•  
  •  
 

Polish Title

Kilka uwag na temat rewitalizacji małych miast – polska perspektywa

Author ORCID Identifier

https://orcid.org/0000-0002-6388-1867 Marszał Tadeusz

https://orcid.org/0000-0002-3148-2503 Masierek Edyta

Abstract

This article concentrates on issues relating to the revitalisation of urban space in the Polish context, with a particular focus on small towns. It discusses the development of small towns after World War II, the changes that took place after Poland’s accession to the European Union, current legal framework, and the directions for revitalisation planning and implementation in Poland. The article is based on publications dealing with revitalisation processes, materials provided by annually-held conferences dedicated to small towns, and studies analysing revitalisation programmes of towns which got involved in pilot activities within the framework of the project called The Model Revitalisation of Cities. The authors highlight the benefits that a well-prepared revitalisation brings; they also discuss the limitations and problems facing local governments in the course of meeting this challenge. The article can provide inspiration for researchers to undertake studies in order to examine and evaluate the preparation and implementation of revitalisation processes as well as their effect on the resolution of social, economic, functional, spatial, technical, and environmental problems diagnosed in degraded areas. The paper should also be useful to local governments developing their revitalisation programmes.

Polish Abstract

Artykuł koncentruje się na przedstawieniu polskich uwarunkowań dotyczących rewitalizacji, ze szczególnym uwzględnieniem tej problematyki w małych miastach. Prezentuje genezę rozwoju małych miast po II wojnie światowej, zmiany, jakie wywołało przystąpienie naszego kraju do Unii Europejskiej oraz aktualne ramy prawne i kierunki programowania i wdrażania rewitalizacji w Polsce. Artykuł powstał na podstawie dorobku publikacyjnego oraz cyklicznej konferencji dedykowanej małym miastom, a także własnych badań programów rewitalizacji małych miast, które realizowały działania pilotażowe w ramach projektu Modelowa rewitalizacja miast. W konkluzjach autorzy podkreślają korzyści jakie przynosi świadoma rewitalizacja oraz wskazują ograniczenia i problemy jakie czekają w tej materii samorządy. Wpisuje się w naukową dyskusję dotyczącą rewitalizacji, ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki małych miast. Artykuł może stanowić inspirację dla naukowców do pogłębiania badań na ten temat oraz dla samorządów przygotowujących swoje programy rewitalizacji.

Keywords

small towns, revitalisation, site planning, Poland

Polish Keywords

małe miasta, rewitalizacja, zagospodarowanie przestrzenne, Polska

References

Bagiński, E. 1998, Małe miasta w sieci osiedleńczej Polski, Politechnika Wrocławska, Wrocław.

Bartosiewicz B. (ed.), 2016a, Potencjał rozwoju małych i średnich miast, “Space–Society–Economy”, 16(2) https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/issue/view/73

Bartosiewicz B. (ed.), 2016b, Tendencje w rozwoju gospodarczym i przestrzennym małych miast w Polsce, “Space–Society–Economy”, 17(3) https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/issue/view/74

Bartosiewicz B. (ed.), 2018a, Małe miasta. Wybrane zagadnienia społeczno-ekonomiczne, “Space–Society–Economy”, 22(4) https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/issue/view/201

Bartosiewicz B. (ed.), 2018b, Małe miasta. Wybrane zagadnienia społeczno-ekonomiczne, “Space–Society–Economy”, 24(2) https://czasopisma.uni.lodz.pl/space/issue/view/244

Bartosiewicz B., Marszał T. (eds.), 2013, Przestrzeń publiczna i sektor usług w małych miastach, “Acta Univesitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica”, 15(3) https://dspace.uni.lodz.pl/xmlui/handle/11089/4050

Bartosiewicz B., Kwiatek-Sołtys A., Kurek S., 2019, Does the process of shrinking concerns also small towns? Lessnons from Poland, “Quaestiones Geographicae”, 38(4): 91–105 https://doi.org/10.2478/quageo-2019-0039

Brandenburg, H., 2003, Zarządzanie lokalnymi projektami rozwojowymi, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Katowicach, Katowice.

Czarnecki, W., 1960, Planowanie miast i osiedli, Miejsca pracy i zamieszkania, Vol. II, PWN, Warszawa.

Dej M., Sykała Ł., 2018, Rewitalizować czy odnawiać wieś? O paradoksach semantyczno-przestrzenno-metodycznych, [in:] Ł. Sykała, M. Dej (eds) Odnowa wsi jako narzędzie rozwoju lokalnego. Ujęcie teoretyczne i praktyczne, Krajowy Instytut Polityki Przestrzennej i Mieszkalnictwa, Kraków: 35–53.

Gripaios P., 2012, The failure of regeneration policy in Britain, “Regional Studies”, 36(5): 568–577 https://doi.org/10.1080/00343400220137173

Gzell, S., 1987, Fenomen małomiejskości, Instytut Urbanistyki i Planowania Przestrzennego Politechniki Warszawskiej, Warszawa.

