https://doi.org/10.18778/0867-5856.29.2.01">
  •  
  •  
 

Tourism / Turyzm

Author ORCID Identifier

https://orcid.org/0000-0002-0604-7577 Alejziak Wiesław

Abstract

The article presents the essence as well as various models of academic explanation and the explanatory value of understanding, indicating their usability and limitations as regards understanding why and how tourism functions. Particular attention has been paid to the epistemological dimension of tourism research, as well as its new directions. The author has referred to two models concerning the epistemological aspects of tourism research where the focal point is the category of ‘truth about tourism’. These have been presented in two articles by John Tribe.

Keywords

tourism, tourism research, theory, typology, explanation, understanding, prediction, epistemology

References

Ablewicz, K. (1998). Hermeneutyka i fenomenologia w badaniach pedagogicznych. In: S. Palka (ed.), Orientacje w metodologii badań pedagogicznych (pp. 25-41). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Ablewicz, K. (2003). Teoretyczne i metodologiczne podstawy pedagogiki antropologicznej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Aitchison, C. (1996). Patriarchal paradigms and the politics of pedagogy: A framework for a feminist analysis of leisure and tourism studies. Word Leisure and Recreation, 38 (4), 38-40.

Alejziak, W. (2005). Present status and perspectives of tourism research development. In: W. Alejziak, R. Winiarski (eds), Tourism in scientific research (pp. 257-279). Kraków–Rzeszów: AWF Kraków, WSIZ Rzeszów.

Alejziak, W. (2008a). Metodologia badań w turystyce. In: R. Winiarski (ed.), Turystyka w naukach humanistycznych (pp. 140-164). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Alejziak, W. (2008b). Podstawowe paradygmaty i podejścia badawcze w studiach nad turystyką. In: G. Gołembski (ed.), Nowe trendy rozwoju turystyki (pp. 13-25). Sulechów: Wydawnictwo PWSZ.

Alejziak, W. (2013). Typologizacja i modelowanie jako instrumenty naukowego wyjaśniania zjawisk i procesów turystycznych. In: L. Butowski (ed.), Badania naukowe w turystyce – stan i perspektywy (pp. 9-38). Warszawa: Instytut Turystyki, Szkoła Główna Turystyki i Rekreacji.

Alejziak, W. (2016). Atrybucje i wyjaśnianie przyczynowe w badaniach nad turystyką (na przykładzie analizy inhibitorów aktywności turystycznej Europejczyków w latach 1997-2014). In: Człowiek w turystyce. Role, potrzeby, zachowania (pp. 67-90). Warsztaty z geografii turyzmu. Vol. 7. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Alejziak, W. (2018). Metodologia nauk prawnych a metodologia badań nad turystyką – w poszukiwaniu podobieństw oraz różnic w paradygmatach i podejściach badawczych. In: P. Cybula (ed.), Prawne aspekty podróży i turystyki – historia i współczesność (pp. 51-95). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Alejziak, W., Liszewski, S. (2016). Rola czasopism naukowych w transferze wiedzy w turystyce. Folia Turistica, 41, 81-135.

Apanowicz, J. (2000). Metodologiczne elementy procesu poznania naukowego w teorii organizacji i zarządzania. Gdynia: WSAiB.

Ballantyne, R., Packer, J., Axelsen, M. (2009). Trends in tourism research. Annals of Tourism Research, 36 (1), 149-152.

Benckendorff, P., Zehrer, A. (2013). A network analysis of tourism research. Annals of Tourism Research, 43, 121-149.

Bogucka, I. (1991). Wyjaśnianie a wyjaśnianie funkcjonalne. Folia Philosophica, 8, 95-114.

Botterill, D. (2001). The epistemology of a set of tourism studies. Leisure Studies, 20 (3), 199-214.

Brzeziński, J. (2005). Metodologia badań psychologicznych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Bunge, M. (1968). O przyczynowości. Miejsce zasady przyczynowej we współczesnej nauce. Translated by S. Amsterdamski. Warszawa: PWN.

