https://doi.org/10.18778/1505-9057.53.09">
  •  
  •  
 

Acta Universitatis Lodziensis Folia Litteraria Polonica

Polish Title

Zagadki Spitamegeranomachii, czyli o komentarzu edytorskim do poematu Jana Achacego Kmity

Author ORCID Identifier

https://orcid.org/0000-0003-1688-9249 Goszczyńska Aleksandra

Abstract

The paper Editorial issues of “Spitamegeranomachia” by Jan Achacy Kmita is a piecemeal report on the work on the two-part publication “Spitamegeranomachia” of Jan Achacy Kmita – edition..., which appeared in the journal “Meluzyna. Dawna literatura i kultura” (2017). The new edition of the poem was based on the first print (1595) and its nineteenth-century re-edition (1897). The editorial contributions of Aleksander Brückner and Jacek Sokolski were also used. The article illustrates the difficulties that were overcame during the commenting of the text and indicates at the same time the lack of the poem’s more extensive study of the genre structure in the known literature. It is qualified as a heroicomic but also as an allusive or satirical-political poem.

Polish Abstract

Artykuł Zagadki edytorskie „Spitamegeranomachii” Jana Achacego Kmity jest wyrywkowym opisem prac nad dwuczęściową publikacją „Spitamegeranomachia” Jana Achacego Kmity – edycja…, która ukazała się w czasopiśmie „Meluzyna. Dawna literatura i kultura” (2017 r.). Nowa edycja poematu opierała się na pierwodruku (1595 r.) i jego XIX-wiecznej reedycji (1897 r.), spożytkowano też przyczynki edytorskie Aleksandra Brücknera i Jacka Sokolskiego. Artykuł obrazuje trudności pokonane w trakcie komentowania tekstu. Wskazuje się jednocześnie na brak obszerniejszego opracowania struktury gatunkowej poematu: kwalifikowany jest on jako heroikomikum, ale też jako poemat aluzyjny lub satyryczno-polityczny.

Keywords

Spitamegeranomachia, Jan Achacy Kmita, mock-heroic poem, geranomachia, edition

Polish Keywords

Spitamegeranomachia, Jan Achacy Kmita, poemat heroikomiczny, geranomachia, edycja

References

Bates Oric, The Eastern Libyans (An Essay), Frank Cass and Company Limited, London 1914, https://books.google.pl/ooks?id=vVAAAgAAQBAJ&pg=PA185&lpg=PA185&dq=selden,+achor+,+Bates&source=bl&ots=wyOBtHhsEr&sig=ass-8rtRUWolfP4ZGFhHXZ1H9jj8&hl=pl&sa=X&ved=2ahUKEwj0sYDL3L_eA-hUEzaQKHZkGCtcQ6AEwA3oECAkQAQ#v=onepage&q=selden%2C%20achor%20%2C%20Bates&f=false [dostęp 6.11.2018].

Brückner Aleksander, Drobiazgi krytyczne, „Prace Filologiczne” 1907, t. 6, s. 151–164.

Cygański Mateusz, Myślistwo ptasze, druk. Jakub Siebeneicher, Kraków 1584.

Cytowska Maria, U źródeł „Łowu Dyjanny” Jana Achacego Kmity, „Meander” 1962, z. 4, s. 215–223.

Erazm z Rotterdamu, List Erazma do Tomasza Morusa, w: Erazm z Rotterdamu, Wybór pism, przekł. Maria Cytowska, Edwin Jędrkiewicz, Mieczysław Mejor, wybór wstęp i komentarz Maria Cytowska, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1992, s. 3–9.

Goszczyńska Aleksandra, „Spitamegeranomachia” Jana Achacego Kmity – edycja księgi pierwszej, „Meluzyna. Dawna literatura i kultura” 2017, nr 1, s. 91–115.

Goszczyńska Aleksandra, „Spitamegeranomachia” Jana Achacego Kmity – edycja księgi drugiej, „Meluzyna. Dawna literatura i kultura” 2017, nr 2, s. 74–105.

