•  
  •  
 

Acta Universitatis Lodziensis Folia Litteraria Polonica

Polish Title

Retoryczne style przedstawiania wiedzy naukowej

Author ORCID Identifier

https://orcid.org/0000-0003-2973-0173 Załęska Maria

Abstract

The author of the article applied the rhetorical framework of three styles (genera dicendi) to highlight some of the communicative practices employed in academic discourse. By utilising the persuasive resources of the plain style, authors focus on the rhetorical purpose of docere/probare, i.e. to teach/to prove. The sober matter-of-factness of the plain style suggests to readers that there is no style at all, convincing them that the content reflects reality without any rhetorical mediation. In choosing the persuasive means of the middle style, researchers combine epistemic and aesthetic goals, trying to reach the rhetoric purpose of delectare, i.e. to delight. An engaging style helps them draw readers into intellectually complex issues. The grand style facilitates the reaching of the rhetorical purpose of movere, i.e. to move or induce action. It serves to present science as a helpful resource for readers to make decisions in their lives, hence it is likely to be used by engaged scholars and public intellectuals.

Polish Abstract

W artykule zastosowano retoryczną koncepcję trzech stylów, aby objaśnić pewne praktyki komunikacyjne w dyskursie akademickim. Wykorzystując zasoby perswazyjne stylu niskiego, autorzy skupiają się na retorycznym celu docere/probare, tj. nauczać/dowodzić. Ascetyczna rzeczowość stylu niskiego sugeruje czytelnikom, jakoby stylu w ogóle nie było, przekonując ich, że treść odzwierciedla rzeczywistość bez jakiegokolwiek retorycznego zapośredniczenia. Wybierając perswazyjne środki stylu średniego, badacze łączą cele epistemiczne i estetyczne, starając się osiągnąć retoryczny cel delectare, tj. zachwycać. Zajmujący styl pomaga wciągnąć czytelników w złożoną intelektualnie problematykę. Styl wysoki ułatwia osiągnięcie retorycznego celu movere, tj. poruszać, skłaniać do działania. Służy on do przedstawienia treści naukowych jako informacji użytecznych w podejmowaniu decyzji w życiu konkretnego czytelnika, zatem bywa wykorzystywany przez zaangażowanych naukowców i intelektualistów.

Keywords

style, rhetoric, metalanguage, academic discourse, scientific popularization

Polish Keywords

styl, retoryka, metajęzyk, dyskurs akademicki, popularyzacja

References

Ad C. Herennium: de ratione dicendi (Rhetorica ad Herennium) [Cicero], trans. into English by H. Caplan, Harvard University Press, Cambridge MA / William Heinemann, London 1989.

Altieri Biagi, Fra lingua scientifica e lingua letteraria, Istituti Editoriali e Poligrafici Internazionali, Pisa–Roma–Venezia–Vienna 1998.

Aristotle, Retoryka. Retoryka dla Aleksandra. Poetyka, trans. H. Podbielski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004.

Berardinelli A., La forma del saggio. Definizione e attualità di un genere letterario, Marsilio, Venice 2002.

Bogołębska B., “Proces wyodrębniania się teorii stylu na przełomie wieku XIX na XX”, Stylistyka 1993, issue 2, pp. 163–171.

Bogołębska B., “Romantyczny model retoryki i nauki o stylu. Przegląd problematyki”, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica 1998, issue 1, pp. 139–152.

Bogołębska B., Studia o stylistyce i retoryce, Studio Graf, Zgierz 2001.

Bogołębska B., Tradycje retoryczne w stylistyce polskiej. Narodziny dyscypliny, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1996.

Carter M., “Scholarship as rhetoric of display; or, why is everybody saying all those terrible things about us?”, College English 1992, no. 54, pp. 303–313.

Davidson D., Inquiries into truth and interpretation, Clarendon Press, Oxford 1984.

Gajda S., Podstawy badań stylistycznych nad językiem naukowym, PWN, Warszawa 1982.

Gajda S., “Styl naukowy”, [in:] Współczesny język polski, J. Bartmiński (ed.), Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin, 2001.

Gusfield J., “The literary rhetoric of science: Comedy and pathos in drinking driver research“, American Sociological Review 1976, no. 41, pp. 16–34.

Korolko M., Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny, Wiedza Powszechna, Warszawa 1990.

Le Bovier de Fontenelle B., Éléments de la géométrie de l’infini. Suite des memoires de l’Academie Royale des sciences, L’Imprimerie royale, Paris 1727, https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Fontenelle__%C3%89lements_de_la_geometrie_de_l%27infini,_1727_-_1520530.jpg [accessed on: 1.09.2018].

Marcus Tullius Cicero, O mówcy, trans. B. Awianowicz, Wydawnictwo Marek Derewiecki, Kęty 2010.

Montaigne M., Essais, Garnier, Paris 1958.

Partyka J., Między scientia curiosa a encyklopedią: europejskie konteksty dla staropolskich kompendiów wiedzy [in print].

Peck MacDonald S., Professional Academic Writing in the Humanities and Social Sciences, Southern Illinois University Press, Carbondale and Edwardsville 1994.

Pera M., The Discourses of Science, The University of Chicago Press, Chicago–London 1994.

Perelman Ch., Olbrechts-Tyteca L., Trattato dell’argomentazione. La nuova retorica, trans. C. Schick, M. Mayer, E. Barassi, Einaudi, Torino 2001.

Pinker S., Piękny styl. Przewodnik człowieka myślącego po sztuce pisania XXI wieku, trans. A. Nowak-Młynikowska, Smak Słowa, Sopot 2015.

Posner R.A., Public Intellectuals, Harvard University Press, Cambridge MA 2001.

“retorica” [entry], [in:] http://www.treccani.it/enciclopedia/retorica/; [accessed on: 15.09.2018].

Schumway D.R., “Comment on ‘Beyond Literary Darwinism’”, College English 1991, no. 53, pp. 831–834.

Sendyka R., Nowoczesny esej. Studium historycznej świadomości gatunku, Universitas, Kraków 2004.

Sierotowicz T., “Galileuszowe ćwiczenia z retoryki. Bajka o koniku polnym z ‘Wagi probierczej’ jako argument ‘ab exempla’”, [in:] Retoryka – krytyka – wiedza, M. Załęska (ed.), PTR, Warszawa 2016, pp. 83–111.

Thomas F.-N., Turner M., Clear and simple as truth. Writing classic prose, Princeton University Press, Princeton 1994.

Worsowicz M., O “duchu stosowności”. Teoria retoryczna a współczesna praktyka medialna, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2013.

Załęska M., “Parodie dyskursu akademickiego”, [in:] Humor. Teorie, praktyka, zastosowania/Humour. Theories, Applications, Practices, vol. 1: Zrozumieć humor, S. Dżereń-Głowacka, A. Kwiatkowska (eds.), Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, Piotrków Trybunalski 2009, pp. 109–120.

Załęska M., Retorica della linguistica. Scienza, struttura, scrittura, Peter Lang, Frankfurt am Main etc. 2014.

Załęska M., “Retoryczne aspekty popularyzacji naukowej”, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica 2016, issue 1(31), pp. 59–70.

First Page

67

Last Page

80

Language

eng

Share

COinS
 
 

To view the content in your browser, please download Adobe Reader or, alternately,
you may Download the file to your hard drive.

NOTE: The latest versions of Adobe Reader do not support viewing PDF files within Firefox on Mac OS and if you are using a modern (Intel) Mac, there is no official plugin for viewing PDF files within the browser window.