•  
  •  
 

Acta Universitatis Lodziensis Folia Litteraria Polonica

Polish Title

W poszukiwaniu sensu językowego

Abstract

The aim of the article is to define the relationship between the meaning included in an utterance and its formal shape. The author based his discussion on the study of natural communication. The notion of meaning is in the article associated with that which in communicational grammar is referred to as cognitive configuration. It is expressed through texts, but texts indicate the meaning a sender intends to send in only a conventional manner. The author stressed the mechanism of the emergence of meaning in the process of paraphrasing utterances and its consequences for the practice of translation. He included the notion of discoursive meaning assuming that every discourse has specific individual self-organisation rules without considering which communication within it would not be possible.

Polish Abstract

Przedmiotem artykułu jest ustalenie związku między sensem zawartym w wypowiedzi a jej formalnym ukształtowaniem. Autor sytuuje swe rozważania na gruncie badań komunikacji naturalnej. Pojęcie sensu jest tu utożsamiane z tym, co w gramatyce komunikacyjnej nazywa się konfiguracją kognitywną. Konfiguracja kognitywna wyrażana jest za pomocą tekstów, ale teksty tylko w sposób umowny wskazują na sens, jaki zamierza przekazać nadawca. Autor zwraca uwagę na mechanikę przejawiania się sensu w procesie parafrazowania wypowiedzi i jej konsekwencje dla praktyki przekładu tekstu na języki obce. Przywołuje pojęcie sensu dyskursywnego, zakładając, że każdy dyskurs posiada określone własne reguły samoorganizacji, bez uwzględnienia których komunikowanie się w jego obrębie byłoby niemożliwe.

Keywords

meaning, cognitive configuration, discourse, paraphrasing, translation

Polish Keywords

sens, konfiguracja kognitywna, dyskurs, parafrazowanie, przekład językowy

References

Austin John L., Mówienie i poznawanie. Rozprawy i wykłady filozoficzne, trans. B. Chwedeńczuk, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warsaw 1993.

Awdiejew Aleksy, Gramatyka interakcji werbalnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Krakow 2004.

Awdiejew Aleksy, Habrajska Grażyna, Wprowadzenie do gramatyki komunikacyjnej, Vol. 2, Oficyna Wydawnicza Leksem, Łask 2006.

Chalmers David J., Świadomy umysł. W poszukiwaniu teorii fundamentalnej, trans. M. Miłkowski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warsaw 2010.

Davidson Donald, Eseje o prawdzie, języku i umyśle, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warsaw 1992.

Malinowski Bronisław, “Etnograficzna teoria języka i pewne wnioski praktyczne”, [in:] Bronisław Malinowski, Ogrody koralowe i ich magia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warsaw 1987.

Pleszczyński Jan, Epistemologia komunikacji medialnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2013.

Ryle Gilbert, The concept of mind, Barnes and Noble, New York 1949.

Schank Roger C., Explanation Patterns. Understanding Mechanically and Creatively, Lawrence Erlbaum Associates Inc., New Jersey 1986.

First Page

13

Last Page

28

Language

eng

Share

COinS
 
 

To view the content in your browser, please download Adobe Reader or, alternately,
you may Download the file to your hard drive.

NOTE: The latest versions of Adobe Reader do not support viewing PDF files within Firefox on Mac OS and if you are using a modern (Intel) Mac, there is no official plugin for viewing PDF files within the browser window.