Goszczyńska Aleksandra, Zaplecze inwencyjne „Spitamegeranomachii” Jana Achacego Kmity, „Meluzyna. Dawna literatura i kultura” 2015, nr 2, s. 23–41.

Gruchała Janusz S., Przypisy czy komentarz? O funkcji objaśnień w edycji naukowej, „Sztuka Edycji” 2017, nr 2 (12), s. 7–16.

Grześkowiak Radosław, Pchła – zapoznany temat erotyczny dawnej poezji, [w:] Miniatura i mikrologia literacka, t. 3, red. A. Nawarecki, współudz. B. Mytych, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, s. 9–28, Katowice 2003.

J[an] Stok, M[elchior] Pudłowski, J[an] A[chacy] Kmita, Powieści wierszowane 1564–1610, wyd. Samuel Adalberg, Kraków 1897.

Kawczyński Maksymilian, Apulejusza „Metamorfozy”, czyli powieść o złotym ośle, Wydawnictwo Akademii Umiejętności, Kraków 1900.

Kmita Jan Achacy, Pasterskie Publijusa Wergilijusza Marona rozmowy, oprac. Jacek Wójcicki, Księgarnia Akademicka, Kraków 2011.

Kmita Jan Achacy, Spitamegeranomachia, druk. J. Kobyliński, Kraków 1595.

Kochanowski Jan, Fraszki, oprac. Janusz Pelc, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1998.

Krzywy Roman, Sztuka wyborów i dar inwencji. Studium o strukturze gatunkowej poematów Jana Kochanowskiego, Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich PAN, Warszawa 2008.

Linde M. Samuel Bogumił, Słownik języka polskiego, t. 1–6, wyd. 3 fotooffsetowe, Państwowy Instytut Wydawniczy, Poznań 1951.

Mroczek Katarzyna, Epos heroikomiczny, w: Słownik literatury staropolskiej. Średniowiecze, renesans, barok, red. Teresa Michałowska, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1990, s. 192–194.

Plinius Secundus Caius, K[aja] Pliniusza Historyi naturalnej ksiąg XXXVII, przekł. z łac. Józef Łukaszewicz, w księgarni i drukarni Józefa Łukaszewicza, Poznań 1845.

Plinius Secundus Caius, Naturalis historiae, cum commentarris et adnotationibus Hermolai Bersari et al., apud Hackios, Lugd[ini]–Batav[orum]–Roterodami 1668–1669, https://la.wikisource.org/wiki/Naturalis_Historia [dostęp 7.11.2018].

Słownik polszczyzny XVI wieku, red. Maria Mayenowa, Franciszek Pepłowski, Krzysztof Mrowcewicz, Patrycja Potoniec, t. 1–34 (A–Roztyrkność), Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1966–2012 [nie ukończony].

Sokolski Jacek, „Paradoxografia heroicomica”. Garść uwag o „Spitamegeranomachii” Jana Achacego Kmity, w: Wojny, bitwy i potyczki w kulturze staropolskiej, red. Wiesław Pawlak, Magdalena Piskała, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2012, s. 294–304.

Stężała Aleksandra, „De ave Phoenice” Laktancjusza a „Feniks” Jana Achacego Kmity, „Barok. Historia – literatura – sztuka” 2010, nr 2, s. 79–96.

Wójcicki Jacek, „Początki królów rzymskich” Jana Achacego Kmity przekładem?, „Napis. Tom poświęcony literaturze okolicznościowej i użytkowej” 1998, Seria 4, s. 19–36.

Wójciga Karolina, „Penelopea” Jana Achacego Kmity wobec Listu św. Hieronima ze Strydonu oraz „Zuzanny” Jana Kochanowskiego, „Meluzyna. Dawna literatura i kultura” 2015, nr 2, s. 43–55

Ziomek Jerzy, Renesenas, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008.

First Page

231

Last Page

242

Language

pol

Share

COinS
 
 

To view the content in your browser, please download Adobe Reader or, alternately,
you may Download the file to your hard drive.

NOTE: The latest versions of Adobe Reader do not support viewing PDF files within Firefox on Mac OS and if you are using a modern (Intel) Mac, there is no official plugin for viewing PDF files within the browser window.