Butler, R.W. (2015). The evolution of tourism and tourism research. Tourism Recreation Research, 40 (1), 16-27.

Butowski, L. (2011). Tourism – an academic discipline (discursive article). Turyzm/Tourism, 21 (1-2), 17-24.

Butowski, L. (2016). Tourism as a discipline in light of the non-classical sociology of science. Journal of Tourism and Cultural Change, 16 (4), 436-454.

Butowski, L. (ed.) (2014). Searching for the scientific identity of tourism research. Warszawa: Warsaw School of Tourism and Hospitality Management.

Chambers, D., Buzinde C. (2015). Tourism and decolonisation: Locating research and self. Annals of Tourism Research, 51, 1-16.

Charmaz, K. (2011). Grounded theory methods in social justice research. In: N.K. Denzin, Y.S. Lincoln (eds), Handbook of qualitative research (pp. 359-380), Los Angeles: Sage.

Chojnicki, Z. (2002). Wyjaśnianie w geografii społeczno-ekonomicznej w ujęciu relacjonistycznym. In: H. Rogacki (ed.), Możliwości i ograniczenia zastosowań metod badawczych w geografii społeczno-ekonomicznej i gospodarce przestrzennej (pp. 11-23). Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe.

Cisek, S. (2008). Nauka 2.0: nowe narzędzia komunikacji naukowej. Retrieved from: http://eprints.rclis.org/11212/ (14.09.2019).

Cole, T., Hall, M., Duval, D. (2005). Mobilising tourism: a post-disciplinary critique. Tourism Recreation Research, 30 (2), 31-42.

Czarnowska, M. (1991). Myśl i pojęcie – ku rozumieniu tekstu filozoficznego. Białystok: Zakład Teorii Poznania, Filia Uniwersytetu Warszawskiego.

Dann, G. (2011). Anglophone hegemony in tourism studies today. Enlightening Tourism. A Pathmaking Journal, 1 (1), 1-30.

Dann, G., Nash, D., Pearce, P. (1988). Methodology in tourism research. Annals of Tourism Research, 15 (1), 1-28.

Davis, J.B. (2001). Commentary: tourism research and social theory – expending the focus. Tourism Geographers, 3 (2), 125-134

Filozofia a nauka. Zarys encyklopedyczny (1987). Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź: Polska Akademia Nauk, Ossolineum.

Fraasen, B. van (1980). The scientific image. Oxford: Oxford University Press.

Frankfurt-Nachmias, Ch., Nachmias, D. (2001). Metody badawcze w naukach społecznych. Translated by E. Hornowska. Warszawa: Wydawnictwo Zysk i S-ka.

Franklin, A., Crang, M. (2001). The trouble with tourism and travel theory? Tourist Studies, 1 (1), 5-22.

Gadamer, H.-G. (1993). Koło jako struktura rozumienia. In: Wokół rozumienia. Studia i szkice z hermeneutyki. Selection G. Sowiński. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Papieskiej Akademii Teologicznej.

Gretzel, U. (2011). Intelligent systems in tourism. A social science perspective. Annals of Tourism Research, 38 (3), 757-779.

Grobler, A. (2006). Metodologia nauk. Kraków: Wydawnictwo „AUREUS” i Wydawnictwo Znak.

Hall, C.M. (2015). Tourism and biological exchange and invasions: A missing dimension in sustainable tourism?. Tourism Recreation Research, 40 (1), 81-94.

Hall, C.M., Williams, A.M., Lew, A.A. (2004). Tourism: Conceptualizations, Institutions, and Issues. In: A.A. Lew, C.M. Hall, A.M. Williams (eds), A companion to tourism (pp. 3-21). Oxford: Blackwell Publishing.

Heller, M. (1992). Filozofia nauki. Wprowadzenie. Kraków: WAM.