Heffner K., Marszał T., 2006, Uwarunkowania rozwoju i zmiany w zagospodarowaniu małych miast w Polsce w drugiej połowie XX w., “Biuletyn KPZK PAN”, 226(3): 7–20.

Hospers G.-J., 2017, People, place and partnership: exploring strategies to revitalize town centres, “European Spatial Research and Policy”, 24(1): 65–79 https://doi.org/10.1515/esrp-2017-0004

Jadach-Sepioło, A., Kułaczkowska, A., Mróz A., 2018, Rewitalizacja w praktyce. Modele rozwiązań jako rezultaty konkursu Modelowa Rewitalizacja Miast i pilotaży w zakresie rewitalizacji, Krajowy Instytut Polityki Przestrzennej i Mieszkalnictwa, Warszawa: 15–20.

Jarczewski W., Kułaczkowska A., 2019, Raport o stanie polskich miast. Rewitalizacja, Instytut Rozwoju Miast i Regionów, Warszawa–Kraków.

Kosiński W., Tokarczuk T., Byrski P., 2009, Odnowa miast małych i średnich – wyzwania współczesności, [in:] J. Poczobut (ed.), Specyfika odnowy małych i średnich miast w Polsce, Stowarzyszenie Forum Rewitalizacji, Kraków: 136–150.

Kozłowski S.J., Marszał T., 2009, Zagospodarowanie małych miast Polski Środkowej – kontekst rewitalizacji, [in:] J. Poczobut (ed.), Specyfika odnowy małych i średnich miast w Polsce, Stowarzyszenie Forum Rewitalizacji, Kraków: 75–84.

Krajowa Polityka Miejska 2023, 2015, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, Warszawa.

Krośnicka K., 2010, Rewitalizacja małych miast portowych bałtyckiego wybrzeża Polski i Niemiec, “Prace Wydziału Nawigacyjnego Akademii Morskiej w Gdyni”, 24: 51–64.

Marszał T. 2012. Małe miasta jako przedmiot badań na przełomie XX i XXI w., Paper presented at the conference in Jasło on June 29, 2012 [unpublished].

Masierek, E., 2013, Nieudane próby tworzenia w Polsce podstaw prawnych dotyczących rewitalizacji, “Samorząd Terytorialny”, 1–2(265–266): 41–59.

Masierek, E., 2017, Programowanie rewitalizacji w Polsce na tle doświadczeń wybranych małych miast i gmin, “Space–Society–Economy”, 22(4): 43–68 https://doi.org/10.18778/1733-3180.22.03

Mazur K., 2006, Przekształcanie obszarów miejskich (programy rewitalizacji), “Biuletyn KPZK PAN”, 226(3): 188–200.

Mazur-Belzyt K., 2018, Małe miasta w dobie zrównoważonego rozwoju, Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, Gliwice: 233–238.

Medhdipanah R., Marra G., Melis G., Gelormino E., 2018, Urban renewal, gentrification and health equity: A realist perspective, “European Journal of Public Health”, 28(2): 243–248 https://doi.org/10.1093/eurpub/ckx202

Paszkowski Z., 2014, Rewitalizacja średniowiecznych małych miast Pomorza Zachodniego, Wydawnictwo Hogben.

Rabsztyn B., 2006, Czynniki rozwoju małych miast w okresie transformacji systemowe, “Biuletyn KPZK PAN”, 226(3): 32–40.

Runge A., 2012, Metodologiczne problemy badania miast średnich w Polsce, “Prace Geograficzne”, 129: 83–101.

Smith A., 2012, Events and urban regeneration: the strategic use of events to revitalise cities, Routledge, London.

Stouten P., Rosenboom H., 2013, Urban regeneration in Lyon connectivity and social exclusion, “European Spatial Research and Policy”, 20(1): 97–117 https://doi.org/10.2478/esrp-2013-0005

Szymańska D., 2007, Urbanizacja na świecie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Tallon A., 2010, Urban regeneration and renewal: critical concepts in urban studies. Vol. 3, City responses to urban change. P. 1, Routledge, London.

Tumilewicz M., 2015, Instytucjonalne i organizacyjne aspekty zarządzania rewitalizacją obszarów miejskich małych i średnich miast województwa łódzkiego, Biblioteka UŁ in BU prace doktorskie.

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 1990, nr 16, poz. 95 z późn. zm.).

Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz.U. 2015, poz. 1777 z późn. zm.).

Wytyczne w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014–2020 z dnia 2 sierpnia 2016, Ministerstwo Rozwoju, Warszawa.

Zaniewska H., Thiel M., 2012, Halinów miasto-ogród?, “Problemy Rozwoju Miast”, 9(2): 53–67.

First Page

209

Last Page

226

Language

eng

Share

COinS
 
 

To view the content in your browser, please download Adobe Reader or, alternately,
you may Download the file to your hard drive.

NOTE: The latest versions of Adobe Reader do not support viewing PDF files within Firefox on Mac OS and if you are using a modern (Intel) Mac, there is no official plugin for viewing PDF files within the browser window.