•  
  •  
 

Acta Universitatis Lodziensis Folia Litteraria Polonica

Polish Title

Milczący sens horyzontu poznawczo-performatywnego

Author ORCID Identifier

https://orcid.org/0000-0002-3498-1367 Bartosiak Mariusz

Abstract

The article presents the discussion which begins with a semantic clarification of the Polish terms of ‘sens’ [meaning] and ‘znaczenie’ [reference] in Polish linguistic usus, starting with the basic dictionary and corpus-based determinations, which indicate the subjective dominant element of ‘sens’ and the objective dominant element of ‘znaczenie’. Next, the author indicated the elements of philosophical discourse (J. Bocheński, J. Hartman, T. Komendziński), which defined additional conditions of meaning as “the meaning of life” and “meaning of action” and which emphasise the subjective and performative nature of meaning, particularly associated with the expressions “meaning of life”. The philosophical context of the discussion was supported by the findings of cognitive sciences which refer to the impact of the subconscious and its cognitive-performative potential introduced using the categories of the “subliminal” (L. Mlodinow) and “tacit knowledge” (M. Polanyi). The final part of the discussion was mainly devoted to the concept of the “cognitive-performative horizon”, it emphasised the dominant impact of the unrealised dimension of individual knowledge about existence and action in the world for meaning-building cognitive and performative activities.

Polish Abstract

Przedstawione w artykule rozważania wychodzą od opalizacji semantycznej sensu i znaczenia w polskim uzusie językowym, poczynając od podstawowych ujęć słownikowych i korpusowych, w których wskazana jest podmiotowa (subiektywna) dominanta sensu i przedmiotowa (obiektywna) dominanta znaczenia. Następnie przywołane są elementy dyskursu filozoficznego (J. Bocheński, J. Hartman, T. Komendziński), w których wyartykułowane są dodatkowe warunki sensu jako „sensu życia” i „sensu działania”, podkreślające podmiotowy i performatywny charakter sensu, szczególnie związany z frazą „sens życia”. Filozoficzny kontekst rozważań wspierają ustalenia nauk poznawczych odnoszące się do udziału nieświadomości i jej potencjału poznawczo-performatywnego, wprowadzonego za pomocą kategorii „umysłu nieświadomego” (L. Mlodinow) i „milczącej wiedzy” (M. Polanyi). W dalszej części rozważań poświęconych przede wszystkim koncepcji „horyzontu poznawczo-performatywnego” podkreślony jest dominujący udział nieuświadamianego wymiaru podmiotowej wiedzy o byciu i działaniu w świecie w sensotwórczej aktywności poznawczej i performatywnej.

Keywords

meaning of action, meaning of life, subliminal, tacit knowledge, cognitive-performative horizon

Polish Keywords

sens działania, sens życia, nieświadomy umysł, milcząca wiedza, horyzont poznawczo-performatywny

References

Bocheński Józef I.M. OP, “O sensie życia”, Kultura 1990, issue 1–2 (388–389), pp. 3–16.

Chugh Ritesh, “Do Australian Universities Encourage Tacit Knowledge Transfer?”, [in:] Proceedings of the 7th International Joint Conference on Knowledge Discovery, Knowledge Engineering and Knowledge Management, 2015, Vol. 1: KMIS, pp. 128–135, https://doi.org/10.5220/0005585901280135

Gallese Vittorio, “Ucieleśniona symulacja: od neuronów po doświadczenie fenomenologiczne”, trans. M. Trzcińska, [in:] Formy aktywności umysłu. Ujęcia kognitywne, Vol. 2, ed. A. Klawiter, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warsaw 2009, pp. 172–200.

Mlodinow Leonard, Nieświadomy mózg. Jak to, co dzieje się za progiem świadomości, wpływa na nasze życie, trans. J. Szajkowska, Prószyński i S-ka, Poznań 2012 [English version: Mlodinov L., Subliminal, Vintage Books, New York 2012].

Polanyi Michael, Personal Knowledge. Towards a Post-Critical Philosophy, Enlarged Edition with a New Foreword by Mary Jo Nye, The University of Chicago Press, Chicago and London 2009.

Polanyi Michael, The Tacit Dimension, The University of Chicago Press, Chicago and London 2009.

Słownik filozofii, ed. J. Hartman, KRN, Krakow 2009, p. 23.

Wielki słownik języka polskiego PWN, t. 1–5, ed. S. Dubisz, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warsaw 2018.

Korpus Języka Polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/korpus/szukaj/poczucie;1.html [accessed on: 12.03.2019].

Korpus Języka Polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/korpus/szukaj/poczucie;2.html [accessed on: 12.03.2019].

Korpus Języka Polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/korpus/szukaj/poczucie;6.html [accessed on: 12.03.2019].

First Page

249

Last Page

259

Language

eng

Share

COinS
 
 

To view the content in your browser, please download Adobe Reader or, alternately,
you may Download the file to your hard drive.

NOTE: The latest versions of Adobe Reader do not support viewing PDF files within Firefox on Mac OS and if you are using a modern (Intel) Mac, there is no official plugin for viewing PDF files within the browser window.