Hempel, C.G. (1965) Aspects of scientific explanation. In: C.G. Hempel, Aspects of scientific explanation and other essays in the philosophy of science (pp. 367-403). New York: Free Press.

Hempel, C.G. (2001) Filozofia nauk przyrodniczych. Translated by B. Stanosz. Warszawa: Fundacja Aletheia.

Hempel, C.G., Oppenheim, P. (1948). Studies in the logic of explanation. Philosophy of Science, 15, 135-175.

Ingarden, R. (1988). O badaniach Edyty Stein. In: E. Stein, O zagadnieniu wczucia (pp. 155-180). Kraków: Wydawnictwo Znak.

Jafari, J. (2001). Scientification of tourism. In: V. Smith, M. Brent (eds), Hosts and guests revisited: tourism issues of the 21st century (pp. 28-41). New York: Cognizant Communication Corporation.

Jafari, J., Brent Ritchie, J. (1981). Toward a framework for tourism education: Problems and prospects. Annals of Tourism Research, 991, 13-34.

Jennings, G., Junek, O. (2007). Grounded theory: innovative methodology or a critical turning from hegemonic methodological praxis in tourism studies. In: I. Ateljevic, A. Pritchard, N. Morgan (eds), The critical turn in tourism studies, innovative research methodologies (pp. 197-210). Oxford: Elsevier.

Kaczmarek, J. (2018). Autentyczność epistemologiczna jako nakaz moralny wyjaśniania rzeczywistości turystycznych. Folia Turistica, 49, 119-220.

Kowalczyk, A. (2014). The phenomenology of tourism space. Turyzm/Tourism, 24 (1), 9–15.

Kuipers, T.A.F., Wiśniewski, A. (1994). An erotetic approach to explanation by specification. Erkenntnis, 40, 377-402.

Landgrebe, L. (1993). Rozumienie w naukach o duchu. In: Wokół rozumienia. Studia i szkice z hermeneutyki (pp. 195-207). Selection G. Sowiński. Kraków: Wydawnictwo Naukowe PAT.

Leiper, N. (1979). The framework of tourism: towards a definition of tourism, tourist, and the tourist industry. Annals of Tourism Research, 6 (4), 390-407.

Lewin, K. (1943). Defining the “field at a given time”. Psychological Review, 50, 292-310.

Liburd, J.J. (2012). Tourism research 2.0. Annals of Tourism Research, 39 (2), 883-907.

Lubański, M., (1972). Objasnenie – funkcija nauki, E.P. Nikitin, Moskwa 1970: [recenzja]. Studia Philosophiae Christianae, 8 (1), 237-243.

Machnikowski, R.M. (2011). Spór o relatywizm konstruktywistycznej socjologii wiedzy naukowej. In: P. Bytniewski, M. Chałubiński (eds), Teoretyczne podstawy socjologii wiedzy (pp. 61–77). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Maciejewska, Ł., Moskwa, K., Urbańczyk, B. (2007). Czasopisma naukowe Open Access – model otwartego dostępu do wiedzy. In: IV Ogólnopolska Konferencja EBIB Internet w bibliotekach Open Access. Toruń, 7-8 grudnia 2007 roku – (EBIB Materiały konferencyjne nr 18). Warszawa: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, Redakcja “Elektronicznej Biblioteki”.

Maik, W. (2002). Strategia współpracy nauki i praktyki w zakresie planowania rozwoju turystyki. In: R. Przybyszewska-Gudelis, M. Grabiszewski (eds), Partnerstwo nauki i praktyki w turystyce. Fakty, intencje, potrzeby rozwoju (pp. 41-48). Bydgoszcz: Wyższa Pomorska Szkoła Turystyki i Hotelarstwa w Bydgoszczy.

Matteucci, X., Gnoth, J. (2017). Elaborating on grounded theory in tourism research. Annals of Tourism Research, 65, 49-59.

Morton, A. (1997). A guide through the theory of knowledge. Second edition. Oxford: Blackwell Publishers.

