•  
  •  
 

Polish Title

Możliwy wpływ doktryny na Biblię na przykładzie Eucharystii

Abstract

The aim of the article is to show that the wording of certain verses in Bible translations may have been shaped to suit the doctrine of those branches of Christendom which produced these translations. This will be done with the use of versions of certain of the verses from the New Testament to which relates the Catholic doctrine of the Eucharist, as the form and meaning of these verses have been battlegrounds of a theological struggle between Catholics and Protestants – most violent during the time of the Protestant Reformation. In the research I used two most important Polish translations of the New Testament made in the age of the Reformation: the Protestant Biblia Gdańska (1606) and the Catholic Biblia Jakuba Wujka (1599).

Polish Abstract

Celem artykułu jest pokazanie, że sformułowanie pewnych wersetów w przekładzie Biblii mogło być dostosowane do doktryny tego odłamu chrześcijaństwa, z którego dane tłumaczenia się wywodzą. W tym celu porównane zostaną różne wersje niektórych spośród 68 wersetów Nowego Testamentu, na których opiera się doktryna o Eucharystii. Eucharystia była jednym z zagadnień, które budziły spory między katolikami a protestantami, zwłaszcza w czasie Reformacji protestanckiej. W trakcie badań wziąłem pod uwagę najważniejsze przekłady Nowego Testamentu pochodzące z okresu Reformacji: protestancką Biblię Gdańską z 1606 roku i katolicką Biblię Jakuba Wujka z 1599 roku.

Keywords

doctrine, Eucharist, Bible, translation, Reformation, Counterreformation

Polish Keywords

doktryna, Eucharystia, Biblia, przekład, Reformacja, Kontrreformacja

References

Bingham J., 1844, The antiquities of the Christian Church, Henry G. Bohn, London.

Calvin J., 1960, Institutes of the Christian religion, The Westminster Press, Philadelphia.

Crehan F.J., 1963, The Bible in the Roman Catholic Church from Trent to the present day, [w:] S.L. Greenslade (red.), The Cambridge history of the Bible: volume three – the West from the Reformation to the present day, Cambridge University Press, s. 199–237.

Jurgens W.A., 1979, The faith of the early fathers: volume three – a sourcebook of theological and historical passages from the writings of Saint Augustine to the end of the Patristic Age, The Liturgical Press, Collegeville.

Kronenfeld J., 1998, King Lear and the naked truth: rethinking the language of religion and resistance, Duke University Press, Durham and London.

Lindberg C. (red.), 2000, The European reformations sourcebook, Blackwell Publishers, Oxford.

Marion J.L., 1996, Bóg bez bycia, Znak, Kraków.

Müller G.L., 2015, Dogmatyka katolicka, WAM, Kraków.

Nida E., 2001, Principles of correspondence, [w:] L. Venuti & M. Baker (red.), The Translation Studies reader, Routledge, London and New York, s. 126–140.

Reynolds H.R., c. 1890, The pulpit commentary: the Gospel of John, Funk & Wagnalls Company, New York and Toronto.

Schaff P. (red.), 1887, A select library of the Nicene and Post-Nicene fathers of the Christian Church: volume five – Saint Augustin: anti-Pelagian writings, The Christian Literature Company, New York.

The English College at Dovvay, 1635, The Holy Bible, Iohn Covstvrier, Reuen.

Novvy Testament pana naszego Jezusa Chrystusa, 1606, Drukowano u Wdowy Guilhelma Guilmothana, Gdańsk.

Wujek J., 1599, Biblia to iest księgi Starego y Nowego Testamentv, Drukarnia Łazarzowa, Kraków.

Baranowski M. (oprac.), [bdw], Katechizm Kościoła katolickiego, http://www.katechizm.opoka.org.pl/rkkkII-2-1.htm (dostęp: 23.02.2017).

The Council of Trent 1542–1564, The canons and decrees of the Council of Trent, http://www.ewtn.com/library/COUNCILS/TRENT.ZIP (dostęp: 9.05.2016).

Pietkiewicz R., 2004, Biblia Tysiąclecia w tradycji polskiego edytorstwa biblijnego, rozprawa doktorska, Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu, http://digital.fides.org.pl/dlibra/doccontent?id=730 (dostęp: 9.05.2016).

Pietkiewicz R., 2009 (2002), Pismo Święte w języku polskim w latach 1518–1638: sytuacja wyznaniowa w Polsce a rozwój edytorstwa biblijnego, rozprawa doktorska, Uniwersytet Wrocławski, http://digital.fides.org.pl/dlibra/docmetadata?id=728&dirds=1&tab=2

First Page

71

Last Page

80

Language

pol

Share

COinS