•  
  •  
 

Acta Universitatis Lodziensis Folia Litteraria Polonica

Polish Title

Mur i ściana jako metafora w prozie Carla Emilia Gaddy

Abstract

The article analyses the topical motifs of the brickwork, the wall, and the house in the works of Carlo Emilio Gadda, one of the greatest Italian writers of the 20th century. These motifs were part of the writer’s broader writing project, the aim of which was to depict and catalogue the entire material reality. These elements appear as parts of a bigger whole: a safe house and a private impenetrable space, but also as a symbol of limitations, petite bourgeois conventions, and a place of suffering and sacrifice. In utilising architectural elements, Gadda indicated the minutest of details and functions that constitute the whole. By utilising architectural references such as a brickwork or a wall, Gadda made them part of a complex system of metaphorical relations through which he attempted to bridle the chaotic reality. The brickwork and walls of villas, condos, labourers’ flats, rural manors, and towering stone fencings often possessed dual meanings and roles: they separate one from the world and protect them against the chaos of the world, or are the products of the burgher culture – despised by the writer – as well as the marks of its undoubted richness and bad taste. This was why they became the focus of his criticism. In some of his works, they become a symbol of a character’s desire to isolate themselves from the world. At the level of the narrative structure, the motifs of the brickwork and the wall become a pretext for a digressive expanding or a developed pause, which, in turn, produces an effect of a breaking-up of a diegesis, which remains unfinished and fragmented.

Polish Abstract

Artykuł poddaje analizie motywy topiczne muru, ściany i domu w utworach jednego z największych prozaików włoskich dwudziestego wieku, Carla Emilia Gaddy. Motywy te częścią szerokiego projektu pisarskiego autora, którego celem było zobrazowanie i skatalogowanie całej materialnej rzeczywistości. Elementy te pojawiają się jako części większej całości: bezpiecznego domu i prywatnej nieprzekraczalnej przestrzeni, ale także jako symbol ograniczeń, drobnomieszczańskich konwenansów czy też miejsce cierpienia i wyrzeczeń. W posługiwaniu się elementami architektonicznymi Gadda zwraca uwagę na najdrobniejsze szczegóły i funkcje budujące całość. Sięgając po odniesienia architektoniczne takie jak mur i dom, Gadda czyni je częściami skomplikowanego systemu relacji metaforycznych, poprzez które pisarz podejmuje próbę ujarzmienia chaotycznej rzeczywistości. Mury i ściany willi, apartamentów, robotniczych mieszkań, wiejskich dworków, a także wyniosłe kamienne ogrodzenia często mają dwojakie znaczenie i rolę: oddzielają od świata i chronią przed jego chaosem lub też są wytworami znienawidzonej przez pisarza drobnomieszczańskiej kultury, znakami jej wątpliwego bogactwa i złego gustu i dlatego stają się obiektem krytyki. W niektórych utworach stają się symbolem pragnienia samoizolacji bohatera. Na poziomie struktury narracyjnej motywy muru i ściany stają się pretekstem do rozwinięcia dygresyjnego czy też rozbudowanej pauzy, co w rezultacie daje efekt rozbicia diegezy, która pozostaje niedokończona i fragmentaryczna.

Keywords

brickwork, wall, space, 20th-century Italian literature, Carlo Emilio Gadda

Polish Keywords

mur, ściana, dom, przestrzeń, literatura włoska XX wieku, Carlo Emilio Gadda

References

Arbasino Alberto, “Inżynier w granatowym garniturze”, trans. H. Kralowa, Literatura na świecie, 2013, issue 1–2, p. 112–124.

Bertoni Federico, La verità sospetta. Gadda e l’invenzione della realtà, Einaudi, Turin 2001.

Czermińska Małgorzata, “Dom w autobiografii i powieści o dzieciństwie”, [in:] Przestrzeń i literatura, Michał Głowiński, Aleksandra Okopień-Sławińska (eds.), Ossolineum 1978, pp. 229–252.

Ferretti Gian Carlo, Il ritratto di Gadda, Laterza, Bari 1987.

Gadda Carlo Emilio, A un amico fraterno. Lettere a Bonaventura Tecchi 1920–1963, Garzanti, Milan 1984.

