https://doi.org/10.18778/1505-9057.55.11">
  •  
  •  
 

Acta Universitatis Lodziensis Folia Litteraria Polonica

Polish Title

Od rękopisu do pierwodruku. O wczesnych wariantach wiersza “Ranny” Tadeusza Różewicza

Author ORCID Identifier

https://orcid.org/0000-0003-3280-1411 Woźniak-Łabieniec Marzena

Abstract

Tadeusz Różewicz was a poet for whom works of literature, poetry in particular, were never finite entities. He often changed his poems in consecutive editions. This article discusses the poem Ranny, several versions of which have survived, and which was included in Różewicz’s first poetic collection entitled Niepokój (1947). The discussion applies to the initial four versions of the poem: its evolution starting with the manuscript kept in the archive of the writer’s brother (Stanisław Różewicz), through two typescripts kept in the Archive of the “Odrodzenie” journal, to the first printed edition from that journal. The changes introduced by the poet, who in his actions seems true to the principles of the avant-garde, striving to fulfil the principle proposed by Julian Przyboś, whom he considered a master: the least words, the most content.

Polish Abstract

Tadeusz Różewicz był poetą, dla którego twórczość literacka, zwłaszcza poetycka traktowana była jak nie do końca zamknięty proces. Wielokrotnie zmieniał swe wiersze w kolejnych wydaniach. Tematem artykułu jest wiersz Ranny, którego zachowało się kilka wersji, a który wszedł do pierwszego tomu poetyckiego Niepokój (1947). Przedmiotem opisu są cztery pierwsze wersje wiersza – jego ewolucja, począwszy od rękopisu zachowanego w archiwum brata pisarza (Stanisława Różewicza), poprzez dwa maszynopisy zachowane w Archiwum czasopisma „Odrodzenie” po pierwodruk z tegoż pisma. Zmiany wprowadzane przez poetę, który w swych działaniach okazuje się wiernym uczniem awangardy, zmierzają do realizacji idei jego mistrza Juliana Przybosia: minimum słów, maksimum treści.

Keywords

Tadeusz Różewicz – poetry, literary archive, manuscripts, Odrodzenie weekly

Polish Keywords

Tadeusz Różewicz – poezja, archiwum literackie, rękopisy, tygodnik „Odrodzenie”

References

Drzewucki Janusz, “Opis wiersza ‘Opis wiersza’ Tadeusza Różewicza”, Twórczość 2016, issue 10, pp. 97–103.

Jaworski Stanisław, Piszę, więc jestem. O procesie twórczym w literaturze, Universitas, Krakow 1993.

Kruszewski Wojciech, “‘Niepokój’ Tadeusza Różewicza. Notatki do historii projektu artystycznego”, in: Ewangelia odrzuconego. Szkice w 90. Rocznicę urodzin Tadeusza Różewicza, J.M. Ruszar (ed.), Wydawnictwo Narodowe Centrum Kultury, Warszawa 2011, pp. 39–54.

Kruszewski Wojciech, Rękopisy i formy, Wydawnictwo KUL, Lublin 2010.

Natanson Jacek, Tygodnik Odrodzenie (1944–1950), PWN, Warsaw 1987.

Przekraczanie granic. O twórczości Tadeusza Różewicza, Wojciech Browarny, Joanna Orska, Adam Poprawa (eds.), Universitas, Krakow 2007.

Różewicz Tadeusz, Margines, ale…, Biuro Literackie, Wrocław 2010.

Różewicz Tadeusz, Niepokój, Ossolineum, Wrocław 1980.

Różewicz Tadeusz, Niepokój. Wybór wierszy, PIW, Warsaw 1963.

Różewicz Tadeusz, “Tożsamość (wspomnienie o Karolu Kuryluku)”, in: Różewicz Tadeusz, Proza 2, Wydawnictwo Literackie, Krakow 1990, pp. 70–82.

Skrendo Andrzej, “Nota edytorska”, in: T. Różewicz, Wybór poezji, BN, Wrocław 2016.

Szymański Wiesław Paweł, „Odrodzenie” i „Twórczość” w Krakowie (1945–1950), Ossolineum, Wrocław 1981.

Wbrew sobie. Rozmowy z Tadeuszem Różewiczem, Jan Stolarczyk (ed.), Biuro Literackie, Wrocław 2011.

First Page

201

Last Page

216

Language

eng

Share

COinS
 
 

To view the content in your browser, please download Adobe Reader or, alternately,
you may Download the file to your hard drive.

NOTE: The latest versions of Adobe Reader do not support viewing PDF files within Firefox on Mac OS and if you are using a modern (Intel) Mac, there is no official plugin for viewing PDF files within the browser window.