Motycka, A. (1984). Relatywistyczna wizja nauki. Wprowadzenie: filozoficzny spór o naukę. Wrocław: Ossolineum.

Nagel, E. (1985). Struktura nauki. Zagadnienia logiki wyjaśnień naukowych. Warszawa: PWN.

Nekrases, E. (1992). Wiedza prawdopodobna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Nikitin, E. (1975). Wyjaśnianie jako funkcja nauki. Warszawa: PWN.

Oviedo-Garcia, M.A. (2016). Tourism research quality: Reviewing and assessing interdisciplinarity. Tourism Management, 52, 586-592.

Pawłowski, T. (1986). Tworzenie pojęć w naukach humanistycznych. Warszawa: PWN.

Pearce, D.G., Butler, R.W. (1993). Tourism research: critiques and challenges. London: Routledge.

Popper, K. (1992). Cel nauki. In: K.R. Popper, Wiedza obiektywna. Ewolucyjna teoria epistemologiczna. Translated by A. Chmielewski. Warszawa: PWN.

Ritchie, B., Burns, P., Palmer, C., (2005). Tourism research methods: integrating theory with practice. Wallingford: CABI Publishing.

Rojek, C., Urry, J. (1997). Transformations of travel and theory. In: C. Rojek, J. Urry (eds), Touring cultures: transformations of travel and theory (pp. 1-19). London: Rotledge.

Stivers, E., Wheelan, S. (1986). The lewin legacy: field theory in current practice. Berlin–Haideberg: Springer Verlag.

Strawiński, W. (2011). Funkcja i cele nauki – zarys problematyki metodologicznej. Zagadnienia Naukoznawstwa, 3 (189), 323-335.

Stumpf, T.S., Sandstrom, J., Swanger, N. (2016). Bridging the gap: grounded theory method, theory, development and sustainable tourism research. Journal of Sustainable Tourism, 24 (12), 1691-1708.

Szulakiewicz, M. (2004). Filozofia jako hermeneutyka. Toruń: Wydawnictwo UMK.

Theuns, L. (1986). Priorytety w badaniach turystycznych. Przegląd opinii ekspertów, ze szczególnym uwzględnieniem krajów rozwijających się. Problemy Turystyki, 1, 48-66.

Tribe, J. (1997). The indiscipline of tourism. Annals of Tourism Research, 24 (3), 638-657.

Tribe, J. (2006). The truth about tourism. Annals of Tourism Research, 33 (2), 360-381.

Tribe, J. (2010). Tribes, territories and networks in the tourism academy. Annals of Tourism Research, 37 (1), 7-33.

Tribe, J., Liburd, J.J. (2016). The tourism knowledge system. Annals of Tourism Research, 57, 44-61.

Tribe, J., Dann, G., Jamal, T. (2015). Paradigms in tourism research: A trialogue. Tourism Recreation Research, 40 (1), 28-47.

Waszczyk, M. (1996). Wyjaśnianie i przewidywanie w bioelektronice. Roczniki Filozoficzne, XLIV (3), 145-176

Waszczyk, M., Szczerbicki, E. (2003). Metodologiczne aspekty opisowego modelowania w naukach ekonomicznych. Zeszyty Naukowe Politechniki Gdańskiej – Filozofia, 7, 3-22.

Winiarski, R. (ed.) (2003). Nauki o turystyce. Cz. I. 2nd edition, revised and supplemented. Kraków: AWF Kraków.

Winiarski, R. (ed.) (2004). Nauki o turystyce. Cz. II. Kraków: AWF Kraków.

Woleński, J. (1979). Wyjaśnianie a przewidywanie. Prace Naukoznawcze i Prognostyczne, 3 (24), 5-19.

Xiao, H., Smith, S. (2004). Source knowledge for tourism research. Annals of Tourism Research, 32 (1), 272-275.

First Page

1

Last Page

18

Language

eng

Share

COinS