Gadda Carlo Emilio, “Dobre odżywianie”, [in:] Carlo Emilio Gadda, Pożar na ulicy Keplera, trans. Halina Kralowa, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warsaw 1974, pp. 129–149.

Gadda Carlo Emilio, “Dzień świętego Jerzego w domu Brocchich”, [in:] Carlo Emilio Gadda, Pożar na ulicy Keplera, trans. Halina Kralowa, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warsaw 1974, pp. 5–64.

Gadda Carlo Emilio, “L’antica basilica”, [in:] Carlo Emilio Gadda, Romanzi e racconti, vol. 1, Garzanti, Milan 1994, pp. 41–42.

Gadda Carlo Emilio, “La casa”, [in:] Carlo Emilio Gadda, Romanzi e Racconti, vol. 2, Garzanti, Milan 1994, pp. 1107–1132.

Gadda Carlo Emilio, “La chiesa antica”, [in:] Carlo Emilio Gadda, Romanzi e racconti, vol. 1, Garzanti, Milan 1994, pp. 247–254.

Gadda Carlo Emilio, “La nostra casa si trasforma: e l’inquilino la deve subire”, [in:] Carlo Emilio Gadda, Verso la certosa, Adelphi Edizioni, Milan 2013, pp. 121–127.

Gadda Carlo Emilio, “Meditazione milanese”, [in:] Carlo Emilio Gadda, Scritti vari e postumi, Garzanti, Milan 1993, pp. 621–894.

Gadda Carlo Emilio, Poznawanie cierpienia, trans. Halina Kralowa, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warsaw 1980.

Gadda Carlo Emilio, “Racconto italiano di ignoto del Novecento”, [in:] Carlo Emilio Gadda, Scritti vari e postumi, Garzanti, Milan 1993, pp. 385–620.

Gadda Carlo Emilio, “Sogno ligure”, [in:] Carlo Emilio Gadda, Romanzi e Racconti, vol. 1, Garzanti, Milan 1994, pp. 44–45.

Gadda Carlo Emilio, “Sroka złodziejka” [in:] Carlo Emilio Gadda, Pożar na ulicy Keplera, trans. Halina Kralowa, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warsaw 1974, pp. 187–193.

Gadda Carlo Emilio, “To ohydne pasztecisko z ulicy Merulana”, trans. Anna Wasilewska, Literatura na świecie, 2013, issue 1–2, pp. 5–83.

Gadda Carlo Emilio, “Un inchino rispettoso”, [in:] Carlo Emilio Gadda, Romanzi e racconti, vol. 2, Garzanti, Milan 1994, pp. 817–821.

Gajda Joanna, Il mondo doloroso nella narrativa di Carlo Emilio Gadda, Uniwersytet Śląski, Katowice 2002.

Guaraldo Enrico, “Il realismo di Gadda”, [in:] Enrico Guaraldo, In cerca del mattino: il senso della nascita in letteratura, Franco Angeli Editore, Milan 2004, pp. 216–218.

Janusz Joanna, “Le sfumature del sottinteso nella narrativa di Carlo Emilio Gadda”, Romanica Silesiana, 2006, issue 1, pp. 99–105.

Lotman Jurij, “Problem przestrzeni artystycznej”, trans. Jerzy Faryno, Pamiętnik Literacki, 1976, LXVII, col. 1, p. 213–226.

Roscioni Gian Carlo, “Dysharmonia przedustanowiona”, trans. Alina Kreisberg, Literatura na świecie, 2013, issue 1–2, pp. 125–151.

Seroni Adriano, Carlo E. Gadda, La Nuova Italia Editrice, Firenze 1973.

Szymanowska Joanna, “Proza okresu międzywojennego”, [in:] Historia literatury włoskiej XX wieku, Joanna Ugniewska (ed.), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warsaw 2001, pp. 129–162.

Verbaro Caterina, La cognizione della pluralità. Letteratura e conoscenza in Carlo Emilio Gadda, Le Lettere, Firenze 2005.

First Page

65

Last Page

79

Language

eng

Share

COinS
 
 

To view the content in your browser, please download Adobe Reader or, alternately,
you may Download the file to your hard drive.

NOTE: The latest versions of Adobe Reader do not support viewing PDF files within Firefox on Mac OS and if you are using a modern (Intel) Mac, there is no official plugin for viewing PDF files within the browser window.