha 1974.

Tarasti Eero, A narrative grammar of Chopin’s G minor Ballade, Minds and Machines, „Journal for Artificial Intelligence, Philosophy and Cognitive Science” 1992, nr 2 (4), s. 401–426.

Wodzińska-Kościelska Józefa, Fryderyk Chopin v Mariánských Lázních roku 1836, tłum. Jaroslav Simonides., Společnost Fryderyka Chopina Mariánské Lázně 1973.

Zde zní ozvěna jeho tónů, ed. O. Klapper, Společnost Fryderyka Chopina, Mariánské Lázně 1983.

Zemek Oldřich, Chopinovské akordy. Cyklus basin, Mariánské Lázně: Polské kulturní středisko – Společnost Fryderyka Chopina, Praha 1967.

Juliusz Kaden-Bandrowski: http://pl.chopin.nifc.pl/chopin/persons/bibliography/id/2507, [access: 23.09.2014].

First Page

325

Last Page

344

Language

eng

Share

COinS
 
 

To view the content in your browser, please download Adobe Reader or, alternately,
you may Download the file to your hard drive.

NOTE: The latest versions of Adobe Reader do not support viewing PDF files within Firefox on Mac OS and if you are using a modern (Intel) Mac, there is no official plugin for viewing PDF files within the browser window.